ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»

ΤρΔΠρ(Ακυρ)Αθ 426/2026

Αποστρατεία Αξιωματικών (Πολεμική Αεροπορία) - Επίκληση απόρρητων λόγων - Αιτιολογία -.

Η απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου Βασικής Σύνθεσης του Κλάδου, όταν το Συμβούλιο τούτο αποφαίνεται, κατ΄ εφαρμογήν των διατάξεων του ν.δ/τος 1400/1973, υπέρ της μη παραμονής του αξιωματικού στο Στράτευμα, πρέπει να αιτιολογείται προσηκόντως, με ειδική αναφορά στις ανάγκες της υπηρεσίας, οι οποίες δεν επιτρέπουν την παραμονή και την ένταξη τούτου στην υπηρεσία γραφείου, ενόψει και των προσόντων και των τυχόν ειδικών γνώσεων του. Μη νόμιμη κρίση για τη μη παραμονή του αιτούντος στο στράτευμα σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους εφόσον ερείδεται σε γενικόλογη αναφορά περί μη ύπαρξης υπηρεσιακών αναγκών προκειμένου να υπαχθεί ο αιτών στην εν λόγω κατάσταση, χωρίς οποιαδήποτε μνεία των συγκεκριμένων αναγκών της υπηρεσίας που, ενόψει της ειδικότητας, των προσόντων και των τυχόν ειδικών γνώσεών του, δεν επιτρέπουν την ένταξη αυτού στην υπηρεσία γραφείου. Μη νόμιμη η επίκληση απόρρητων στοιχείων που αφορούν την οργάνωση της Πολεμικής Αεροπορίας. Δεκτή η αίτηση ακυρώσεως. Ακυρώνεται η απόφαση του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου και το π.δ. αποστρατείας.

Αριθμός απόφασης: ΑΔ426/2026

ΑΚ ./2025

ΤΟ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Σχηματισμός Ακυρωτικής Διαδικασίας

ΤΜΗΜΑ 15ο

Σ υ ν ε δ ρ ί α σ ε δημόσια στο ακροατήριό του στις 24 Οκτωβρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Αγγελική Γκούντουβα, Πρόεδρο Πρωτοδικών Διοικητικών Δικαστηρίων, Μαρία Μπούρχα και Παρασκευή-Ελευθερία Ζαραβούτση, Πρωτοδίκες Διοικητικών Δικαστηρίων και γραμματέα την Ευαγγελία Κάτσικα, δικαστική υπάλληλο,

για να δικάσει την από 28 Απριλίου 2025 αίτηση ακύρωσης (ΑΚ 591/30.4.2025)

τ ο υ ., κατοίκου Θεσσαλονίκης (.), ο οποίος παραστάθηκε με τον δικηγόρο Απόστολο Παπακωνσταντίνου (Α.Μ. 25904), που τον διόρισε με πληρεξούσιο και ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 6 του π.δ. 18/1989 (όπως η παρ. 6 είχε προστεθεί με το άρθρο 26 παρ. 1 του ν. 4509/2017 και εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων ακυρωτική διαδικασία, δυνάμει του άρθρου 23 παρ. 2 του ν. 5119/2024), περί μη εμφανίσεώς του,

κ α τ ά τ ο υ Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ο οποίος παραστάθηκε με τη Δικαστική Πληρεξουσία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Κασιανή Παπαδάκη, η οποία κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 6 του π.δ. 18/1989, περί μη εμφανίσεώς της.

Η υπόθεση συζητήθηκε χωρίς ανάγνωση από την εισηγήτρια, Παρασκευή-Ελευθερία Ζαραβούτση, της σχετικής έκθεσής της.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφθηκε κατά τον Νόμο

1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αίτησης έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (σχετ. το ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής .., σε συνδυασμό με το αποδεικτικό εξόφλησής του).

2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της υπ’ αριθμ. .΄/19.12.2024 απόφασης του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου (Βασικής Συνθέσεως), με την οποία κρίθηκε ότι δεν υφίστανται υπηρεσιακές ανάγκες οι οποίες να επιτάσσουν, προς εξυπηρέτηση της Εθνικής Άμυνας, την υπαγωγή του αιτούντος, Σμηναγού της Πολεμικής Αεροπορίας, σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους, κατ’ άρθρο 16 του ν.δ. 1400/1973. Ως συμπροσβαλλόμενο πρέπει να θεωρηθεί το εκδοθέν μετά την άσκηση του κρινόμενου ενδίκου βοηθήματος, από 1.9.2025 προεδρικό διάταγμα (Γ΄ ./8.9.2025), με το οποίο ο αιτών τέθηκε σε αυτεπάγγελτη αποστρατεία, ως συνέπεια της ανωτέρω κρίσης (πρβλ. ΣτΕ 137/2022, 519/2020, 2608/2018, 1042/2016 κ.ά.)

3. Επειδή, στο ν.δ. 1400/1973 (Α΄ 114), όπως ίσχυε πριν την κατάργησή του με το άρθρο 112 του ν. 5265/2026 (Α΄ 3), οριζόταν, στο άρθρο 13, ότι «1. Οι Ιπτάμενοι αξιωματικοί και οι του Σώματος Ραδιοναυτίλων κρίνονται διά λόγους υγείας ακατάλληλοι διά πτήσεις, κατά τας διατάξεις του περί Υγειονομικής Εξετάσεως του Ιπταμένου Προσωπικού της Αεροπορίας Βασιλικού Διατάγματος. 2. Για τους παραπάνω Αξιωματικούς, που κρίνονται ακατάλληλοι για πτήσεις, αποφαίνεται το Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 16 [όπως η παρ. 2 είχε αντικατασταθεί με την παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 2913/2001 (Α΄102)]. 3. ...», στο άρθρο 16, ότι «1. Υπηρεσία Εδάφους είναι κατάστασις του εν ενεργεία μονίμου Ιπταμένου ή Ραδιοναυτίλου Αξιωματικού, όστις κρίνεται ακατάλληλος διά πτήσεις. 2. Εις την υπηρεσίαν εδάφους δύνανται να υπαχθούν ωσαύτως μόνιμοι εν ενεργεία αξιωματικοί της Αεροπορίας, οι οποίοι συνεπεία τραύματος, ουχί εν διατεταγμένη υπηρεσία ληφθέντος, ή νοσήματος, κρίνονται υπό της Ανωτάτης Υγειονομικής Επιτροπής Αεροπορίας, εις ήν παραπέμπονται υπό του Αρχηγού Ενόπλων Δυνάμενων, υπό τας προϋποθέσεις των άρθρων 24 και 25, ανίκανοι δια πάσαν άλλην υπηρεσίαν πλήν της τοιαύτης γραφείου. 3. Οι κατά τις διατάξεις του άρθρου 13 ιπτάμενοι και ραδιοναυτίλοι Αξιωματικοί, που κρίνονται ακατάλληλοι για πτήσεις, κατάλληλοι όμως για Υπηρεσία Εδάφους, καθώς και οι αναφερόμενοι στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου Αξιωματικοί οποιουδήποτε βαθμού, που κρίνονται κατάλληλοι για υπηρεσία γραφείου, παραπέμπονται στο Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο, το οποίο ενεργεί αντιστοίχως σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 6 και 7 του άρθρου 14 (όπως η παρ. 3 είχε αντικατασταθεί με την παρ. 5 του άρθρου 8 του ν. 2913/2001). 4. …» και στο άρθρο 14 αυτού, ότι «1. Υπηρεσία Γραφείου είναι κατάστασις του εν ενεργεία μονίμου αξιωματικού, όστις, συνεπεία τραύματος, ληφθέντος εν διατεταγμένη υπηρεσία είναι ανίκανος διά πάσαν άλλην υπηρεσίαν πλην της τοιαύτης γραφείου. … 5. Οσάκις υπό τας προϋποθέσεις των άρθρων 24 και 25 η Ανωτάτη Υγειονομική Επιτροπή γνωματεύει ότι ο πάσχων εκ τραύματος αξιωματικός δεν είναι μεν ικανός διά την ενεργόν υπηρεσίαν, είναι όμως ικανός δι’ υπηρεσίαν γραφείου, η υπόθεσις παραπέμπεται εις το Ανώτατον Συμβούλιον Βασικής Συνθέσεως του οικείου Κλάδου. 6. Το Συμβούλιον, λαμβάνον υπ’ όψιν τας ανάγκας της Υπηρεσίας, αποφαίνεται εάν ο αξιωματικός πρέπει να εξακολουθήση να παραμείνη εις το Στράτευμα και να εκτελή υπηρεσίαν γραφείου, οπότε ούτος, τίθεται εις την κατάστασιν ταύτην διά Βασιλικού Διατάγματος. 7. Εάν το Συμβούλιον αποφανθή ότι δεν υπάρχουν υπηρεσιακαί ανάγκαι διά την παραμονήν του αξιωματικού εις το Στράτευμα, ούτος αποστρατεύεται, εάν έχη συμπληρώσει δεκαπενταετή συντάξιμον υπηρεσίαν, άλλως άμα τη συμπληρώσει ταύτης.».

4. Επειδή, από τις προεκτιθέμενες διατάξεις συνάγεται ότι η απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου Βασικής Σύνθεσης του Κλάδου, όταν το Συμβούλιο τούτο αποφαίνεται υπέρ της μη παραμονής του αξιωματικού, ανθυπασπιστή ή μόνιμου υπαξιωματικού στο Στράτευμα, πρέπει να αιτιολογείται προσηκόντως, με ειδική αναφορά στις ανάγκες της υπηρεσίας, οι οποίες δεν επιτρέπουν την παραμονή και την ένταξη τούτου στην υπηρεσία γραφείου (ΣτΕ 4667/2015, 2130/2015, 2263/1998, 3887/1996, 1066/1987), ενόψει και των προσόντων και των τυχόν ειδικών γνώσεων του (ΣτΕ 2231/2003, πρβλ. ΣτΕ 3110/2002, 2587/1999, 1066/1987).

5. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την ./6.11.2024 γνωμάτευση της Αναθεωρητικής Υγειονομικής Επιτροπής Αεροπορίας (Α.Υ.Ε.Α.) και αφού ελήφθη υπόψη, μεταξύ άλλων, ο ιατρικός φάκελος του αιτούντος, διαπιστώθηκε ότι ο τελευταίος, Σμηναγός της Πολεμικής Αεροπορίας, παρουσιάζει «ψυχωσική διαταραχή (διπολική συναισθηματική διαταραχή)». Για τον λόγο αυτό, ο αιτών κρίθηκε ως ακατάλληλος για το Ι/Π Β΄ Κατηγορίας και για τις Ειδικές Κατηγορίες Πτητικής Καταλληλότητας (Β1, Β2, Β3), κατάλληλος όμως για το Ι/Π Δ΄ Κατηγορίας (υπό α.α. 244 περίπτωση του Συγκεντρωτικού Πίνακα Πτητικής Ακαταλληλότητας του Παραρτήματος Β΄ του π.δ. 11/2014, Α΄ 2017), δυνάμενος να υπαχθεί σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους, κατ’ άρθρο 16 του ν.δ.1400/1973, καθώς το νόσημά του δεν τον εμποδίζει στην εκτέλεση υπηρεσίας γραφείου. Ακολούθως, εκδόθηκε η .΄/19.12.2024 απόφαση του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου (Α.Α.Σ. Βασικής Συνθέσεως), με την οποία το εν λόγω Συμβούλιο, λαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, υπόψη την πιο πάνω γνωμάτευση, έκρινε ότι δεν υφίστανται υπηρεσιακές ανάγκες οι οποίες να επιτάσσουν, προς εξυπηρέτηση της Εθνικής Άμυνας, την παραμονή του αιτούντος στο στράτευμα και δη σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους. Η μη ύπαρξη τέτοιων αναγκών, εξάλλου, προκύπτει, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην προαναφερόμενη απόφαση, από τα αποτελέσματα της ειδικής και εμπεριστατωμένης επεξεργασίας των απόρρητων στοιχείων που διαλαμβάνονται στους ισχύοντες πίνακες οργάνωσης και υλικού όλων των οργανικών μονάδων της Πολεμικής Αεροπορίας, με τους οποίους προσδιορίζονται συνολικά αλλά και ειδικά, κατά βαθμό και ειδικότητα, οι αναγκαίες θέσεις, σε συνδυασμό με τα απόρρητα αριθμητικά δεδομένα στελέχωσης των θέσεων αυτών, τα οποία, όπως και οι ανωτέρω Πίνακες, τηρούνται σε Διευθύνσεις του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας. Κατόπιν των ανωτέρω, ο αιτών, με το από 1.9.2025 προεδρικό διάταγμα (Γ΄ ./8.9.2025), τέθηκε σε αυτεπάγγελτη αποστρατεία και διαγράφηκε από την ενεργό υπηρεσία στις 31.10.2025.

6. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, προβάλλεται, μεταξύ άλλων, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παρίσταται ως μη ειδικώς αιτιολογημένη, αφού η επίκληση σε αυτήν του «απορρήτου των στοιχείων και των αριθμητικών δεδομένων», τα οποία λήφθηκαν υπόψη προς διαμόρφωση της ένδικης κρίσης του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου, δεν είναι ικανή, λόγω της γενικότητας και της αοριστίας της, να στηρίξει την κρίση αυτή, αλλά ούτε ακόμη παρατίθενται ειδικώς στην προσβαλλόμενη απόφαση οι συγκεκριμένες ανάγκες της υπηρεσίας που σε σχέση με την ειδικότητα και τα προσόντα του αιτούντος δεν επιτρέπουν την παραμονή του στο στράτευμα. Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, διότι η ένδικη κρίση για τη μη παραμονή του αιτούντος στο στράτευμα σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους ερείδεται στη γενικόλογη αναφορά περί μη ύπαρξης υπηρεσιακών αναγκών προκειμένου να υπαχθεί ο αιτών στην εν λόγω κατάσταση, χωρίς οποιαδήποτε μνεία των συγκεκριμένων αναγκών της υπηρεσίας που, ενόψει της ειδικότητας, των προσόντων και των τυχόν ειδικών γνώσεών του, δεν επιτρέπουν την ένταξη αυτού στην υπηρεσία γραφείου (πρβλ. ΣτΕ 3110/2002). Και ναι μεν για να τεκμηριώσει την ως άνω κρίση της η Διοίκηση επικαλείται τα αποτελέσματα της επεξεργασίας των διαλαμβανόμενων στους ισχύοντες πίνακες οργάνωσης και υλικού των οργανικών μονάδων της Πολεμικής Αεροπορίας απόρρητων στοιχείων που συναρτώνται με τις αναγκαίες θέσεις, σε συνδυασμό με απόρρητα αριθμητικά δεδομένα στελέχωσης των θέσεων αυτών, χωρίς όμως να παραθέτει τα στοιχεία που προκύπτουν από αυτά αναφορικά με τις συγκεκριμένες υπηρεσιακές ανάγκες που απορρέουν από τη διάρθρωση της υπηρεσίας γραφείου (ήτοι συγκεκριμένα στοιχεία για την ύπαρξη ή μη θέσεων σε υπηρεσία γραφείου και πώς αυτές καλύπτονται), ούτε να διευκρινίζει τον λόγο για τον οποίο ο αιτών δεν θα μπορούσε να καταλάβει μία από τις θέσεις της εν λόγω υπηρεσίας, ενόψει της μέχρι τότε υπηρεσίας του (με την εκτέλεση διαφορετικών καθηκόντων στο πλαίσιο περισσότερων θέσεων της Πολεμικής Αεροπορίας) και των γενικότερων προσόντων του (παρακολούθηση της Σχολής Εκπαιδευτών Εδάφους της Π.Α., γνώση της αγγλικής και γερμανικής γλώσσας κλπ.), που ο ίδιος επικαλείται. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση, με την ανωτέρω αιτιολογία, η οποία θα μπορούσε να παρατεθεί ως προς όλα τα Στελέχη που τυχόν θα κριθούν ως μη υπαγόμενα σε κατάσταση υπηρεσίας εδάφους (πρβλ. ΣτΕ 3887/1996, ΔΕφΑθ 836/2025), στερείται της απαιτούμενης, κατά τα εκτιθέμενα στη σκέψη 4, ειδικής αιτιολογίας και είναι για τον λόγο αυτό ακυρωτέα, όπως βασίμως προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση, ενώ παρέλκει ως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων αυτής.

7. Επειδή, κατόπιν αυτών, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση, να ακυρωθούν οι προσβαλλόμενες πράξεις και να αναπεμφθεί η υπόθεση στη Διοίκηση για νέα, νόμιμη κρίση. Περαιτέρω, πρέπει να αποδοθεί στον αιτούντα το καταβληθέν παράβολο (άρθρο 36 παρ. 4 εδ. α΄ του π.δ. 18/1989) και να επιβληθεί στο Δημόσιο η δικαστική του δαπάνη, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων πέντε (405) ευρώ [κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 275 παρ. 1 εδ. α΄ του Κ.Δ.Δ. σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 περ. στ΄ του ν. 702/1977 (Α΄ 268), όπως ισχύει, που εφαρμόζεται κατ’ άρθρο 1 παρ. 1Α του ν. 702/1977, όπως η παρ. αυτή ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 27 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76), σε συνδυασμό με το Παράρτημα Ι περ. Γ΄ του ν. 4194/2013 (Α΄ 208)].

Δ Ι Α Τ Α Υ Τ Α

Δέχεται την αίτηση.

Ακυρώνει την./19.12.2024 απόφαση του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου Βασικής Συνθέσεως και το από 1.9.2025 προεδρικό διάταγμα (Γ΄ ./8.9.2025).

Αναπέμπει την υπόθεση στη Διοίκηση για νέα νόμιμη κρίση.

Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στον αιτούντα.

Επιβάλλει στο Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του αιτούντος, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων πέντε (405) ευρώ.

Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στην Αθήνα στις 6 Φεβρουαρίου 2026 και η απόφαση δημοσιεύθηκε στον ίδιο τόπο, στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, κατά την έκτακτη δημόσια συνεδρίαση της 30ης Απριλίου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΟΥΝΤΟΥΒΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΖΑΡΑΒΟΥΤΣΗ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΤΣΙΚΑ