ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»

ΣτΕ 640/2026

Πολεοδομικό δίκαιο - Ειδικά πολεοδομικά σχέδια - Ειδικό πολεοδομικό σχέδιο Ματιού - Σύνθεση συλλογικών οργάνων - Οδηγία 2001/42/εκ – Ρέματα -. 

Κατά την έννοια του άρθρου 14 παρ. 2 εδ. β΄ του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, στην περίπτωση ειδικώς της αποστολής ηλεκτρονικού μηνύματος, από το οποίο προκύπτουν αναμφίβολα τα στοιχεία που θα αναγραφόταν στο ειδικό βιβλίο, δεν είναι αναγκαία η σχετική σημείωση σε ειδικό βιβλίο ως ουσιώδης τύπος της διαδικασίας. τυπικές πλημμέλειες της σύνθεσης συλλογικού οργάνου θα μπορούσαν να επιφέρουν την ακυρότητα της απόφασής του μόνον εφόσον αυτές είτε μπορούσαν να ασκήσουν επιρροή στο περιεχόμενο της ληφθείσας απόφασης, είτε να αποστερήσουν τον διοικούμενο από μία διαδικαστική εγγύηση. Κατά τον κρίσιμο, εν προκειμένω, χρόνο έκδοσης της ως άνω απόφασης προέγκρισης του Ε.Π.Σ. αρμόδια για την έκδοση της πράξης αυτής ήταν η Γενική Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος. Η προθεσμία των επτά ημερών που ορίζεται στο άρθρο 8 παρ. 5 περ. α΄ εδ. β΄ του ν. 4447/2016, δεν είναι αποκλειστική,  αλλά περιέχει έντονη υπόδειξη του νομοθέτη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας προέγκρισης σε σύντομο και, πάντως, εύλογο χρόνο. Η Κ.Υ.Α. 40238/2017 δεν αντίκειται στην Οδηγία 2001/42/ΕΚ. Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υποβολής προδικαστικού ερωτήματος προς το  ΔΕΕ.  Η ένταξη των ρεμάτων σε πολεοδομική ρύθμιση είναι επιτρεπτή όταν αυτό επιβάλλεται από τις ανάγκες ευρύτερου πολεοδομικού σχεδιασμού και εφόσον διασφαλίζεται η επιτέλεση της φυσικής τους λειτουργίας.

Αριθμός 640/2026

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Ε΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2024, με την εξής σύνθεση: Χρήστος Ντουχάνης, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύων, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Ελένη Παπαδημητρίου, Ρωξάνη Γιαννουλάτου, Χριστιάνα Μπολόφη, Χρήστος Παπανικολάου, Σύμβουλοι, Ελένη Μουργιά, Ζωή Θεοδωρικάκου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Γεωργία Σιμάτη.

Για να δικάσει την από 11 Οκτωβρίου 2022 αίτηση:

των: 1. … και 22. σωματείου με την επωνυμία «ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΤΩΝ ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΟΤΣΑΚΟΥΛΙΟΥ ΝΕΟΥ ΒΟΥΤΖΑ», που εδρεύει στη Νέα Μάκρη Αττικής (Ρόδων 8), οι οποίοι παρέστησαν με τον δικηγόρο Απόστολο Παπακωνσταντίνου (Α.Μ. 25904), που τον διόρισαν με πληρεξούσια,

κατά των Υπουργών: 1. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος παρέστη με τη Διονυσία Νταϊφώτη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και 2. Πολιτισμού και Αθλητισμού και ήδη Πολιτισμού, ο οποίος παρέστη με την Ελένη Χατζούλη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,

και κατά του παρεμβαίνοντος Δήμου Ραφήνας - Πικερμίου Αττικής, ο οποίος παρέστη με τον δικηγόρο Γεώργιο Γεωργακαράκο (Α.Μ. 14024), που τον διόρισε με πληρεξούσιο.

Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθεί το από 7 Ιουνίου 2022 προεδρικό διάταγμα (ΦΕΚ Δ΄ 398/10.6.2022) και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Ελένης Παπαδημητρίου.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο των αιτούντων, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση, τον πληρεξούσιο του παρεμβαίνοντος Δήμου και τις αντιπροσώπους των Υπουργών, οι οποίοι ζήτησαν την απόρριψή της.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο

1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (βλ. υπ’ αριθμ. ./7.10.2022 έντυπο ηλεκτρονικού παραβόλου) .

2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση του από 7.6.2022 προεδρικού διατάγματος, με τίτλο «Έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.) στην πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας - Πικερμίου, αντίστοιχα, καθορισμός ζωνών βιώσιμης πολεοδόμησης και ζωνών εκτός πολεοδόμησης, χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης, περιβαλλοντική έγκριση του Ε.Π.Σ. και επικύρωση καθορισμού οριογραμμών ρεμάτων» (Δ΄ 398).

3. Επειδή, η υπόθεση εισάγεται για ανασυζήτηση στην επταμελή σύνθεση του Ε΄ Τμήματος με την από 13.5.2024 πράξη της Προέδρου του Τμήματος, διότι μετά την αρχική συζήτηση (6.3.2024) ανέκυψε σοβαρό πρόβλημα υγείας στο πρόσωπο του μέλους της σύνθεσης συμβούλου Δ. Βανδώρου, ως εκ του οποίου κατέστη άδηλος ο χρόνος ολοκλήρωσης της διάσκεψης με τη συμμετοχή του μέλους αυτού.

4. Επειδή, η κρινόμενη αίτηση ακυρώσεως ασκήθηκε εμπροθέσμως στις 12.10.2022, ήτοι εντός της εξηκονθήμερης προθεσμίας από την επομένη της δημοσίευσης του προσβαλλόμενου π.δ/τος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10.6.2022, λαμβανομένης υπόψη της αναστολής της προθεσμίας κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών (από 1.7.2022 έως 15.9.2022).

5. Επειδή, οι 1η έως 21η, από τους αιτούντες κατά σειρά αναγραφής στο δικόγραφο, με πρόδηλο έννομο συμφέρον ζητούν την ακύρωση του προσβαλλόμενου π.δ./τος, εφόσον φέρονται ως ιδιοκτήτες ακινήτων, κειμένων στην περιοχή «ΓΕΡΟΤΣΑΚΟΥΛΙ» του Δήμου Μαραθώνα (Δ.Ε. Νέας Μάκρης), προσκόμισαν δε προαποδεικτικώς στοιχεία (συμβολαιογραφικά έγγραφα, έγγραφα από το Εθνικό Κτηματολόγιο κλπ.) προς απόδειξη του εννόμου συμφέροντός τους. Παραδεκτώς δε ομοδικούν, γιατί προβάλλουν κοινούς λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι ερείδονται στην ίδια ιστορική και νομική αιτία (ΣτΕ 89-90/2024 σκ.4, 32/2024 σκ.4). Το δε 22ο, κατά σειρά αναγραφής στο δικόγραφο, αιτούν σωματείο με έννομο συμφέρον ασκεί την κρινόμενη αίτηση, δεδομένου ότι στο καταστατικό του αναφέρονται, μεταξύ άλλων, ως σκοποί αυτού «Ι. […] η εκπροσώπηση [των μελών του] έναντι των Τοπικών Αρχών, των Δημοσίων Υπηρεσιών, και των Κρατικών Αρχών. ΙΙ. Η συνεργασία με τις Δημόσιες Υπηρεσίες, την τοπική αυτοδιοίκηση, τις συνεταιριστικές οργανώσεις και τους άλλους φορείς για την διαμόρφωση, τη λήψη και την εφαρμογή αποφάσεων που έχουν σχέση με την ανάπτυξη και αναβάθμιση της περιοχής [...], καθώς και την προώθηση της υπαγωγής των ιδιοκτησιών των μελών του Συλλόγου στο Σχέδιο Πόλεως. ΙΙΙ. Η μελέτη […] κάθε προβλήματος που έχει σχέση με τους όρους διαβίωσης των κατοίκων της περιοχής, καθώς και η προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος του Κτήματος που ονομάζεται “Γεροτσακούλι” ή “Κτήμα Χατζαρούλα” και βρίσκεται στη θέση Αγία Βαρβάρα της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Νέας Μάκρης. ΙV. Η διαφύλαξη και ανάπτυξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς» (βλ. άρθρο 2ο του προσκομιζόμενου Καταστατικού Ίδρυσης του αιτούντος συλλόγου, βλ. και προσκομιζόμενα ./2007 Πιστοποιητικό της Γραμματέως του Πρωτοδικείου Αθηνών και από 27.3.2023 πρακτικό - απόφαση του Δ.Σ. αυτού, για τη νομιμοποίησή του).

6. Επειδή, ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου με έννομο συμφέρον και γενικά παραδεκτώς άσκησε την από 26.2.2024 (αριθμ. κατάθ. ./26.2.2024) παρέμβαση υπέρ του κύρους του προσβαλλόμενου π.δ/τος, δοθέντος ότι η περιοχή επέμβασης του Ε.Π.Σ. εμπίπτει στα διοικητικά του όρια (ΣτΕ 2755/2020 σκ.7, 2654/2020 σκ.4, 1833/2019 σκ. 3, 1815/2018 σκ. 4, 2133/2016 7μ. σκ. 2 κ.ά.).

7. Επειδή, ο ν. 4447/2016 «Χωρικός σχεδιασμός - Βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α΄ 241), τροποποιήθηκε ως προς επιμέρους διατάξεις του με το άρθρο 99 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92/7.5.2020) και, εν συνεχεία, αναμορφώθηκε με τα άρθρα 2 έως 16 του ν. 4759/2020 (Α΄245/9.12.2020), ενώ τροποποιήθηκε περαιτέρω και με μεταγενέστερους νόμους. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο ολοκλήρωσης της διαδικασίας έγκρισης του επίδικου Ε.Π.Σ., ο ν. 4447/2016 όριζε στο άρθρο 2, με τίτλο «Διάρθρωση συστήματος χωρικού σχεδιασμού» (όπως το εν λόγω άρθρο αντικαταστάθηκε από το άρθρο 99 παρ. 1 του ν. 4685/2020 και η παρ. 3 αυτού αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 4759/2020), ότι: «1. Ο χωρικός σχεδιασμός ασκείται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και διακρίνεται, ανάλογα με τον χαρακτήρα του, σε χωροταξικό ή πολεοδομικό: α. Στην κατηγορία του χωροταξικού σχεδιασμού υπάγονται τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 5 (πρώτο επίπεδο), τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 6 … (δεύτερο επίπεδο). β. Στην κατηγορία του πολεοδομικού σχεδιασμού υπάγονται τα πολεοδομικά σχέδια […] 2. Στο πρώτο επίπεδο του πολεοδομικού σχεδιασμού περιλαμβάνονται: […] β) τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια του άρθρου 8, τα οποία αποτελούν υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων. 3. Στο δεύτερο επίπεδο του πολεοδομικού σχεδιασμού περιλαμβάνονται τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής του άρθρου 10, τα οποία αποτελούν την εξειδίκευση και εφαρμογή των σχεδίων του πρώτου επιπέδου. 4. […]. 5. α. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρεται “Τοπικό Χωρικό Σχέδιο” νοείται εφεξής “Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο” του παρόντος άρθρου. β. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρεται “Ειδικό Χωρικό Σχέδιο” νοείται εφεξής “Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο” του παρόντος άρθρου», στο άρθρο 7, με τίτλο «Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια» (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 του ν. 4759/2020) ότι: «[…] 8. Όρια και ρυθμίσεις εγκεκριμένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου, που έχουν καθορισθεί σύμφωνα με το άρθρο 29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33), περιλαμβάνονται στο περιεχόμενο των ΤΠΣ και μπορεί να τροποποιούνται με τα προεδρικά διατάγματα έγκρισής τους, εφόσον τούτο κρίνεται πολεοδομικώς απαραίτητο για την κάλυψη αναγκών οικιστικής, παραγωγικής ή επιχειρηματικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης εντός της οικείας δημοτικής ενότητας. Μετά από την έγκριση των ΤΠΣ, οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου που έχουν ενσωματωθεί σε αυτά, παύουν να ισχύουν ως αυτοτελείς ρυθμίσεις και ισχύουν οι ρυθμίσεις του ΤΠΣ», στο άρθρο 8, με τίτλο «Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια» [όπως διαμορφώθηκε και ίσχυε κατά τον χρόνο έγκρισης του Ε.Π.Σ. (10.6.2022), ήτοι μετά την αντικατάστασή του από το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245), τις τροποποιήσεις του με τα άρθρα 145 παρ. 5 του ν. 4764/2020 (Α΄ 256), δέκατο ένατο παρ. 2 του ν. 4787/2021 (Α΄ 44), 118 και 119 του ν. 4819/2021 (Α΄ 129) και 18 του ν. 4872/2021 (Α΄ 247) και πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 234 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78)] ότι: «1. α. Για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων, που μπορεί να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας, για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους καταρτίζονται Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ.). Ε.Π.Σ. μπορεί να καταρτιστούν και: (α) για προγράμματα αστικής ανάπλασης ή περιβαλλοντικής προστασίας ή αντιμετώπισης των συνεπειών από φυσικές καταστροφές, […] και (γ) σε περίπτωση ανάγκης ταχείας ολοκλήρωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου από την Πολιτεία, λόγω κρίσιμων χωρικών προβλημάτων που επιβάλλουν την άμεση αντιμετώπιση ή την αποτροπή δημιουργίας τετελεσμένων καταστάσεων που οφείλονται σε έλλειψη ή ανεπάρκεια πολεοδομικού σχεδιασμού. Η περιοχή για την οποία καταρτίζεται ένα Ε.Π.Σ. ονομάζεται περιοχή επέμβασης. Η περιοχή επέμβασης μπορεί να αποτελείται από διακριτά (μη όμορα) τμήματα, εφόσον μεταξύ των επιμέρους τμημάτων της υπάρχει λειτουργική ενότητα και εξυπηρετούνται οι στόχοι του Ε.Π.Σ. Απαραίτητη προϋπόθεση στην περίπτωση αυτή είναι να ακολουθηθεί η διαδικασία προέγκρισης της περ. ε΄. Το σύνολο της δημοτικής ενότητας που περιλαμβάνει την περιοχή επέμβασης αποτελεί την ευρύτερη περιοχή του Ε.Π.Σ. Αν η περιοχή επέμβασης εμπίπτει στα διοικητικά όρια περισσότερων δημοτικών ενοτήτων, το σύνολο των δημοτικών ενοτήτων αποτελεί την ευρύτερη περιοχή του Ε.Π.Σ. Εάν τα όρια της περιοχής επέμβασης ταυτίζονται με τα διοικητικά όρια μιας δημοτικής ενότητας, η συνολική έκταση του οικείου δήμου αποτελεί την ευρύτερη περιοχή της παρούσας. Η περιοχή που περιβάλλει την περιοχή επέμβασης και βρίσκεται σε άμεση συσχέτιση με αυτήν λόγω της αλληλεπίδρασης των πολεοδομικών και λοιπών λειτουργιών της, ονομάζεται ζώνη άμεσης επιρροής. β. Τα Ε.Π.Σ. αποτελούν σύνολα κειμένων, χαρτών και διαγραμμάτων με τα οποία καθορίζονται το πρότυπο χωρικής οργάνωσης και ανάπτυξης και τα βασικά προγραμματικά μεγέθη, όρια πολεοδομικών ενοτήτων και οικισμών, οι χρήσεις γης, οι όροι και περιορισμοί δόμησης, οι σημαντικές πολεοδομικές παρεμβάσεις, ζώνες ειδικών πολεοδομικών κινήτρων, το οδικό δίκτυο, τα λοιπά μεταφορικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά δίκτυα και υποδομές, τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, μέτρα υποστηρικτικά της αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και διαχείρισης συνεπειών φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών, καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται, ώστε να καταστεί η περιοχή επέμβασης κατάλληλη είτε για τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων δραστηριοτήτων είτε για την πραγματοποίηση των προγραμμάτων και παρεμβάσεων της παρ. 1. […] γ. Τα Ε.Π.Σ. εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών και των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων και περιέχουν τις αναγκαίες ρυθμίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους, εντός της περιοχής επέμβασης. Εκτός της περιοχής επέμβασης είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτό τα Ε.Π.Σ. να προσδιορίζουν υποδομές, μέτρα και όρους που είναι αναγκαίοι για την οργανική ενσωμάτωση της περιοχής επέμβασης στην ευρύτερη περιοχή που την περιβάλλει. δ.[…]. ε.[…]. 2. […] β. Για τα Ε.Π.Σ. εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 4, 5, 7, και 8 του άρθρου 7, λαμβανομένων υπόψη του χαρακτήρα της περιοχής επέμβασης και της/των δημοτικών ενοτήτων στις οποίες αυτή εντάσσεται και των στόχων των Ε.Π.Σ.. 3. α. Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη Ε.Π.Σ. γίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή από τον οικείο Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια ή από τον φορέα υλοποίησης του σχεδίου, έργου ή προγράμματος. Τα Ε.Π.Σ. υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. β. Η έγκριση των Ε.Π.Σ. γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Για τις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αρμόδιο όργανο για τη γνώμη του προηγούμενου εδαφίου είναι το Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού. Η αρμόδια υπηρεσία και τα αρμόδια Συμβούλια ελέγχουν και την εναρμόνιση του περιεχομένου των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων με τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, καθώς και τη συμβατότητα με αντίστοιχα σχέδια (Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια, Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων, ΤΠΣ, Ε.Π.Σ.) στην ίδια και σε όμορες δημοτικές ενότητες. Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα εγκρίνονται επίσης οι κατευθύνσεις, οι όροι και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση των Ε.Π.Σ., σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. […]» και στο άρθρο 10 «Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής (όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 13 του ν. 4759/2020 και, εν συνεχεία από το άρθρο 158 του ν. 4876/2021) ότι: «1. Για την πολεοδόμηση ορισμένης περιοχής απαιτείται η σύνταξη και έγκριση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής, το οποίο περιλαμβάνει το Ρυμοτομικό Σχέδιο και την Πράξη Εφαρμογής. Με τα σχέδια αυτά εξειδικεύονται, σε κλίμακα πόλης ή οικισμού ή τμημάτων αυτών ή σε ζώνες και περιοχές ειδικών χρήσεων, οι ρυθμίσεις των Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, περί χρήσεων γης και όρων δόμησης και καθορίζονται επακριβώς οι κοινόχρηστοι, κοινωφελείς και οικοδομήσιμοι χώροι της προς πολεοδόμηση περιοχής, καθώς και τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής. 2. Για την κατάρτιση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής απαιτείται η ύπαρξη εγκεκριμένων Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων των άρθρων 7 και 8. […] 3. Τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής καταρτίζονται για το σύνολο των περιοχών των Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων ή και για τμήμα αυτών, το οποίο πρέπει πάντως να αποτελεί πολεοδομική ενότητα, όπως αυτή καθορίζεται στο οικείο Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο ή υποενότητα πολεοδομικής ενότητας, προκειμένου να εξυπηρετηθούν κοινωφελείς σκοποί. […]. 4. […] δ) Με την απόφαση της περ. γ' κυρώνεται και η οικεία Πράξη Εφαρμογής, όπου απαιτείται, η οποία συντάσσεται ταυτόχρονα και σε άμεση συσχέτιση με τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 8 και 9 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33)».

8. Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Με το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα εγκρίθηκε Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (Ε.Π.Σ.) για την πολεοδομική οργάνωση της περιοχής της Ανατολικής Αττικής που επλήγη από την πυρκαγιά της 23ης και 24ης Ιουλίου του 2018 (Δημοτικές Ενότητες Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας-Πικερμίου) και επικυρώθηκαν οι οριογραμμές των ρεμάτων εντός της περιοχής αυτής. Για το επίδικο ειδικό πολεοδομικό σχέδιο εκδόθηκε, αρχικώς, η ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/55305/502/ 18.6.2019 απόφαση προέγκρισης της Γενικής Γραμματέως Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ.), σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 4447/ 2016, όπως ίσχυε πριν τροποποιηθεί με το ν. 4759/2020, κατόπιν της από 17.5.2019 εισήγησης της αρμόδιας Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών (Δ.Σ.Μ.Π.) και της θετικής γνωμοδότησης του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.), που περιλαμβάνεται στην υπ’ αριθμ. 31/22.5.2019 πράξη της 6ης Συνεδρίασής του. Ακολούθως, με το άρθρο τρίτο της από 24.7.2019 Π.Ν.Π. για τη «Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση άμεσων κινδύνων και αναγκών στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης Ιουλίου 2018» (Α΄ 127), που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4626/2019 (Α΄ 141), ανατέθηκε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.) η σύνταξη του σχεδίου για τις πυρόπληκτες περιοχές της Ανατολικής Αττικής και εξουσιοδοτήθηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας να υπογράψει σχετική σύμβαση με το Τ.Ε.Ε., κατά παρέκκλιση από οποιαδήποτε άλλη διάταξη, που αφορά διαδικασία κατάρτισης και αρμοδιότητα. Μετά τη σύναψη σχετικής σύμβασης και την ανάθεση και εκπόνηση των μελετών, το Υ.Π.ΕΝ., ως φορέας υλοποίησης του Ε.Π.Σ., παρέλαβε τον Ιούλιο του 2020 (βλ. τα ΥΠΕΝ/ΓΔΧΣ/63195/366/1.7.2020 και ΥΠΕΝ/ΓΔΧΣ/70569/405/17.7.2020 έγγραφα της Γενικής Διευθύντριας Χωρικού Σχεδιασμού του ΥΠΕΝ και τα από 1.7.2020 και 17.7.2020 Πρωτόκολλα παραλαβής της Επιτροπής Παρακολούθησης και Παραλαβής) την από Ιουνίου 2020 Μελέτη του Ε.Π.Σ., την από Ιουνίου 2020 Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) και τις ειδικότερες υποστηρικτικές αυτής μελέτες, ήτοι 1) την από Ιουνίου 2020 Μελέτη Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΜΧΠΣ/2020), 2) την από 15.5.2020 Ερευνητική Μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου με θέμα «Ερευνητική και Επιστημονική υποστήριξη του ΤΕΕ κατά τη διαδικασία εκπόνησης του ΕΧΣ για την πυρόπληκτη περιοχή “Μάτι” Αττικής» (Μελέτη Ε.Μ.Π.), 3) την από Ιουνίου 2020 Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας, η οποία υιοθετήθηκε με τις 38800/811/22.5.2020 (αρχική) και 25556/683/17.3.2021 (συμπληρωματική - τροποποιητική) γνωμοδοτήσεις της Διεύθυνσης Πολεοδομικού Σχεδιασμού του Υ.Π.ΕΝ. (Τμήμα Α΄ Τοπικών και Ειδικών Χωρικών Σχεδίων), 4 )την από Ιουνίου 2020 Δασική Μελέτη (Δασικός χάρτης), 5) την από Ιουνίου 2020 Συγκοινωνιακή Μελέτη, συνοδευόμενη από χάρτες και διαγράμματα των προτάσεων ιεράρχησης, διανοίξεων και κυκλοφοριακής οργάνωσης του οδικού δικτύου, καθώς και της πρότασης για τα δίκτυα ήπιας μετακίνησης, 6) την από 25.6.2020 Μελέτη Τοπογραφίας, 7) την από Μαΐου 2020 Μελέτη Οριοθέτησης Ρεμάτων (Μελέτη Οριοθέτησης Ρεμάτων), η οποία περιλαμβάνει τεύχη υδραυλικής μελέτης, υδρολογικής μελέτης και τοπογραφικής αποτύπωσης ρεμάτων, σχέδια, χάρτες κ.λ.π. και 8) την από Μαΐου 2020 Μελέτη Μείωσης Πλημμυρικής Διακινδύνευσης των εκτάσεων του σχεδίου. Εν συνεχεία, κινήθηκε η διαδικασία έγκρισης του Ε.Π.Σ., η οποία ξεκίνησε με τη διαβούλευση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και της μελέτης του σχεδίου, ενώ ως προς την οριοθέτηση των ρεμάτων ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία στο άρθρο 3 του ν. 4258/2014. Ειδικότερα, μετά το 63322/3798/2.7.2020 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙ.Π.Α.) του Υ.Π.ΕΝ., με το οποίο διαπιστώθηκε η πληρότητα της Σ.Μ.Π.Ε., οι μελέτες Σ.Μ.Π.Ε. και Ε.Π.Σ. αναρτήθηκαν στη διαδικτυακή ιστοσελίδα του Υ.Π.ΕΝ. στις 2.7.2020 [βλ. το 63399/ 683/2.7.2020 έγγραφο (ορθή επανάληψη) της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών (Δ.Σ.Μ.Π.) περί ανακοίνωσης της έναρξης της διαβούλευσης με αρχική ημερομηνία λήξης τριάντα ημέρες από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης], προκειμένου κάθε ενδιαφερόμενος να διατυπώσει τις απόψεις του, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών, σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 4.2 της οικ.107017/5.9.2006 Κ.Υ.Α. (Β΄ 1225). Λόγω της ιδιαιτερότητας του αντικειμένου, του σημαντικού κοινωνικού χαρακτήρα του σχεδίου και του έντονου ενδιαφέροντος που εκδηλώθηκε για τη συμμετοχή φορέων και πολιτών σε δράσεις ενημέρωσης και συζήτησης, δόθηκε παράταση δεκαπέντε (15) ημερών για την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και ορίσθηκε ως ημερομηνία λήξης της διαβούλευσης η 17.8.2020 (βλ. το 73396/822/27.7.2020 έγγραφο της Δ.Σ.Μ.Π. του Υ.Π.ΕΝ.), ωστόσο, ελήφθησαν υπ’ όψη όσες επιστολές ή έγγραφα περιήλθαν στην Δ.Σ.Μ.Π. και ΔΙ.Π.Α., ακόμη και μετά την τυπική λήξη της δημόσιας διαβούλευσης (έως και 10.9.2020). Παράλληλα, τηρήθηκε και η κατά νόμο γνωμοδοτική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας τοποθετήθηκαν επί της Σ.Μ.Π.Ε. οι συναρμόδιες υπηρεσίες, οι Δήμοι Μαραθώνος και Ραφήνας-Πικερμίου, καθώς και το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής. Ειδικότερα, επί των ζητημάτων που τέθηκαν σχετικά με την οριοθέτηση των ρεμάτων γνωμοδότησαν η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (βλ. τις 73675/2513/23.9.2020 και 57124/1982/28.7.2020 γνωμοδοτήσεις), η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής (βλ. το ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΕΦΑΑΝΑΤ/ΤΠΚΑΜ/513032/362786/11444/5928/2.10.2020 έγγραφο), ο Δήμος Μαραθώνα (βλ. τις 159/2020 και 160/2020 γνωμοδοτήσεις του Δημοτικού Συμβουλίου) και ο Δήμος Ραφήνας - Πικερμίου (βλ. τις 124/2020 και 125/2020 γνωμοδοτήσεις του Δημοτικού Συμβουλίου), καθώς και η Διεύθυνση Τοπογραφικών Εφαρμογών του Υ.Π.ΕΝ. (βλ. την ΥΠΕΝ/ΔΤΟΠΕΦ/116437/1521/7.12.2020 εισήγηση). Ακολούθως, με το 71795/793/10.12.2020 έγγραφο της Διευθύντριας της Δ.Σ.Μ.Π. προτάθηκε η ολοκλήρωση της διαδικασίας Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. Επιπλέον, επί της Σ.Μ.Π.Ε. διατύπωσε απόψεις η Διεύθυνση Δασών του Υ.Π.ΕΝ. (βλ. το ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/34551/1950/15.4.2021 έγγραφο), η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (βλ. το ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΙΠΚΑ/ΤΠΑΧ-ΜΑΕ/ 412903/289915/8141/4269/30.12.2020 έγγραφο), το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής με την 170/2020 απόφασή του και η Διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού - Τμήματος Α΄ Τοπικών και Ειδικών Χωρικών Σχεδίων του Υ.Π.ΕΝ. με τις 38800/811/22.5.2020 και 25556 /683/ 17.3.2021 γνωμοδοτήσεις. Μετά την ανάρτηση του δασικού χάρτη το έτος 2021, η Δ.Σ.Μ.Π. ζήτησε από το Τ.Ε.Ε. να εξετασθούν οι διαφοροποιήσεις που επέφερε στα δεδομένα της μελέτης ο αναρτηθείς δασικός χάρτης, καθώς και οι επισημάνσεις της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής και της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών, ώστε να γίνουν οι αναγκαίες προσαρμογές στις μελέτες και στον σχεδιασμό. Το Τ.Ε.Ε. εκπόνησε και υπέβαλε στην Δ.Σ.Μ.Π. το από Απριλίου 2021 τεύχος Συμπληρωματικών Στοιχείων Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συνοδευόμενο από Τεχνική Έκθεση και ενημερωμένο Χάρτη με επισήμανση των μεταβολών, που αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα δημόσιας διαβούλευσης του Υ.Π.ΕΝ. στις 5.5.2021 (βλ. το ΥΠΕΝ/ ΔΙΠΑ/42605/2878/29.4.2021 έγγραφο της Προϊσταμένης της ΔΙ.Π.Α. και το ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/42606/486/5.5.2021 έγγραφο της Διευθύντριας της Δ.Σ.Μ.Π.) και τέθηκαν και αυτά σε περαιτέρω διαδικασία διαβούλευσης. Κατά τη διαβούλευση επί των ανωτέρω στοιχείων διατυπώθηκαν οι απόψεις πολιτών και φορέων και το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής εξέδωσε την 112/2021 αρνητική γνωμοδότησή του (βλ. τα ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/ 52519/3505/31.5.2021 και 66054/4343/13.7.2021 έγγραφα της Προϊσταμένης της ΔΙ.Π.Α.). Επί των Συμπληρωματικών στοιχείων Σ.Μ.Π.Ε. διατυπώθηκε, επίσης, η 456604/4.6.2021 εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Αττικής. Κατόπιν τούτων, η Δ.Σ.Μ.Π. διατύπωσε τις απόψεις της με το 66055/818/13.07.2021 έγγραφο προς τη ΔΙ.Π.Α., που εισηγήθηκε την περιβαλλοντική έγκριση του Ε.Π.Σ. με την 67237/ 4432/14.7.2021 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής. Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης, εκδόθηκε η από 14.7.2021 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών, βάσει της οποίας εκδόθηκε η 41/συν.11/19.7.2021 γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.. Τέλος, συντάχθηκε σχέδιο προεδρικού διατάγματος, το οποίο υποβλήθηκε προς επεξεργασία στο Συμβούλιο της Επικρατείας και κρίθηκε νόμιμο με παρατηρήσεις με το Πρακτικό Επεξεργασίας 55/2022 του Ε΄ Τμήματος του Δικαστηρίου. Κατόπιν τούτων, εκδόθηκε το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα έγκρισης του επίδικου Ε.Π.Σ., το οποίο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10.6.2022 (Δ΄ 398). Όπως επισημαίνεται στις μελέτες του σχεδίου, η εκπόνησή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου α) να αντιμετωπισθούν οι ανεπάρκειες στη χωρική οργάνωση της περιοχής, όπως, ιδίως, η σοβαρά υποβαθμισμένη εικόνα του φυσικού και ανθρωπογενούς τοπίου, η απώλεια δασικής βλάστησης, τα κατεστραμμένα κτίρια, η κακή πολεοδομική λειτουργία, η δυσκολία/αδυναμία πρόσβασης στη θάλασσα και η διατάραξη της κοινωνικής συνοχής (βλ. σελ. 157 της Μ.Ε.Π.Σ., σελ. 3-2 της Σ.Μ.Π.Ε. και σελ. 60 της Τεχνικής Έκθεσης Προέγκρισης του Υ.Π.ΕΝ.), β) να αξιοποιηθούν και να αναδειχθούν η (εναπομένουσα) υψηλή βλάστηση και το υδάτινο στοιχείο, η χαμηλή δόμηση και το παράκτιο μέτωπο, γ) να αρθούν οι προ της πυρκαγιάς συνθήκες τρωτότητας, οι οικιστικές και πολεοδομικές στρεβλώσεις και να καταστεί η περιοχή ανθεκτική απέναντι σε φυσικές καταστροφές (βλ. σελ. 200 της Μ.Ε.Π.Σ. και σελ. 52 της Τεχνικής Έκθεσης Προέγκρισης του Υ.Π.ΕΝ. και σελ. 26 της από 17.5.2019 εισήγησης της Δ.Σ.Μ.Π.). Ειδικότερα, με το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα α) επικυρώθηκε ο καθορισμός των οριογραμμών των οκτώ ρεμάτων εντός της Περιοχής Επέμβασης (ρέματα Ζούμπερι, Αγίου Ανδρέα, Ματιού, Ν. Βουτζά, Αμπελούπολης, Πευκώνα, Καλαβρύτων και Παππά) με και χωρίς έργα διευθέτησης (άρθρο 1), β) εγκρίθηκε το ΕΠΣ για την πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας, με τον καθορισμό ζωνών βιώσιμης πολεοδόμησης και εκτός πολεοδόμησης, χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης (άρθρα 2 και 3) και γ) εγκρίθηκε περιβαλλοντικά το σχέδιο (άρθρο 4).

9. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται αφενός μεν ότι στην επίμαχη συνεδρίαση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. μετείχαν τρία πρόσωπα που δεν είχαν ορισθεί ως μέλη του με την οικεία πράξη συγκρότησης, και, αφετέρου, ότι το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με μη νόμιμη σύνθεση συνεδρίασε κατά την 11/19.7.2021 συνεδρίαση, κατά την οποία εκδόθηκε η 41/2021 γνωμοδότησή του που λήφθηκε υπόψη για την έκδοση του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι δεν αναγράφεται στο Πρακτικό της συνεδρίασης ούτε από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η αναπλήρωση των τακτικών μελών του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. (…) από τα αναπληρωματικά του μέλη (…) οφειλόταν σε κώλυμα των τακτικών μελών και ότι τα τελευταία είχαν νομίμως προσκληθεί στην εν λόγω συνεδρίαση ή ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα ήταν δυνατή η παράλειψη πρόσκλησής τους.

10. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 περιπτ. β΄ του ν. 4447/2016, που προπαρατίθεται (σκέψη 7), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), η έγκριση των Ε.Π.Σ. γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, ενώ για τις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αρμόδιο όργανο για τη γνώμη του προηγούμενου εδαφίου ήταν το Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού. Στο δε άρθρο 24 του ν. 4495/2017 «Ελεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις» (Α΄ 167), με τίτλο «Συγκρότηση Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ΑΙΓΑΙΟΥ- ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ», όπως αυτό ίσχυε, εν προκειμένω, κατά τον κρίσιμο χρόνο της συγκρότησης του εν λόγω Συμβουλίου, ήτοι πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 158 παρ. 1 του ν. 4951/2022 (Α΄ 129/4.7.2022) και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του, προβλεπόταν ότι: «1. Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνιστάται Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.), το οποίο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 2. Το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. είναι επταμελές και αποτελείται από: α) τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ως Πρόεδρο, β) τον Νομικό Σύμβουλο του Κράτους στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος αναπληρώνεται από άλλον Νομικό Σύμβουλο ή Πάρεδρο του γραφείου του Νομικού Συμβούλου στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, γ) τον Γενικό Διευθυντή Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τον εκάστοτε οριζόμενο αναπληρωτή του, δ) δύο (2) Διευθυντές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, από τις Διευθύνσεις που υπάγονται στη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., με τους εκάστοτε οριζόμενους αναπληρωτές τους, ε) έναν (1) μηχανικό, με εμπειρία σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας, που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή του από το Τ.Ε.Ε., στ) ένα (1) μέλος, πρόσωπο εγνωσμένου κύρους με εμπειρία σε θέματα πολεοδομίας και χωροταξίας, κάτοχο πτυχίου ανώτατης σχολής, με τον εκάστοτε οριζόμενο αναπληρωτή του. 3. [...]». Εξάλλου, με το άρθρο εικοστό, με τίτλο «Μεταβατικές διατάξεις», του ν. 4787/2021 (Α΄ 44/ 26.3.2021), καταργήθηκε το Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού και η, κατ’ άρθρο 8 παρ. 3 περιπτ. β΄ του ν.4447/2016, γνωμοδοτική του αρμοδιότητα περιήλθε στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.. Ειδικότερα, στο άρθρο αυτό ορίζεται ότι: «1. […]. 2. To Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού της περ. ε της παρ. 5 του άρθρου 12 του ν. 4250/2014 (Α΄ 74) καταργείται και οι αρμοδιότητες αυτού ασκούνται εφεξής από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) της παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167). Κατά την εξέταση των θεμάτων αυτών προστίθεται στα μέλη του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ένα μέλος οριζόμενο από την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας, ένα μέλος οριζόμενο από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος και ένα μέλος οριζόμενο από την Περιφέρεια Αττικής ή την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ανάλογα με τη χωρική αρμοδιότητα του θέματος που εξετάζεται. 3. Εκκρεμείς αιτήσεις στο Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού διαβιβάζονται προς εξέταση στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. [...]».

11. Επειδή, με την ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/8052/895/23.1.2020 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Συγκρότηση Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.)» (τ. Υ.Ο.Δ.Δ. 44) συγκροτήθηκε το εν λόγω συλλογικό όργανο. Ειδικότερα, ως Πρόεδρος ορίστηκε ο . ., Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ. και ως μέλη ορίστηκαν: 1) ο . ., Νομικός Σύμβουλος του Κράτους στο Γραφείο του Υ.Π.ΕΝ., με αναπληρώτρια την…, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. στο Γραφείο του Νομικού Συμβούλου του Υ.Π.ΕΝ., 2) η . ., Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Πολεοδομίας και Ενέργειας του Υ.Π.ΕΝ., με αναπληρώτρια την . ., Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Χωρικού Σχεδιασμού, 3) ο . ., Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πολεοδομικού Σχεδιασμού της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., με αναπληρώτρια την . ., Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., 4) η . ., Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., με αναπληρώτρια τη . ., Προϊσταμένη του Τμήματος Ιστορικών Κέντρων Πόλεων και Παραδοσιακών Οικισμών της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., 5) ο . ., Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιβαλλοντικής Ανάπτυξης, εκπρόσωπος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.), με αναπληρωτή του τον…, Αγρονόμο- Τοπογράφο Μηχανικό και 6) ο…, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών, Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με αναπληρωτή του τον…, Μηχανικό Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Περαιτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι: μετά την έκδοση του ν. 4787/2021, με το άρθρο εικοστό του οποίου προστέθηκαν στη συγκρότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.ΘΑ. τρία μέλη, όταν το όργανο αυτό συγκαλείται επί θεμάτων ορισμένων κατηγοριών, υπαγομένων στο καταργηθέν Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού: α) με το ΥΠΕΝ/ ΓΡΓΓΧΣΑΠ/38263/1415/20.4.2021 έγγραφο ο Περιφερειάρχης Αττικής όρισε εκπρόσωπο της Περιφέρειας Αττικής στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. τον Περιφερειακό Σύμβουλο, …, με αναπληρώτριά του την Περιφερειακή Σύμβουλο, …, β) με την απόφαση 10η/30.3.2021 του Προέδρου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) ορίστηκε ως εκπρόσωπος της Κ.Ε.Δ.Ε. στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ο Δήμαρχος Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης, …, και με την απόφαση 15η/21.4.2021 του Προέδρου της Κ.Ε.Δ.Ε. ορίστηκε αναπληρωτής του ο Δήμαρχος Κατερίνης, …και γ) με το 236/8.4.2021 έγγραφο του Προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας ορίστηκε τακτικός εκπρόσωπος στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, … και αναπληρωματικός εκπρόσωπος ο Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Μεσσηνίας, … Κατόπιν των ανωτέρω εγγράφων, η προαναφερθείσα απόφαση συγκρότησης (ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/8052/895/23.1.2020) τροποποιήθηκε με την ΥΠΕΝ.ΔΔΥ/46773/2877/ 14.5.2021 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (τ. Υ.Ο.Δ.Δ. 390) και προστέθηκε η παρ. 6, με την οποία ορίστηκε η συμμετοχή και των ανωτέρω μελών στο ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., όταν αυτό συνεδριάζει επί των ως άνω κατηγοριών θεμάτων.

12. Επειδή, κατά την 11η συνεδρίαση της 19.7.2021 του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., κατά την οποία διατυπώθηκε η 41/2021 Γνωμοδότηση του οργάνου αυτού, συμμετείχε ο … ως Πρόεδρος και ως μέλη, ο … (τακτικό μέλος), η ... (αναπληρωματικό μέλος του τακτικού μέλους, ...), η ... (αναπληρωματικό μέλος του τακτικού μέλους…), η … (τακτικό μέλος), ο … (τακτικό μέλος), ο … (τακτικό μέλος), ο ... (τακτικό μέλος), ο … (τακτικό μέλος) και ο … (τακτικό μέλος - στο σώμα της 41/2021 Γνωμοδότησης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. αναγράφεται προφανώς εκ παραδρομής ως … και όχι ως ..., όπως προκύπτει από την απόφαση συγκρότησης το ορθό όνομα του συγκεκριμένου μέλους). Εξ αυτών δε, οι ανωτέρω εκπρόσωποι της Περιφέρειας Αττικής (...), της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (…) και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (...), που συμμετείχαν ως μέλη στην εν λόγω συνεδρίαση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., αντίθετα με τα όσα ισχυρίζονται οι αιτούντες, είχαν ορισθεί νομίμως μέλη του συλλογικού αυτού οργάνου με την προαναφερθείσα ΥΠΕΝ.ΔΔΥ/46773/2877/14.5.2021 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (τ. Υ.Ο.Δ.Δ. 390). Κατά συνέπεια, ο λόγος ακυρώσεως που αφορά τη μη νομιμότητα της συγκρότησης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. συγκροτήθηκε, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του ν. 4495/2017 και το άρθρο εικοστό του ν. 4787/2021, καθώς και τις ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/8052/895/23.1.2020 και ΥΠΕΝ.ΔΔΥ/46773/ 2877/14.5.2021 αποφάσεις του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

13. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 14 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2690/1999 (Α΄ 45) και εφαρμόζεται εν προκειμένω (δεδομένου ότι δεν προκύπτει η σύνταξη Κανονισμού λειτουργίας του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., κατά τον χρόνο της συνεδρίασής του που διατυπώθηκε η 41/2021 γνωμοδότησή του) ορίζεται ότι: «1. […] 2. Ο πρόεδρος καθορίζει την ημέρα, ώρα και τον τόπο των συνεδριάσεων και καλεί τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη να συμμετάσχουν. Η πρόσκληση, η οποία περιλαμβάνει την ημερήσια διάταξη, γνωστοποιείται, από τον γραμματέα, στα μέλη του συλλογικού οργάνου τουλάχιστον σαράντα οκτώ (48) ώρες πριν από τη συνεδρίαση, μπορεί δε να γίνει και με τηλεφώνημα, τηλεγράφημα, τηλεομοιοτυπία ή άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον το γεγονός τούτο αποδεικνύεται από σχετική σημείωση σε ειδικό βιβλίο, η οποία πρέπει να φέρει χρονολογία και υπογραφή του προσώπου που έκανε την πρόσκληση. Η προθεσμία αυτή μπορεί, σε περίπτωση κατεπείγοντος, να συντμηθεί, η πρόσκληση όμως, τότε, πρέπει να είναι έγγραφη και να βεβαιώνονται σε αυτήν οι λόγοι που κατέστησαν την σύντμηση αναγκαία. Πρόσκληση των μελών του συλλογικού οργάνου δεν απαιτείται, όταν οι συνεδριάσεις γίνονται σε ημερομηνίες τακτές, που ορίζονται με απόφασή του, η οποία γνωστοποιείται στα μέλη του. Πρόσκληση δεν απαιτείται, επίσης, όταν μέλος έχει δηλώσει, πριν από τη συνεδρίαση, κώλυμα συμμετοχής του σε αυτήν ή όταν το κώλυμα τούτο είναι γνωστό στον πρόεδρο του συλλογικού οργάνου. 3. Τα αναπληρωματικά μέλη καλούνται προς αναπλήρωση απόντων ή κωλυομένων μελών της ίδιας κατηγορίας, εκτός αν ο ορισμός τους δεν έχει γίνει κατά τέτοια αντιστοιχία. 4. Αν κατά τη συνεδρίαση απουσιάσει τακτικό μέλος, το οποίο δεν είχε προσκληθεί, η συνεδρίαση είναι παράνομη. Το ίδιο ισχύει ακόμη και αν, αντ’ αυτού, είχε μετάσχει το αντίστοιχο αναπληρωματικό μέλος. Αν υπήρξαν πλημμέλειες ως προς την κλήτευση μέλους, το συλλογικό όργανο συνεδριάζει νομίμως, αν αυτό είναι παρόν και δε αντιλέγει για την πραγματοποίηση της συνεδρίασης. 5. [...]». Εξάλλου, στην Εισηγητική Έκθεση του σχεδίου νόμου «Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας» (ν. 2690/1999) επί της παραγράφου 2 του άρθρου 14 αναφέρεται ότι «Η παρ. 2 καθορίζει τις αρμοδιότητες του προέδρου του συλλογικού οργάνου, ρυθμίζει δε, περαιτέρω, τα της πρόσκλησης των μελών για τη συνεδρίαση, το περιεχόμενό της πρόσκλησης αυτής και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται, ενώ διαγράφει τις περιπτώσεις που μπορεί η πρόσκληση αυτή να παραλειφθεί. Η πρόσκληση, η οποία περιλαμβάνει το περιεχόμενο της ημερήσιας διάταξης, μπορεί να ανακοινώνεται και με τα σύγχρονα, ταχείας επικοινωνίας, μέσα του τηλεφωνήματος, του τηλεγραφήματος, της τηλεομοιοτυπίας κ.λ.π.».

14. Επειδή, σύμφωνα με γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, η οποία έχει αποτυπωθεί στο ως άνω άρθρο 14 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, για τη νόμιμη σύνθεση συλλογικού οργάνου της Διοίκησης δεν αρκεί η παρουσία στη συνεδρίαση των μελών που αποτελούν τη νόμιμη απαρτία, αλλά απαιτείται να εξασφαλίζεται η δυνατότητα συμμετοχής όλων των τακτικών μελών, καθώς και των αναπληρωματικών, για την περίπτωση κωλύματος ή αδυναμίας συμμετοχής των πρώτων, με την έγκαιρη και έγγραφη πρόσκλησή τους. Η πρόσκληση αυτή πρέπει να αποδεικνύεται με στοιχεία προγενέστερα της συνεδρίασης και μπορεί να γίνεται είτε με κοινοποίηση, με απόδειξη παραλαβής αντιγράφου της ημερήσιας διάταξης, είτε με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως και με τα σύγχρονα, ταχείας επικοινωνίας, μέσα (τηλεφώνημα, τηλεγράφημα, τηλεομοιοτυπία) (ΣτΕ 2143-2148/2022 7μ. σκ. 12, 2299/2023 παρ. 7μ. σκ. 13), εφόσον το γεγονός τούτο αποδεικνύεται από σχετική σημείωση σε ειδικό βιβλίο, η οποία πρέπει να φέρει χρονολογία και την υπογραφή του προσώπου που έκανε την πρόσκληση (ΣτΕ 2110/2021 σκ. 6, 2817/2019 σκ. 9, 447/2009 σκ.7, 1674/2008 σκ. 5, 2144/2006 σκ. 6 και πρβλ. ΣτΕ 3135/2015 σκ. 5, 909/2002 σκ. 6). Η τήρηση του τύπου αυτού δεν απαιτείται, μόνον, όταν η ημέρα συνεδρίασης ορίσθηκε σε προγενέστερη συνεδρίαση, στην οποία μετείχαν όλα τα τακτικά μέλη, ή όταν οι συνεδριάσεις γίνονται σε τακτές και εκ των προτέρων καθορισμένες ημερομηνίες, αποδεδειγμένα γνωστές σε όλα τα μέλη του συλλογικού οργάνου, καθώς και όταν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία προσέλευσης ενός μέλους στη συνεδρίαση, γνωστή εκ των προτέρων, ή όταν το μέλος έχει δηλώσει πριν από τη συνεδρίαση κώλυμα συμμετοχής του σε αυτή (ΣτΕ 2148/2022 7μ. σκ. 12, 2110/2021 σκ. 9, 4647/2013 σκ. 5, 4528/2009 7μ. σκ. 18, 447/2009 σκ. 7 κ.ά.). Κατά συνέπεια, αν το συλλογικό όργανο συνεδριάσει με τη συμμετοχή αναπληρωματικού αντί τακτικού μέλους, χωρίς να έχει τηρηθεί ο ανωτέρω τύπος (και δεν συντρέχει νόμιμη περίπτωση παράλειψής του) ή χωρίς να γίνεται μνεία στην απόφαση ή σε πρακτικό περί κωλύματος του μη παραστάντος και αναπληρωθέντος τακτικού μέλους η απόφαση είναι παράνομη λόγω κακής σύνθεσης (ΣτΕ 2148/2022 7μ. σκ.12, 2110/2021, σκ.6, πρβλ. ΣτΕ 3135/2015 σκ.5, 1505/2005 7μ. κ.ά.). Εξάλλου, πρόσφορο τρόπο γνωστοποίησης της πρόσκλησης, κατά την έννοια του άρθρου 14 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, αποτελεί και η περίπτωση της αποστολής στα μέλη του συλλογικού οργάνου της πρόσκλησης με την ημερήσια διάταξη μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, από το οποίο προκύπτει αναμφιβόλως η ημερομηνία και ώρα αποστολής, τα στοιχεία του αποστολέα και του παραλήπτη (ηλεκτρονική διεύθυνση), καθώς και το θέμα που αφορά, ενώ έχει επισυναφθεί και το σχετικό έγγραφο της πρόσκλησης στη συνεδρίαση (ΣτΕ 1868/2020 σκ. 8, πρβλ. ΣτΕ 2123/2023 σκ. 6, 2253/2022 σκ. 11). Και ναι μεν οι τρόποι ταχείας επικοινωνίας που θεωρούνταν σύγχρονοι κατά τον χρόνο θέσπισης του σχετικού νομοθετήματος (έτος 1999) (π.χ. τηλεφώνημα, αποστολή τηλεομοιοτυπίας σε τηλεφωνικό αριθμό), δεν εξασφάλιζαν το βέβαιο του χρόνου ειδοποίησης και των στοιχείων του προσώπου που ειδοποιήθηκε, οπότε, απαιτείτο τα ως άνω στοιχεία να αποδεικνύονται από σχετική σημείωση του προσώπου που έκανε την γνωστοποίηση της πρόσκλησης σε ειδικό βιβλίο, ο σκοπός, όμως, αυτός καλύπτεται ήδη με την αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος, δηλαδή τρόπου επικοινωνίας σύγχρονου με τα σημερινά δεδομένα, από τον οποίο αποδεικνύεται η χρονολογία αποστολής και τα στοιχεία (ηλεκτρονική διεύθυνση) του αποστολέα, ήτοι του προσώπου που γνωστοποίησε την πρόσκληση και του προσώπου που ειδοποιήθηκε, δηλαδή στοιχεία που θα αναγράφονταν στην σχετική σημείωση στο ειδικό βιβλίο. Λόγω δε του αυτοματοποιημένου τρόπου λήψης των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, μέσω της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, και δη στην υπηρεσιακή ηλεκτρονική διεύθυνση των μελών του συλλογικού οργάνου (σε αντίθεση με την ταχυδρομική αποστολή με απλό ταχυδρομείο), τεκμαίρεται ότι ο παραλήπτης του ηλεκτρονικού μηνύματος το έχει λάβει, αφού, σε περίπτωση αποτυχίας αποστολής του εν λόγω μηνύματος, ειδοποιείται σχετικώς ο αποστολέας. Επομένως, κατά την έννοια του άρθρου 14 παρ. 2 εδ. β΄ του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, στην περίπτωση ειδικώς της αποστολής ηλεκτρονικού μηνύματος, από το οποίο προκύπτουν αναμφίβολα τα στοιχεία που θα αναγραφόταν στο ειδικό βιβλίο, δεν είναι αναγκαία η σχετική σημείωση σε ειδικό βιβλίο ως ουσιώδης τύπος της διαδικασίας. Σε κάθε, τέλος, περίπτωση, σύμφωνα με γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, οι τυπικές πλημμέλειες της συγκρότησης, καθώς και της σύνθεσης, συλλογικού οργάνου επιφέρουν την ακυρότητα της απόφασής του, μόνον, εφόσον από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι οι πλημμέλειες αυτές είτε μπορούσαν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να ασκήσουν επιρροή στο περιεχόμενο της ληφθείσας απόφασης, είτε αποστέρησαν τον διοικούμενο από μία διαδικαστική εγγύηση, τεθείσα υπέρ του από τον νομοθέτη (πρβλ. Conseil d’ État Γαλλίας, υπ. 335033, απόφαση της 23.12.2011, Claude Danthony κ.λπ. πρβλ. ΣτΕ 4078/2012 σκ. 14, 15).

15. Επειδή, εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι για την 11η/19.7.2021 συνεδρίαση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. συνετάγη η 187/14.7.2021 πρόσκληση με αναφορά του θέματος της ημερησίας διάταξης («Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για την πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνος και Ραφήνας-Πικερμίου»), και της ημέρας και ώρας της συνεδρίασης, η οποία απευθυνόταν στα τακτικά μέλη ονομαστικώς (συμπεριλαμβανομένων των τριών μελών του άρθρου 20ου του ν. 4787/2021, βλ. πρώτη σελίδα της από 14.7.2021 πρόσκλησης), με κοινοποίηση και στα αναπληρωματικά μέλη (βλ. σελ. 2 της πρόσκλησης). Η πρόσκληση αυτή απεστάλη στις 14.7.2021 από τη γραμματέα του ΚΕ.Σ.ΥΠΟ.Θ.Α. προς τα μέλη (τακτικά και αναπληρωματικά) με μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας [βλ. το από 14.7.2021 και ώρα 3:47΄ μ.μ. μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (e-mail), εκτύπωση του οποίου προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο], ενώ στις 16.7.2021 απεστάλη νέο μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας προς τα μέλη (τακτικά και αναπληρωματικά) με συνημμένα τα αρχεία των εισηγήσεων της ημερησίας διάταξης («Θέμα 1 - Δήμος Μαραθώνα - Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου (Μάτι).pdf», «Εισήγηση ΔΙΠΑ.pdf», «Εισήγηση ΔΤΕ.pdf», βλ. το από 16.7.2021 μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, ώρα 1:01΄ μ.μ., εκτύπωση του οποίου προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο). Στο σώμα της 41/2021 γνωμοδότησης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., αναγράφεται ότι κατά την 11η/19.7.2021 συνεδρίασή του, κωλυομένων δύο τακτικών μελών, συμμετείχαν τα αναπληρωματικά τους μέλη (πρβλ. ΣτΕ 2148/2022 7μ. σκ. 12, 14, 2110/2021 σκ. 9) και συγκεκριμένα, η ..., «κωλυομένου του τακτικού μέλους» (...) και η ..., «κωλυομένου του τακτικού μέλους» (Θεοδόσης Ψυχογιός). Από τις προσκομιζόμενες εκτυπώσεις ηλεκτρονικής αλληλογραφίας προκύπτει ότι μεταξύ των αποδεκτών αμφότερων των παραπάνω ηλεκτρονικών μηνυμάτων περιλαμβάνονται οι υπηρεσιακές διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των ως άνω αναπληρωθέντων τακτικών μελών. (βλ. την προσκομισθείσα σχετική εκτύπωση από το αρχείο της εφαρμογής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας της γραμματέως του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. και το 19/19.2.2024 έγγραφο του Προέδρου του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με τον συνημμένο πίνακα μελών με τα στοιχεία επικοινωνίας τους και τις ηλεκτρονικές τους διευθύνσεις). Περαιτέρω, στο ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/11597/ 549/1.2.2024 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Νομοθετικού Έργου και Πρωτοβουλίας προς το Δικαστήριο αναφέρεται ότι «[…] τα δύο τακτικά μέλη του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., … τα οποία κωλύονταν να παρασταθούν κατά την ως άνω ημερομηνία, ενημέρωσαν εγκαίρως τόσο την γραμματεία του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. όσο και τους αναπληρωτές τους, οι οποίοι και παρέστησαν κατά την συνεδρίαση […]». Εξάλλου, στο 19/19.2.2024 έγγραφο του Προέδρου του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. προς το Δικαστήριο αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «τα απόντα κατά τη συνεδρίαση τακτικά μέλη, δήλωσαν εγκαίρως, αμέσως μόλις έλαβαν γνώση της πρόσκλησης, πριν από την ως άνω συνεδρίαση, τόσο στη γραμματεία του Συμβουλίου όσο και στον Πρόεδρο αυτού καθώς και στον αναπληρωτή τους, τη συνδρομή κωλύματος στο πρόσωπό τους (απόντες λόγω κανονικής άδειας)», ενώ με το 32/26.2.2024 έγγραφο του ιδίου προσκομίζονται αντίγραφα των Εντύπων Κανονικής Άδειας των τακτικών αυτών μελών, από τα οποία προκύπτει η δήλωση των παραπάνω ημερών άδειας. Με τα δεδομένα αυτά, από τα προαναφερόμενα στοιχεία προκύπτει ότι τα ως άνω τακτικά μέλη αν και κλήθηκαν νομίμως, δεν προσήλθαν (πρβλ. ΣτΕ 204/2023 σκ. 8), λόγω κωλύματος, κατά τα αναφερόμενα στην 41/2021 γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., το οποίο ήταν γνωστό σ’ αυτό πριν από τη συνεδρίασή του (βλ. το 19/19.2.2024 έγγραφο του Προέδρου του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. προς το Δικαστήριο). (πρβλ. ΣτΕ 1144/2022 σκ. 14). Ως εκ τούτου, νομίμως τα δύο τακτικά μέλη αναπληρώθηκαν από τα αναπληρωματικά τους μέλη, το δε ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. συνεδρίασε με νόμιμη σύνθεση. Κατά συνέπεια, ο προβαλλόμενος λόγος ακυρώσεως περί κακής σύνθεσης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., κατά την 11η/19.7.2021 συνεδρίασή του, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, Επίσης, ο συναφής ισχυρισμός των αιτούντων ότι από το πρακτικό της 41/2021 γνωμοδότησης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. και τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι η απουσία των δύο τακτικών μελών οφειλόταν πράγματι σε κώλυμα πρέπει να απορριφθεί, αφενός μεν, διότι στην ως άνω γνωμοδότηση αναφέρεται ότι συνέτρεξε κώλυμα στο πρόσωπό τους (ΣτΕ 1358/2023 σκ. 7, 114/2023 σκ. 12), αφετέρου δε, διότι ούτε από τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας ούτε από άλλη διάταξη απαιτείται για τη νομιμότητα της σύνθεσης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. η μνεία στη γνωμοδότησή του συγκεκριμένου κωλύματος συμμετοχής των μελών που δεν παρέστησαν και που επέβαλε την αναπλήρωσή τους (βλ. ΣτΕ 1358/2023 σκ. 7, ΣτΕ 324/2023 σκ. 9, ΣτΕ 114/2023 σκ. 12, 2569/2022 σκ. 8, 1536/2022 σκ. 7, 1446/2020 σκ. 7, 1444/2019 σκ. 5 κ.ά.). Σε κάθε περίπτωση, ανεξαρτήτως των ανωτέρω, ο ισχυρισμός των αιτούντων περί κακής σύνθεσης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. πρέπει να απορριφθεί, διότι, σύμφωνα με γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, τυπικές πλημμέλειες της σύνθεσής του θα μπορούσαν να επιφέρουν την ακυρότητα της απόφασής του μόνον εφόσον αυτές είτε μπορούσαν να ασκήσουν επιρροή στο περιεχόμενο της ληφθείσας απόφασης, είτε να αποστερήσουν τον διοικούμενο από μία διαδικαστική εγγύηση, εν προκειμένω, όμως, δεν προκύπτει ούτε προβάλλεται ούτε θα ήταν εξ αντικειμένου δυνατό, η τυχόν μη προσήκουσα πρόσκληση των δύο τακτικών μελών στη συνεδρίαση της 19.7.2021 και η μη νόμιμη αναπλήρωσή τους να επηρεάσει το περιεχόμενο της ληφθείσας απόφασης (πρβλ. ΣτΕ 4078/2014 επταμ. σκ. 14-15).

16. Επειδή, περαιτέρω, προβάλλεται ότι: α) Ούτε από το προσβαλλόμενο π.δ. ούτε από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης προκύπτει ότι, πριν από την έκδοση του διατάγματος αυτού, τηρήθηκε η προβλεπόμενη στα άρθρα 8 παρ. 1 περ. ε΄ του ν. 4447/2016 και 6 παρ. 1 περ. 6 περ. ε΄ του π.δ/τος 90/2018 διαδικασία προέγκρισης, η οποία περιλαμβάνει αίτηση προέγκρισης με την απαιτούμενη τεχνική έκθεση από τον φορέα υλοποίησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.), και την έκδοση απόφασης προέγκρισης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και δη εντός της προβλεπόμενης στο άρθρο 8 περ. ε΄ του ν. 4447/2016 αποκλειστικής προθεσμίας επτά (7) ημερών. β) Η εκδοθείσα ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/55305/502/18.6.2019 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν αποτελεί την απαιτούμενη κατά νόμον προέγκριση, ως εκδοθείσα από αναρμόδιο όργανο, η δε διάταξη του άρθρου 6 του π.δ/τος 90/2018, στην οποία αναφέρεται ότι η απόφαση προέγκρισης εκδίδεται από τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, είναι ανίσχυρη ως κείμενη εκτός των ορίων των εξουσιοδοτικών διατάξεων του ν. 4447/2016, στις οποίες ορίζεται ότι αρμόδιος για την έκδοση της εν λόγω πράξης είναι ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. γ) Μετά τον ν. 4626/2019 (Α΄ 141), με το άρθρο τρίτο του οποίου προβλέφθηκε το πρώτον η «κατάρτιση ειδικού χωρικού σχεδίου» για την επίδικη περιοχή και ανατέθηκε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος η «σύνταξη ειδικού χωρικού σχεδίου για τις περιοχές της Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης Ιουλίου 2018», αλλά και μετά την έκδοση του ν. 4759/2020 (Α΄ 245), με τον οποίο μεταβλήθηκε η διαδικασία, το περιεχόμενο και το αρμόδιο όργανο για την προέγκριση εκπόνησης Ε.Π.Σ., η Διοίκηση όφειλε να τηρήσει εκ νέου τη διαδικασία προέγκρισης, βάσει των νέων διατάξεων δ) Στη διαδικασία της προέγκρισης έπρεπε να ενσωματωθεί εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του ειδικού χωρικού σχεδίου και να αξιολογηθούν η μελέτη του ΕΠΣ, η Σ.Μ.Π.Ε. και οι λοιπές υποστηρικτικές μελέτες.

17. Επειδή, στο άρθρο 8 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4447/2016 «Χωρικός σχεδιασμός - Βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α΄ 241) [όπως ίσχυε πριν τροποποιηθεί η παράγραφος αυτή με το άρθρο 206 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167/30.10.2019), εν συνεχεία, αντικατασταθεί το εν λόγω άρθρο με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.4.2020) και τροποποιηθεί διαδοχικώς με το άρθρο δέκατο ένατο παρ. 2 του ν. 4787/2021 (Α΄ 44), τα άρθρα 118 και 119 του ν. 4819/2021 (Α΄ 129), το άρθρο 18 του ν. 4872/2021 (Α΄ 247) και το άρθρο 234 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78)], υπό τον τίτλο «Ειδικά Χωρικά Σχέδια» οριζόταν ότι: «1. […]. 5. α) Με τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια μπορεί να τροποποιούνται προγενέστερα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου και τυχόν ισχύουσες για την περιοχή του σχεδίου γενικές και ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις, ιδίως όσον αφορά τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης και όρους και περιορισμούς δόμησης κατόπιν σχετικής προέγκρισης που χορηγείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ύστερα από υποβολή αίτησης προέγκρισης από το φορέα υλοποίησης, εισήγηση της αρμόδιας Υπηρεσίας και σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από την έκδοση της γνώμης του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η αίτηση συνοδεύεται από τεχνική έκθεση που περιλαμβάνει, τις χωροταξικές κατευθύνσεις της ευρύτερης περιοχής, τις υφιστάμενες χρήσεις γης στη ζώνη άμεσης επιρροής της περιοχής μελέτης, την πρόταση χωρικής ανάπτυξης της περιοχής παρέμβασης και σχετικό χάρτη κλίμακας 1:5000. Η απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων τεκμηριώνει την αναγκαιότητα της τροποποίησης ενόψει του ειδικού χαρακτήρα της επιδιωκόμενης ανάπτυξης, της κάλυψης αναγκών παραγωγικής ή επιχειρηματικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης εντός της περιοχής του σχεδίου και πάντως τη μη ανατροπή της πολεοδομικής και χωροταξικής λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής. Η απόφαση προέγκρισης του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος κρίνει την καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησης του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και δεν εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι οποίες θα κριθούν στο στάδιο της οριστικής έγκρισης αυτού. β) [...]». Περαιτέρω, στο π.δ. 90/2018 «Αρμόδια διοικητικά όργανα, διαδικασίες και προθεσμίες έγκρισης, αναθεώρησης και τροποποίησης των πλαισίων και σχεδίων του συστήματος χωρικού σχεδιασμού του ν. 4447/2016 (Α' 241), καθώς και ειδικότερο περιεχόμενο αυτών» (Α΄ 162), στο άρθρο 6, υπό τον τίτλο «Ειδικά Χωρικά Σχέδια» ορίζεται ότι: «1. […] ε. Η έγκριση των ειδικών χωρικών σχεδίων ειδικά για τις περιπτώσεις όπου απαιτείται τροποποίηση προϋφιστάμενων εγκεκριμένων τοπικών χωρικών σχεδίων, ζωνών οικιστικού ελέγχου, και άλλων τυχόν ισχυουσών για τη συγκεκριμένη περιοχή γενικών και ειδικών πολεοδομικών ρυθμίσεων, γίνεται, μόνο κατόπιν σχετικής προέγκρισης που χορηγείται σύμφωνα με την περιγραφόμενη στο άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 4447/2016 διαδικασία, η οποία αναλυτικά έχει ως εξής: αα) Υποβολή σχετικής αίτησης προέγκρισης, με την απαιτούμενη τεχνική έκθεση, από τον φορέα υλοποίησης του έργου προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ββ) Υποβολή σχετικής τεκμηριωμένης εισήγησης από την αρμόδια υπηρεσία προς το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) μηνών από την υποβολή της αίτησης. γγ) Διατύπωση σχετικής γνώμης από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, η οποία επέχει θέση σύμφωνης γνώμης, εντός προθεσμίας ενός (1) μήνα από την υποβολή της εισήγησης της αρμόδιας υπηρεσίας. Η γνώμη αυτή τεκμηριώνει την αναγκαιότητα της αιτούμενης τροποποίησης, όπως και τη μη ανατροπή της πολεοδομικής και χωροταξικής λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής και εκδίδεται υποχρεωτικώς εντός εξαμήνου από την υποβολή της αίτησης προέγκρισης από τον φορέα υλοποίησης του έργου. δδ) Έκδοση σχετικής απόφασης από το Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από τη διατύπωση της γνώμης του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. […]». Εξάλλου, το ως άνω άρθρο 8 του ν. 4447/2016, αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄245/9.12.2020) ως ακολούθως: «1.α. […]. β.[…]. ε. Πριν από την έγκριση ενός Ε.Π.Σ., με σκοπό να κριθεί η καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησής του, είναι δυνατόν να προηγηθεί η εξής διαδικασία προέγκρισης: μετά από υποβολή αίτησης προέγκρισης από τον φορέα υλοποίησης του Ε.Π.Σ., χορηγείται σχετική προέγκριση με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας Υπηρεσίας και σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από την έκδοση της γνώμης του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. […]. Η απόφαση προέγκρισης κρίνει αποκλειστικά την καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησης του Ε.Π.Σ. και δεν εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι οποίες θα κριθούν στο στάδιο της οριστικής έγκρισης αυτού».

18. Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 4447/2016, όπως ίσχυαν αρχικώς, προκύπτει ότι η διαδικασία προέγκρισης α) είναι υποχρεωτική στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τροποποιούνται προγενέστερα σχέδια ή υφιστάμενες χρήσεις (βλ. σχετικά και σελ. 9 της αιτιολογικής έκθεσης του σχεδίου του ν. 4447/2016), β) κινείται με την υποβολή αιτήματος του φορέα του σχεδίου συνοδευόμενο από σχετική τεχνική έκθεση και γ) ολοκληρώνεται με την έκδοση απόφασης από τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., μετά από εισήγηση της υπηρεσίας και σύμφωνη γνώμη του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., δ) με την απόφαση δε αυτή προεγκρίνεται η καταρχήν χωροθέτηση του σχεδίου χωρίς να εξετάζονται οι περιβαλλοντικές του επιπτώσεις (παρ. 5 περ. α΄ του άρθρου 8 όπως ίσχυε αρχικώς). Μετά την αντικατάσταση του άρθρου 8 παρ. 1 του ν. 4447/2016, με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020, το καθεστώς προέγκρισης διατηρεί την προδικασία και το περιεχόμενο της απόφασης προέγκρισης του αρχικού συστήματος (υποβολή αίτησης με τεχνική έκθεση, εισήγηση αρμόδιας υπηρεσίας και σύμφωνη γνώμη του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α, απόφαση προέγκρισης για την, καταρχήν, χωροθέτηση χωρίς εξέταση περιβαλλοντικών επιπτώσεων), με τη διαφοροποίηση ότι: 1) η διαδικασία προέγκρισης καθίσταται δυνητική (βλ. και σελ. 206 της αιτιολογικής έκθεσης του σχεδίου του ν. 4759/2020), πλην εάν η περιοχή επέμβασης αφορά μη όμορα τμήματα (βλ. παρ. 1 περ. α΄ εδ. γ΄, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4872/2021 και 2) η αρμοδιότητα για την έκδοση της απόφασης μεταφέρεται στον Υ.Π.ΕΝ.

19. Επειδή, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, για το επίδικο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (Ε.Π.Σ.), η σύνταξη του οποίου είχε ανατεθεί, με το άρθρο τρίτο της από 24.7.2019 Π.Ν.Π., που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4626/2019, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, είχε ήδη εκδοθεί απόφαση προέγκρισης, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 5 περιπτ. α΄ του ν. 4447/2016, όπως ίσχυε πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020. Πράγματι, για το επίδικο Ε.Π.Σ. εκδόθηκε η ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/ 55305/502/18.6.2019 απόφαση της Γενικής Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., με θέμα «Προέγκριση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου (Ε.Χ.Σ.) για την πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνος και Ραφήνας - Πικερμίου, Περιφέρειας Αττικής». Η απόφαση αυτή εκδόθηκε κατόπιν της 5/2019 Τεχνικής Έκθεσης «Για την Προέγκριση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου (ΕΧΣ) παρ. 5 του άρ. 8 του ν. 4447/2016 (Α΄ 241), για την πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνος και Ραφήνας-Πικερμίου, Περιφέρειας Αττικής», συνοδευόμενη από σχετικό χάρτη και αφού ελήφθη υπόψη η από 17.5.2019 εισήγηση της αρμόδιας Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών και η θετική γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. που περιλαμβάνεται στην 31/22.5.2019 πράξη της 6ης Συνεδρίασής του. Κατά συνέπεια, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη στα άρθρα 8 παρ. 1 περ. ε΄ του ν. 4447/2016 και 6 παρ. 1 περ. ε΄ του π.δ/τος 90/2018 διαδικασία προέγκρισης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Περαιτέρω, κατά τα παγίως κριθέντα, το όργανο που εκδίδει μια διοικητική πράξη πρέπει να έχει αρμοδιότητα προς τούτο κατά τον χρόνο της έκδοσής της, ενώ εάν μετά την έκδοση της πράξης, η αρμοδιότητα αυτή περιέλθει σε άλλο διοικητικό όργανο, το κύρος της πράξης από την άποψη της αρμοδιότητας δεν επηρεάζεται. (πρβλ. ΣτΕ 1327/2021 σκ. 17, 473/2021 σκ. 12, 158/2017 σκ. 17, 1606/2016 σκ. 7, 585/2016 σκ. 15, 726/2015 σκ. 6, 2518/2009 σκ. 8, 2473/2009 σκ. 7, 546/1978 Ολομ.). Κατά τον κρίσιμο, εν προκειμένω, χρόνο έκδοσης της ως άνω απόφασης προέγκρισης (18.6.2019), αρμόδια για την έκδοση της πράξης αυτής ήταν η Γενική Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κατά τα οριζόμενα στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 8 του ν. 4447/2016 και στην περίπτωση ε΄ (υποπερίπτωση δδ) της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του π.δ/τος 90/2018, όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο. Επομένως, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι η επίμαχη απόφαση προέγκρισης εκδόθηκε αναρμοδίως από τη Γενική Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας απέκτησε την εν λόγω αρμοδιότητα με την αντικατάσταση του άρθρου 8 του ν. 4447/2016 από το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.4.2020), ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο της έκδοσης της εν λόγω απόφασης προέγκρισης. Εξάλλου, η προθεσμία των επτά ημερών που ορίζεται στο προαναφερθέν άρθρο 8 παρ. 5 περ. α΄ εδ. β΄ του ν. 4447/2016, δεν είναι αποκλειστική, εφόσον αυτό δεν ορίζεται στον νόμο ούτε προκύπτει διαφορετική βούληση του νομοθέτη (βλ. άρθρο 10 παρ. 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας), αλλά περιέχει έντονη υπόδειξη του νομοθέτη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας προέγκρισης σε σύντομο και, πάντως, εύλογο χρόνο (πρβλ. ΣτΕ 2082/2022 σκ. 17, 1119/2019 σκ. 9, 2133/2016 7μ. σκ. 11, 1419/2016 σκ. 9, 883/2016 σκ. 12, 1684/2015 σκ. 8, 3240/2014 σκ. 7), η δε κρίση περί της παρόδου ή μη του ευλόγου χρόνου γίνεται τελικώς από το Δικαστήριο μετά από εκτίμηση των ιδιαιτέρων συνθηκών της κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης (πρβλ. ΣτΕ 3003/2010 Ολομ. σκ. 6). Εν προκειμένω, η απόφαση προέγκρισης του Ε.Χ.Σ. εκδόθηκε στις 18.6.2019, ήτοι δέκα επτά (17) εργάσιμες ημέρες από την έκδοση της 31/22.5.2019 γνωμοδότησης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., [αφαιρουμένων των ημερών που αντιστοιχούν στα Σαββατοκύριακα (25-26/5/2019, 1-2/6/2019, 8-9/6/2019, 15-16/6/2019) και στην αργία του Αγίου Πνεύματος (17.6.2019)], δηλαδή, μέσα σε εύλογο χρόνο, πρέπει δε να απορριφθεί ο λόγος περί κατά χρόνον αναρμοδιότητας του εκδόντος οργάνου. Περαιτέρω, ούτε από τις διατάξεις του ν. 4626/2019, με τον οποίο κυρώθηκε η Π.Ν.Π. για την ανάθεση σύνταξης του επίδικου Ε.Π.Σ., ούτε από την οικεία αιτιολογική έκθεση προκύπτει υποχρέωση επανάληψης των ήδη διενεργηθεισών διαδικασιών, μετά την τροποποίηση, αφού, μάλιστα, ο νομοθέτης επεδίωξε την «σε σύντομο χρονικό διάστημα» (βλ. αιτιολογική έκθεση) διεκπεραίωση της σύνταξης του Ε.Π.Σ. θεσπίζοντας διαδικασία κατά παρέκκλιση των παγίων διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας. Αλλά, ούτε από τις μεταγενέστερες διατάξεις των άρθρων 206 του ν. 4635/2019 και 11 του ν. 4759/2020, με τις οποίες τροποποιήθηκε διαδοχικώς το άρθρο 8 του ν. 4447/2016 και η εν λόγω διαδικασία, άλλωστε, θεσπίζεται, πλέον, ως δυνητική (βλ. αιτιολογική έκθεση σχεδίου ν. 4759/2020 επί του άρθρου 11), απαιτείται η εκ νέου τήρηση της διαδικασίας προέγκρισης. Συνεπώς, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι μετά τον ν. 4626/2019 και τον ν. 4759/2020 η Διοίκηση όφειλε να τηρήσει εκ νέου τη διαδικασία προέγκρισης, βάσει των νέων διατάξεων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Τέλος, δεδομένου ότι κατά τη ρητή διατύπωση του νόμου «η απόφαση προέγκρισης του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος κρίνει την καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησης του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και δεν εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι οποίες θα κριθούν στο στάδιο της οριστικής έγκρισης αυτού» σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣτΕ 45/2021 Ολομ. σκ. 11), ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι στη διαδικασία της προέγκρισης έπρεπε να ενσωματωθεί εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του ειδικού χωρικού σχεδίου και να αξιολογηθούν η μελέτη του Ε.Π.Σ., η Σ.Μ.Π.Ε. και οι λοιπές υποστηρικτικές μελέτες, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

20. Επειδή, με την Οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001 «Σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων» (L 197), καθιερώθηκε η υποχρέωση προηγούμενης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, τα οποία τεκμαίρεται ότι έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (άρθρο 3 παρ. 1 και 2), ενώ για τα σχέδια και προγράμματα τοπικής σημασίας και τις ήσσονες τροποποιήσεις των προαναφερόμενων σχεδίων επετράπη στα κράτη - μέλη να αποφασίζουν αν αυτά συνεπάγονται σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και αν, επομένως, πρέπει να υποβάλλονται σε περιβαλλοντική εκτίμηση (άρθρο 3 παρ. 3 και 4). Εξάλλου, πριν από την έγκριση του σχεδίου, λαμβάνονται υπόψη η περιβαλλοντική μελέτη που εκπονείται, οι γνώμες που εκφράζονται και τα αποτελέσματα των τυχόν διασυνοριακών διαβουλεύσεων (άρθρο 8). Ειδικότερα, στην εν λόγω Οδηγία ορίζεται, στο άρθρο 2 «Ορισμοί» ότι «Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας: α) [...] β) ως «εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων» νοείται η εκπόνηση περιβαλλοντικής μελέτης, η διεξαγωγή διαβουλεύσεων, η συνεκτίμηση της περιβαλλοντικής μελέτης και των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων κατά τη λήψη αποφάσεων καθώς και η παροχή πληροφοριών σχετικά με την απόφαση, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 9, γ) ως «περιβαλλοντική μελέτη» νοείται το τμήμα του συνόλου των εγγράφων του σχεδίου ή προγράμματος, το οποίο περιέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 5 και του παραρτήματος Ι [...]», στο άρθρο 3 «Πεδίο εφαρμογής» ότι «1. Πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων … για σχέδια και προγράμματα που αναφέρονται στις παρ. 2 έως 4, και τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. 2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα τα σχέδια και προγράμματα: α) τα οποία εκπονούνται για τη [...] χωροταξία [...]», στο άρθρο 4 «Γενικές υποχρεώσεις» ότι: «1. Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που αναφέρεται στο άρθρο 3 πραγματοποιείται κατά την εκπόνηση ενός σχεδίου ή προγράμματος και πριν από την έγκρισή του ή την έναρξη της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας. 2. [...]», στο άρθρο 5 «Περιβαλλοντική μελέτη» ότι: «1. Σε περίπτωση που απαιτείται εκτίµηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύµφωνα µε το άρθρο 3 παράγραφος 1, εκπονείται περιβαλλοντική µελέτη στην οποία εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται οι ενδεχόµενες σηµαντικές επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρµογή του σχεδίου ή προγράµµατος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες λαµβανοµένων υπόψη των στόχων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρµογής του σχεδίου ή προγράµµατος. Οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται γι’ αυτό το σκοπό περιέχονται στο παράρτηµα Ι. 2. Η περιβαλλοντική µελέτη που εκπονείται σύµφωνα µε την παράγραφο 1 περιλαµβάνει τις πληροφορίες που ευλόγως µπορεί να απαιτηθούν λαµβάνοντας υπόψη τις υφιστάµενες γνώσεις και µεθόδους εκτίµησης, το περιεχόµενο και το επίπεδο λεπτοµερειών στο σχέδιο ή το πρόγραµµα, το στάδιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεως και το βαθµό στον οποίο ορισµένα θέµατα αξιολογούνται καλύτερα σε διαφορετικά επίπεδα της εν λόγω διαδικασίας ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη της εκτίµησης. 3. Κάθε σχετική διαθέσιµη πληροφορία όσον αφορά τις επιπτώσεις των σχεδίων και προγραµµάτων στο περιβάλλον, η οποία προήλθε από κάποιο άλλο επίπεδο λήψης αποφάσεων ή από άλλη κοινοτική νοµοθεσία, µπορεί να χρησιµοποιείται για την παροχή των πληροφοριών που περιέχονται στο παράρτηµα Ι. 4. Kατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά µε την έκταση και το επίπεδο λεπτοµερειών των πληροφοριών που πρέπει να περιλαµβάνονται στην περιβαλλοντική µελέτη, διεξάγονται διαβουλεύσεις µε τις αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3», στο άρθρο 6 «∆ιαβουλεύσεις» ότι: 1. Τo προκαταρκτικό σχέδιο ή πρόγραµµα και η περιβαλλοντική µελέτη που εκπονείται σύµφωνα µε το άρθρο 5 τίθενται στη διάθεση των αρχών, που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, και του κοινού. 2. Στις αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και στο κοινό που αναφέρεται στην παράγραφο 4 δίδεται έγκαιρη και πραγµατική ευκαιρία, εντός εύλογων χρονικών περιθωρίων, να εκφράσουν τη γνώµη τους επί του προκαταρκτικού σχεδίου ή προγράµµατος και της περιβαλλοντικής µελέτης που το συνοδεύει πριν το σχέδιο ή το πρόγραµµα εγκριθεί ή αρχίσει η σχετική νοµοθετική διαδικασία. 3. Τα κράτη µέλη ορίζουν τις αρχές µε τις οποίες πραγµατοποιούνται διαβουλεύσεις και οι οποίες, ενόψει των ειδικών περιβαλλοντικών αρµοδιοτήτων τους, ενδέχεται να ενδιαφέρονται για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εφαρµογής των σχεδίων και προγραµµάτων. 4. Τα κράτη µέλη ορίζουν το κοινό για τους σκοπούς της παραγράφου 2, συµπεριλαµβανοµένου του κοινού που πλήττεται ή είναι πιθανόν να πληγεί από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που εµπίπτει στην παρούσα οδηγία, ή που έχει συµφέρον απ’ αυτήν, συµπεριλαµβανοµένων των αρµοδίων µη κυβερνητικών οργανισµών, όπως των οργανισµών που προωθούν την προστασία του περιβάλλοντος και άλλων ενδιαφεροµένων οργανισµών. 5. [...]» και στο άρθρο 8 «Λήψη αποφάσεων» ότι: «Κατά την προετοιµασία και πριν από την έγκριση του σχεδίου ή προγράµµατος, ή την έναρξη της σχετικής νοµοθετικής διαδικασίας, λαµβάνονται υπόψη η περιβαλλοντική µελέτη που εκπονείται σύµφωνα µε το άρθρο 5, οι γνώµες που εκφράζονται σύµφωνα µε το άρθρο 6 και τα αποτελέσµατα, ενδεχοµένως, των διεξαγόµενων σύµφωνα µε το άρθρο 7 διασυνοριακών διαβουλεύσεων». Επίσης, στο προοίμιο της ως άνω Οδηγίας αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι όταν απαιτείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, βάσει την εν λόγω Οδηγίας, «θα πρέπει να εκπονείται περιβαλλοντική μελέτη η οποία θα περιέχει κατάλληλες πληροφορίες [...] και η οποία θα εντοπίζει, περιγράφει και αξιολογεί τις ενδεχόμενες σημαντικές επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους και την γεωγραφική εμβέλεια του σχεδίου ή του προγράμματος. [...]» (σκέψη 14) και ότι: «Η περιβαλλοντική μελέτη και οι γνώμες που διατυπώνονται από τις οικείες αρχές και το κοινό, καθώς και τα αποτελέσματα ενδεχόμενων διασυνοριακών διαβουλεύσεων, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή προγράμματος και πριν από την έγκρισή του ή την έναρξη της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας» (σκέψη 17).

21. Επειδή, από τις προπαρατεθείσες διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ προκύπτουν τα εξής: α) Σκοπός της Οδηγίας αυτής είναι η υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος και η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην εκπόνηση και θέσπιση σχεδίων και προγραμμάτων με σκοπό την προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης, και για τον λόγο αυτό απαιτείται να εξασφαλίζεται ότι θα γίνεται εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σύμφωνα με την εν λόγω Oδηγία, για ορισμένα σχέδια και προγράμματα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (βλ. ΔΕΕ, αποφάσεις της 21.12.2016, C-444/15, Associazione Italia Nostra Onlus, σκ. 47, της 7.6.2018, C-671/16, Inter-Environnement Bruxelles κ.λπ., σκ. 30 και 33), κατά το στάδιο της εκπόνησής τους και πριν την έγκρισή τους (βλ. ΔΕΕ, αποφάσεις της 27.10.2016, C-290/15, D' Oultremont κ.λπ., σκ. 38, της 18.4.2013, C-463/11, L κατά M, σκ. 31, της 22.9.2011, C-295/10, Valčiukienė κ.λπ., σκ. 37, της 28.2.2012, C-41/11, Inter-Environnement Wallonie και Terre wallonne, σκ. 40, της 22.3.2012, Inter-Environnement Bruxelles κ.λπ., C-567/10, σκ. 20,·επίσης, βλ. ΣτΕ 2059/2023 σκ. 9). β) Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει αα) την εκπόνηση μελέτης (βλ. άρθρο 5 της Οδηγίας), ββ) τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με το κοινό και τις αρχές που ενδέχεται να ενδιαφέρονται για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σχεδίου (βλ. άρθρο 6 της Οδηγίας) και γγ) τη συνεκτίμηση του συνόλου των πληροφοριών και απόψεων για τη λήψη της απόφασης και την έγκριση του σχεδίου (βλ. άρθρα 8 και 9 παρ. 1 περ. β΄ της Οδηγίας) (για το περιεχόμενο της εκτίμησης, βλ. άρθρο 2 περ. β΄). γ) Η περιβαλλοντική μελέτη πρέπει να περιέχει τις πληροφορίες που ορίζει η Οδηγία (βλ. άρθρο 5 και Παράρτημα Ι της Οδηγίας) και αποτελεί τμήμα του συνόλου των δεδομένων που λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, για την εν συνεχεία έγκριση του σχεδίου (βλ. άρθρο 2 περ. γ΄, 8 και 9 παρ. 1 περ. β΄ της Οδηγίας). δ) Η ενημέρωση των αρχών και του κοινού και η διενέργεια της διαβούλευσης αποβλέπει αα) στη διαφάνεια και συμμετοχή του κοινού κατά την εκπόνηση και έγκριση του σχεδίου, ββ) στη διασφάλιση ότι οι πληροφορίες που παρέχονται για την περιβαλλοντική εκτίμηση είναι αναλυτικές και αξιόπιστες (βλ. προτάσεις της 14.7.2011 του Γενικού Εισαγγελέα … στην υπόθεση C-474/10 - Seaport (NI) κ.λπ., σκ. 28-29) και γγ) στη συνεκτίμηση των παραπάνω στοιχείων (επιφυλάξεις κοινού και γνώμες αρχών), ώστε να εκδίδονται ορθότερες αποφάσεις (όπ. παρ., προτάσεις στην υπόθεση Seaport (NI) κ.λπ., σκ. 28 και 30).

22. Επειδή, η ως άνω Οδηγία μεταφέρθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με την 107017/2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομίας και Ανάπτυξης και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 1225/5.9.2006), όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με τις 40238/2017 (Β΄ 3759/25.10.2017) και ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/38181/2695/2022 (Β΄ 1923/18.4.2022) όμοιες αποφάσεις. Η εν λόγω Κ.Υ.Α. προβλέπει τη διενέργεια «στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης» (Σ.Π.Ε.) για τις περιπτώσεις σχεδίων και προγραμμάτων, τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, εκπονούνται, πλην άλλων, στους τομείς του πολεοδομικού ή χωροταξικού σχεδιασμού και καθορίζουν το πλαίσιο για την έκδοση αδειών ορισμένων έργων ή δραστηριοτήτων (άρθρο 3 παρ. 1 περ. α΄), ενώ για άλλες περιπτώσεις σχεδίων και προγραμμάτων προβλέπεται η διενέργεια περιβαλλοντικού προελέγχου, προκειμένου να κριθεί αν αυτά, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνεπάγονται σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και, επομένως, αν απαιτείται να τηρηθεί η διαδικασία της στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης (άρθρο 3 παρ. 1 περ. β΄, παρ. 2 και Παράρτημα ΙΙ). Εξάλλου, ως «στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση» (Σ.Π.Ε.) νοείται «η διαδικασία εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίου ή προγράμματος, η οποία περιλαμβάνει την εκπόνηση στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.), τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων, τη συνεκτίμηση της Σ.Μ.Π.Ε. και των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων κατά τη λήψη απόφασης καθώς και την ενημέρωση σχετικά με την απόφαση αυτή» (άρθρο 2 περ. β΄). Περαιτέρω, στο άρθρο 6 της ως άνω ΚΥΑ ορίζεται ότι: «1. Σε περίπτωση που απαιτείται Σ.Π.Ε., σύμφωνα με το άρθρο 3 (παρ.1 και 2), η αρχή σχεδιασμού εκπονεί Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) για το προτεινόμενο σχέδιο ή πρόγραμμα, στην οποία εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται οι ενδεχόμενες σημαντικές επιπτώσεις που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, καθώς και λογικές εναλλακτικές δυνατότητες, σε περιεκτική μορφή, λαμβανομένων υπόψη των στόχων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του σχεδίου ή προγράμματος. Το περιεχόμενο της Σ.Μ.Π.Ε. περιγράφεται αναλυτικά στο παράρτημα ΙΙΙ του άρθρου 11 της παρούσας απόφασης. 2. Η Σ.Μ.Π.Ε. περιλαμβάνει τις πληροφορίες που ευλόγως μπορεί να απαιτούνται για την εκτίμηση των ενδεχόμενων σημαντικών επιπτώσεων που θα έχει στο περιβάλλον η εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες γνώσεις και μεθόδους εκτίμησης, το περιεχόμενο και το επίπεδο λεπτομερειών του σχεδίου ή του προγράμματος, το στάδιο της διαδικασίας εκπόνησής του και το βαθμό στον οποίο οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις δύνανται να αξιολογηθούν καλύτερα σε διαφορετικά επίπεδα σχεδιασμού ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη εκτίμησής τους. 3.[…]. 4. Κάθε σχετική διαθέσιμη πληροφορία όσον αφορά τις επιπτώσεις των σχεδίων και προγραμμάτων στο περιβάλλον, η οποία προήλθε από κάποιο άλλο επίπεδο λήψης αποφάσεων ή από άλλες διατάξεις της εθνικής ή κοινοτικής νομοθεσίας, μπορεί να χρησιμοποιείται για την παροχή των πληροφοριών που περιέχονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του άρθρου 11 της παρούσας» και στο άρθρο 7 αυτής ότι: «1. Τα σχέδια […] που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 3 και τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, υποβάλλονται σε διαδικασία Σ.Π.Ε. Η Σ.Π.Ε. αποτελεί προϋπόθεση για την έγκριση του εν λόγω σχεδίου ή προγράμματος ή για την έναρξη της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. 2. Για τη διενέργεια στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης η αρχή σχεδιασμού υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια αρχή, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 4 [...]. 4. Κατά τη διαδικασία της Σ.Π.Ε. του σχεδίου ή προγράμματος πραγματοποιείται η διαδικασία διαβούλευσης με τις δημόσιες αρχές και με το ενδιαφερόμενο κοινό. […] 5. Η αρμόδια αρχή μπορεί κατά τη διαδικασία διαβούλευσης να ζητά από την αρχή σχεδιασμού πρόσθετες πληροφορίες, στοιχεία και τεκμηριώσεις για την καλύτερη εκτίμηση των ενδεχόμενων επιπτώσεων του σχεδίου ή προγράμματος στο περιβάλλον .[…]. 8. Η αρμόδια αρχή από την παραλαβή των ως άνω γνωμοδοτήσεων των δημόσιων αρχών, του(ων) Περιφερειακού(ών) Συμβουλίου(ων) ή του(ων) Νομαρχιακού(ών) Συμβουλίου(ων) κατά περίπτωση και του ενδιαφερόμενου κοινού, ή άλλως από την παρέλευση της προθεσμίας των σαράντα πέντε (45) ημερών και ανεξάρτητα από το αν έχουν διαβιβασθεί ή όχι οι γνωμοδοτήσεις αυτές, αξιολογεί τις ενδεχόμενες σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σχεδίου ή προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη το φάκελο της Σ.Μ.Π.Ε., τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τις δημόσιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό και των διασυνοριακών διαβουλεύσεων του άρθρου 8 στην περίπτωση που απαιτούνται και προβαίνει μέσα σε είκοσι (20) ημέρες στην εκπόνηση σχεδίου απόφασης έγκρισης ή μη της Σ.Μ.Π.Ε. 9. … 10. Η απόφαση έγκρισης της Σ.Μ.Π.Ε. περιλαμβάνει πληροφορίες και στοιχεία: α) σχετικά με τη διαβούλευση με τις δημόσιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό, σύμφωνα με τις παραγράφους 4.1 και 4.2. του παρόντος άρθρου, β) σχετικά με τη διαβούλευση των διασυνοριακών διαβουλεύσεων που ενδεχομένως διενεργήθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 8 της παρούσας. γ) για τις διαφοροποιήσεις που τυχόν επιβάλλονται στο σχέδιο ή πρόγραμμα από την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης. δ) για τους όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος που πρέπει να συνοδεύουν την έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος, ε) για το προβλεπόμενο σύστημα παρακολούθησης των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος. στ) για το χρονικό διάστημα ισχύος της απόφασης. Η Σ.Μ.Π.Ε. αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εν λόγω απόφασης. 11. [...]. 12. Το σχέδιο ή πρόγραμμα, όπως τελικά θα εγκριθεί, πρέπει να είναι πλήρως εναρμονισμένο με την απόφαση έγκρισης της Σ.Μ.Π.Ε. Στην πράξη ή απόφαση έγκρισης του σχεδίου ή προγράμματος πρέπει να αναφέρεται ρητά η απόφαση έγκρισης της Σ.Μ.Π.Ε. 13. (που προστέθηκε με την παρ. 7 της Κ.Υ.Α. 40238/2017 και αντικαταστάθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 4 της Κ.Υ.Α. 38181/2695/2022, Β΄ 1923/18.4.2022) Στις περιπτώσεις που η “Αρχή Σχεδιασμού” και η αρμόδια για την περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου (Σ.Μ.Π.Ε.) Περιβαλλοντική Υπηρεσία, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσας, ανήκουν στις Κεντρικές Υπηρεσίες του Υ.Π.ΕΝ., η αρμόδια για την περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου (Σ.Μ.Π.Ε.) Περιβαλλοντική Υπηρεσία προωθεί “εισήγηση έγκρισης Σ.Μ.Π.Ε.” προς την Αρχή Σχεδιασμού, η οποία προωθεί την έγκριση του σχεδίου και της Σ.Μ.Π.Ε. με ενιαία διοικητική πράξη. Στις λοιπές περιπτώσεις η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου γίνεται με απόφαση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υ.Π.ΕΝ. ή με απόφαση του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης». Επιπλέον, στο άρθρο 10 παρ. 4 της αυτής Κ.Υ.Α. 107017/2006 ορίζεται ότι «Με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης ο πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός και Π.Ο.Τ.Α. που συμπεριλαμβάνονται στον Πίνακα 6 του Παραρτήματος Ι της […] 15393/ 2332/5.8.2002 κοινής υπουργικής απόφασης, εφεξής δεν υπόκεινται σε διαδικασία Π.Π.Ε.Α. και Ε.Π.Ο. […] αλλά σε διαδικασία Σ.Π.Ε. σύμφωνα με την παρούσα απόφαση». Κατά συνέπεια, οι ως άνω διατάξεις του εθνικού δικαίου για τη διαδικασία Σ.Ε.Π.Ε., στοιχούν προς τις προπαρατεθείσες διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ, καθόσον με αυτές προβλέπεται α) η εκπόνηση και υποβολή από τον φορέα του σχεδίου ή την αρχή σχεδιασμού Σ.Μ.Π.Ε. με συγκεκριμένο περιεχόμενο (βλ. άρθρα 2 περ. β΄, 6 παρ. 1 και 7 παρ. 1, 2 και 5 της ΚΥΑ 107017/28.08.2006), β) η θέση του φακέλου της Σ.Μ.Π.Ε. στη διάθεση, αφενός, του ενδιαφερόμενου κοινού, ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις του, αφετέρου, των συναρμόδιων αρχών, προκειμένου να διατυπώσουν τη γνώμη τους, κατά το λόγο της αρμοδιότητάς τους (βλ. άρθρο 6 παρ. 4 της ΚΥΑ 107017/28.08.2006)·γ) η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του σχεδίου από την αρμόδια αρχή, η οποία λαμβάνει προς τούτο υπόψη την μελέτη και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης (βλ. άρθρο 7 παρ. 8 της ΚΥΑ 107017/28.08.2006), δ) επιστέγασμα της διαδικασίας αυτής είναι η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου με την έκδοση της «απόφασης έγκρισης της Σ.Μ.Π.Ε.», με την οποία, πλην άλλων, αα) καθορίζονται οι τυχόν διαφοροποιήσεις στον αρχικό σχεδιασμό που επιβάλλονται για λόγους περιβαλλοντικής προστασίας και τους περιβαλλοντικούς όρους του σχεδίου (δηλαδή όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις περιβαλλοντικής προστασίας) και προς την οποία ββ) πρέπει να στοιχεί η έγκριση του σχεδίου που έπεται της διαδικασίας στρατηγικής εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (βλ. άρθρο 7 παρ. 10 και 12 της ΚΥΑ 107017/28.08.2006).

23. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 8 του ν. 4447/2016 ορίζεται ότι: «[…] 3.α […] Τα Ε.Π.Σ. υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. β. Η έγκριση των Ε.Π.Σ. γίνεται με προεδρικό διάταγμα […]. Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα εγκρίνονται επίσης οι κατευθύνσεις, οι όροι και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση των Ε.Π.Σ., σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. […]» και στο άρθρο 6 του π.δ. 90/2018 ορίζεται ότι: «1. […]. β. Η έγκριση των ειδικών χωρικών σχεδίων γίνεται, […] με την έκδοση προεδρικού διατάγματος, […]. γ. To ίδιο προεδρικό διάταγμα συνιστά παράλληλα και περιβαλλοντική έγκριση των ειδικών χωρικών σχεδίων μέσω της διαδικασίας ΣΠΕ. Η εγκρινόμενη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων επηρεάζει το πρότυπο χωρικής ανάπτυξης και καθορίζει τις αναγκαίες περιβαλλοντικές κατευθύνσεις και όρους. […]». Επίσης, με το τελευταίο εδάφιο της ως άνω Κ.Υ.Α. 40238/2017 ορίστηκε ότι «Όπου στην κοινή υπουργική απόφαση […] ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β΄ 1225) αναφέρεται “έγκριση Σ.Μ.Π.Ε.” νοείται εφεξής η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος και όχι η υιοθέτηση από την αρμόδια υπηρεσία του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε. όπως αυτή έχει κατατεθεί από το φορέα/αρχή σχεδιασμού του σχεδίου ή προγράμματος».

24. Επειδή, προβάλλεται ότι το προπαρατεθέν τελευταίο εδάφιο της Κ.Υ.Α. 40238/2017 αντίκειται στην Οδηγία 2001/42/ΕΚ, στη διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1 του Συντάγματος και στις αρχές της αειφορίας, της πρόληψης και της προφύλαξης, διότι με αυτό εγκρίθηκε περιβαλλοντικά το Ε.Π.Σ., χωρίς να εγκριθεί το σύνολο του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε. Ειδικότερα οι αιτούντες προβάλλουν ότι, ενώ με την Οδηγία 2001/42/ΕΚ καθιερώθηκε η υποχρέωση προηγούμενης περιβαλλοντικής εκτίμησης ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και από τις διατάξεις των άρθρων 8 παρ. 3 εδ. α΄ και β΄ του ν. 4447/2016 και του άρθρου 6 παρ.1 εδ. γ΄ του π.δ. 90/2018, προκύπτει ότι ειδικώς ως προς την έγκριση Ε.Π.Σ. απαιτείται συγχρόνως η έγκριση της οικείας Σ.Μ.Π.Ε. και δη στο σύνολο του περιεχομένου της, το ως άνω τελευταίο εδάφιο της Κ.Υ.Α. 40238/2017, με το οποίο ορίστηκε, κατά τα προαναφερόμενα, ότι ως «έγκριση Σ.Μ.Π.Ε.» νοείται «η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος και όχι η υιοθέτηση από την αρμόδια υπηρεσία του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε., όπως αυτή έχει κατατεθεί από το φορέα του σχεδίου ή προγράμματος», εισάγει ρύθμιση που καθιστά επιτρεπτή την περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος χωρίς την υιοθέτηση και την έγκριση του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε., η οποία αποτελεί την τεκμηρίωση της επαρκούς εκτίμησης των δεδομένων που συνθέτουν το σχέδιο και των επιπτώσεών του. Για τους λόγους αυτούς, πρέπει να ακυρωθεί το άρθρο 4 παρ. Β υποπαρ. 50 του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος, το οποίο ορίζει ότι: «[τ]α μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος που προτείνονται στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) και εξειδικεύουν όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις αυτής, ισχύουν εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τα αναφερόμενα στο παρόν [π.δ.]». Η ίδια διάταξη αντίκειται, άλλωστε, και στην ειδική για τα Ε.Π.Σ. διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 περ. γ΄ του π.δ. 90/2018, η οποία αναφέρεται ρητώς σε «εγκρινόμενη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων» που «επηρεάζει το πρότυπο χωρικής ανάπτυξης», διότι, κατά τους αιτούντες, η απλή περιβαλλοντική έγκριση του Ε.Π.Σ. χωρίς υιοθέτηση και η έγκριση του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε. θα είχε ως συνέπεια «να επηρεάζουν τα μη εγκριθέντα […] στοιχεία του περιεχομένου της [της Σ.Μ.Π.Ε.] το πρότυπο της χωρικής ανάπτυξης και να καθορίζουν αυτά τις περιβαλλοντικές κατευθύνσεις και τους όρους του Ε.Π.Σ.». Τέλος, οι αιτούντες υποβάλλουν αίτημα να διατυπωθεί προδικαστικό ερώτημα προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.) αναφορικά με το ζήτημα «εάν δύναται να θεωρηθεί ως συμβατή με την Οδηγία 2001/42/ΕΚ εθνική ρύθμιση που επιτρέπει την περιβαλλοντική έγκριση σχεδίου ή προγράμματος (κατά την έννοια της Οδηγίας) χωρίς την υιοθέτηση από τη Διοίκηση του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε., ενώ παράλληλα προβλέπεται ότι η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος υπερισχύει των προβλέψεων της Σ.Μ.Π.Ε. όσον αφορά τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος που προτείνονται στην ίδια και εξειδικεύουν όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις αυτής».

25. Επειδή, κατά τα οριζόμενα στο ως άνω άρθρο 7 παρ. 10 της αρχικής Κ.Υ.Α., 107017/2006 η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή αξιολογεί, κατ’ εκτίμηση της υποβληθείσας Σ.Μ.Π.Ε. και των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σχεδίου ή του προγράμματος, προκειμένου να κρίνει αν συντρέχει περίπτωση έγκρισης ή απόρριψης του σχεδίου. Ειδικότερα, η εγκριτική απόφαση της Σ.Μ.Π.Ε. περιέχει πληροφορίες και στοιχεία για τα αποτελέσματα της διεξαχθείσας διαβούλευσης και τις τυχόν διαφοροποιήσεις που διαπιστώνεται ότι απαιτούνται, μετά από αξιολόγηση των ενδεχόμενων σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του σχεδίου από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή, τούτο δε αφού ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, ήτοι των γνωμοδοτήσεων των δημοσίων αρχών και των απόψεων του κοινού (καθώς και των διασυνοριακών διαβουλεύσεων, όπου απαιτούνται κατά το άρθρο 8 της ίδιας Κ.Υ.Α.), περαιτέρω δε διατυπώνονται οι τυχόν όροι και περιορισμοί, που πρέπει να εισαχθούν στο σχέδιο ή στο πρόγραμμα για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότερης προστασίας και της βιώσιμης διαχείρισης του περιβάλλοντος. Επίσης, στην εγκριτική απόφαση περιλαμβάνεται το προβλεπόμενο σύστημα παρακολούθησης των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που προκαλούνται από την εφαρμογή του σχεδίου και η διάρκεια ισχύος του. Καθίσταται, επομένως, σαφές ότι και πριν από την έκδοση της ως άνω ΚΥΑ 40238/2017, η “έγκριση της Σ.Μ.Π.Ε.” ουδόλως είχε την έννοια της πλήρους υιοθέτησης του περιεχομένου της, αφού, άλλωστε, και η επιβαλλόμενη από τις προπαρατεθείσες διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ περιβαλλοντική εκτίμηση δεν περιορίζεται απλώς και μόνο στην υποβολή περιβαλλοντικής μελέτης, η δε περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου δεν στηρίζεται αποκλειστικά στις πληροφορίες και τις προτάσεις του φορέα του σχεδίου, όπως εισφέρονται μέσω της υποβολής της μελέτης αυτής. Η εκδοχή αυτή, άλλωστε, θα οδηγούσε σε αποτελέσματα αντίθετα με τους σκοπούς της Οδηγίας, η οποία επιβάλλει τη συνεκτίμηση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης για την έγκριση των σχεδίων, διότι, διαφορετικά, δεν θα ήταν δυνατή η προσαρμογή του σχεδιασμού και η ενσωμάτωση στην περιβαλλοντική έγκριση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης που αναδεικνύουν αστοχίες της μελέτης ή την ανάγκη πρόσθετων ή αυστηρότερων περιβαλλοντικών όρων που υποδεικνύουν οι γνωμοδοτούσες αρχές, το δε επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας και το αποτέλεσμα της Σ.Ε.Π.Ε. θα προκαθορίζονταν από το περιεχόμενο και τις προτάσεις της Σ.Μ.Π.Ε., με συνέπεια να καθίσταται η διαβούλευση με το κοινό και τις συναρμόδιες υπηρεσίες άνευ αντικειμένου. Ως εκ τούτου, το τεύχος της μελέτης (Σ.Μ.Π.Ε.), όπως έχει κατατεθεί από τον φορέα σχεδιασμού, αποτελεί μεν το έρεισμα της διαδικασίας στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης (Σ.Ε.Π.Ε.) του σχεδίου, η εγκριτική απόφαση της αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής, όμως, δεν αποτελεί απόφαση περί έγκρισης ή μη του συνόλου του περιεχομένου του κατατεθέντος τεύχους της μελέτης αυτής, αλλά απόφαση περί περιβαλλοντικής έγκρισης του σχεδίου, με την έννοια ότι αυτή εκδίδεται στο πλαίσιο της διαδικασίας της στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης του σχεδίου, αφού ληφθούν υπόψη τόσο η Σ.Μ.Π.Ε., όσο, όμως, και τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τις δημόσιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό επί της Σ.Μ.Π.Ε., μετά από αξιολόγηση από την περιβαλλοντική αρχή των ενδεχόμενων σημαντικών επιπτώσεων του σχεδίου στο περιβάλλον, εντοπισμό των διαφοροποιήσεων που ενδεχομένως επιβάλλονται στο σχέδιο από την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης και διατύπωση τυχόν μέτρων, όρων, περιορισμών και κατευθύνσεων για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος (πρβλ. ΣτΕ 2564/2022 Ολομ. σκ. 46). Κατά συνέπεια, η διάταξη του τελευταίου εδαφίου της Κ.Υ.Α. 40238/2017, σύμφωνα με την οποία ως «έγκριση της Σ.Μ.Π.Ε.» νοείται η περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος και όχι η υιοθέτηση από την αρμόδια υπηρεσία του συνόλου του περιεχομένου της Σ.Μ.Π.Ε., όχι απλώς δεν αντίκειται στην Οδηγία 2001/42/ΕΚ, στο άρθρο 24 παρ. 1 του Συντάγματος και στις αρχές της αειφορίας, της πρόληψης και της προφύλαξης, αλλά αποδίδει πληρέστερα την Οδηγία, ο δε σχετικός λόγος ακυρώσεως, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ενόψει τούτων, νομίμως με το άρθρο 4 παρ. Β περ. 50 του προσβαλλόμενου π.δ/τος ορίζεται ότι τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος που προτείνονται στη Σ.Μ.Π.Ε. και εξειδικεύουν όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις αυτής ισχύουν, εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τα ορισθέντα στο προεδρικό διάταγμα, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα. Τούτο δε, ανεξαρτήτως του ότι οι αιτούντες δεν εξειδικεύουν τα μέτρα της Σ.Μ.Π.Ε. που, κατ’ αυτούς, θα παρείχαν μείζονα προστασία από τα αντίστοιχα μέτρα του προεδρικού διατάγματος, τα οποία, πάντως, προσέθεσαν το Συμβούλιο της Επικρατείας κατά την επεξεργασία του σχεδίου (βλ. ιδίως ΠΕ ΣτΕ 55/2022 σκ. 40.α), καθώς και η ΔΙΠΑ με την 67237/ 4432/14.7.2021 εισήγησή της (άρθρο 7 παρ. 13 της 107017/ 28.08.2006 ΚΥΑ), κατ’ ενσωμάτωση στην περιβαλλοντική έγκριση των όρων που έθεσαν οι γνωμοδοτούντες φορείς κατά τη διαβούλευση επί της Σ.Μ.Π.Ε. (βλ. και όρους της 513032/ 362786/11444/5 928/2.10.2020 θετικής εισήγησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, οι οποίοι ενσωματώθηκαν με τα μέτρα του άρθρου 4 παρ. Β υποπαρ. 20 του π.δ/τος).

26. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 267 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.) ορίζεται ότι: «1. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφαίνεται με προδικαστικές αποφάσεις: α) επί της ερμηνείας των Συνθηκών, β) επί του κύρους και της ερμηνείας των πράξεων των θεσμικών ή λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δικαστήριο κράτους μέλους ενώπιον του οποίου ανακύπτει τέτοιο ζήτημα, δύναται, αν κρίνει ότι η απόφαση επί του ζητήματος είναι αναγκαία για την έκδοση της δικής του απόφασης, να παραπέμψει το ζήτημα στο Δικαστήριο για να αποφανθεί επ’ αυτού. Δικαστήριο κράτους μέλους, ενώπιον του οποίου ανακύπτει τέτοιο ζήτημα σε εκκρεμή υπόθεση και του οποίου οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου, οφείλει να παραπέμψει το ζήτημα στο Δικαστήριο [...]». Στην προκείμενη περίπτωση δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υποβολής προδικαστικού ερωτήματος προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.), κατ’ άρθρο 267 της Σ.Λ.Ε.Ε. και το σχετικό αίτημα πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, διότι η προβαλλόμενη ασυμβατότητα προς την Οδηγία 2001/42/ΕΚ εκκινεί από εσφαλμένη ερμηνεία της εθνικής διάταξης του τελευταίου εδαφίου της Κ.Υ.Α. 40238/2017, κατά την αληθή έννοια της οποίας, όπως προεκτέθηκε, στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εκτίμησης σχεδίου εκδίδεται από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή εγκριτική απόφαση αυτού (και όχι της περιβαλλοντικής μελέτης, όπως έχει κατατεθεί από τον φορέα σχεδιασμού), αφού ληφθεί υπόψη η εκπονηθείσα περιβαλλοντική μελέτη του σχεδίου και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης με τις δημόσιες αρχές και το κοινό. Η δε ως άνω επίμαχη εθνική ρύθμιση είναι συμβατή με τις ρυθμίσεις των άρθρων 2 και 8 της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ, προς τις οποίες στοιχεί και η έννοια των οποίων, ως προς το κρίσιμο, εν προκειμένω, ζήτημα [ότι η περιβαλλοντική εκτίμηση (Σ.Ε.Π.Ε.) έχει ευρύτερο περιεχόμενο/αντικείμενο από τη μελέτη (Σ.Μ.Π.Ε.) και περιλαμβάνει και τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων], είναι προφανής, ώστε να μην καταλείπεται περιθώριο εύλογης αμφιβολίας (Δ.Ε.Ε., απόφαση της 06.10.2021, C-561/19 - Consorzio Italian Management e Catania Multiservizi και Catania Multiservizi, σκ. 33, 39, 40, 47, 51 και 57).

27. Επειδή, προβάλλεται ότι μη νομίμως δεν διενεργήθηκε η προβλεπόμενη στην Κ.Υ.Α. 107017/2006 διαβούλευση επί της κατατεθείσας από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος Τεχνικής Έκθεσης, Τεύχους Συμπληρωματικών Στοιχείων της Σ.Μ.Π.Ε. και ενημερωμένου χάρτη, ενόψει των αλλαγών που προέκυψαν από την ανάρτηση του νέου δασικού χάρτη στην περιοχή.

28. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, μετά τις μεταβολές που επέφερε στο επίδικο Ε.Π.Σ. η ανάρτηση του δασικού χάρτη της περιοχής, το Τ.Ε.Ε. εκπόνησε και υπέβαλε στην Δ.Σ.Μ.Π. το από Απριλίου 2021 Τεύχος Συμπληρωματικών Στοιχείων της Σ.Μ.Π.Ε., συνοδευόμενο από Τεχνική Έκθεση και ενημερωμένο Χάρτη με επισήμανση των μεταβολών. Τα στοιχεία αυτά αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα δημόσιας διαβούλευσης του Υ.Π.ΕΝ. στις 5.5.2021 (βλ. το ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/42605/2878/29.4.2021 έγγραφο της Προϊσταμένης της ΔΙ.Π.Α. και το ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/42606/486/5.5.2021 έγγραφο της Διευθύντριας της Δ.Σ.Μ.Π.) και τέθηκαν σε διαδικασία διαβούλευσης, κατά την οποία διατυπώθηκαν επί αυτών οι απόψεις πολιτών και φορέων, το δε Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής εξέδωσε την 112/2021 γνωμοδότησή του (βλ. τα ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/52519/3505/31.5.2021, ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/66054/4343/ 13.7.2021 και ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/ 66055/818/13.7.2021 έγγραφα). Επί των Συμπληρωματικών αυτών Στοιχείων της Σ.Μ.Π.Ε. διατυπώθηκε, επίσης, η 456604/4.6.2021 εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Αττικής. Κατά συνέπεια, ο ως άνω προβαλλόμενος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

29. Επειδή, περαιτέρω, με το άρθρο 2 του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος «Εγκρίνεται Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (Ε.Π.Σ.) στην πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας - Πικερμίου (Ν. Αττικής), με την οργάνωση αυτής α) σε πέντε (5) Ζώνες Βιώσιμης Πολεοδόμησης - Πολεοδομικές Ενότητες (ΠΕ) και ειδικότερα στις Μ-ΠΕ 1 (Αγία Μαρίνα), Μ-ΠΕ 2 (Μάτι), Ρ-ΠΕ 1 (Κόκκινο Λιμανάκι), Ρ-ΠΕ 2 (Σκουφέικα) και Ρ-ΠΕ 3 (Πευκώνας) και β) σε Ζώνες εκτός πολεοδόμησης - Περιοχές με Ειδικό Νομικό Καθεστώς (ΠΕΚ) και Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ), όπως φαίνεται στον σχετικό πρωτότυπο χάρτη σε κλίμακα 1:5000, αντίτυπο του οποίου σε φωτοσμίκρυνση δημοσιεύεται με το παρόν διάταγμα». Εξάλλου, στο άρθρο 3 του ιδίου διατάγματος ορίζεται ότι: «Εντός της περιοχής Ε.Π.Σ. καθορίζονται χρήσεις γης και όροι και περιορισμοί δόμησης ως ακολούθως: Α. Ζώνες Βιώσιμης Πολεοδόμησης. 1.α. Επιτρέπονται οι χρήσεις αμιγούς κατοικίας του άρθρου 2 του π.δ. 59/2018 (Α` 114). β.[…]. γ.[…]. δ. Στην πολεοδομική ενότητα Μ-ΠΕ 2 (Μάτι), σε χώρο επί της Λεωφόρου Μαραθώνος, χωροθετείται “Κέντρο Εκπαίδευσης/ ευαισθητοποίησης για την προστασία από φυσικές καταστροφές (ΚεΠΦΚα)”, όπως φαίνεται στον χάρτη του άρθρου 2. 2. Καθορίζονται συντελεστής δόμησης και όροι και περιορισμοί δόμησης ανά πολεοδομική ενότητα ως εξής: Μ-ΠΕ1: σ.δ. 0,30, Μ-ΠΕ2: 0,10 σ.δ. 0,30, συναρτήσει της έκτασης του οικοπέδου, Ρ-ΠΕ1: 0,30 σ.δ. 0,40, συναρτήσει της έκτασης του οικοπέδου, Ρ-ΠΕ2: 0,40 σ.δ. 0,50, συναρτήσει της έκτασης του οικοπέδου, Ρ-ΠΕ3: 0,30 σ.δ. 0,50, συναρτήσει της έκτασης του οικοπέδου. Οι υπόλοιποι περιορισμοί δόμησης του πολεοδομικού κανονισμού (ποσοστό κάλυψης, μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κτηρίων, αρτιότητα κ.λπ.) προτείνεται να καθοριστούν, κατά το στάδιο του Ρ.Σ.Ε., μετά από λεπτομερέστερη ανάλυση, αλλά σε κλίμακα συμβατή με τον ως άνω καθοριζόμενο συντελεστή δόμησης. Β. Ζώνες εκτός πολεοδόμησης. 1.Περιοχές με Ειδικό Νομικό Καθεστώς (ΠΕΚ). Καθορίζονται ως Περιοχές με Ειδικό Νομικό Καθεστώς (ΠΕΚ) οι εκτάσεις που εμπλέκονται με τις διαδικασίες των διατάξεων της δασικής νομοθεσίας ή εμπίπτουν σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Για τις ζώνες ΠΕΚ1 έως ΠΕΚ10 ισχύει η χρήση της υπαίθριας δασικής αναψυχής και διημέρευσης κοινού, στο πλαίσιο της οποίας επιτρέπονται τα έργα και εργασίες που προβλέπονται στην παρ. Δ του άρθρου μόνου της υπ’ αρ. 66102/ 970/1995 υπουργικής απόφασης (Β` 170), με εξαίρεση την περ. 16. Σε περίπτωση που πρόκειται για έκταση που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της υπ’ αρ. 133384/6587/23-12-2015 υπουργικής απόφασης (Β` 2828), οι απαιτούμενες μελέτες εκπονούνται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες στην απόφαση αυτή τεχνικές προδιαγραφές. […]. 2. Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ). α. Καθορίζονται Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων: ΠΕΧ 1 […] ΠΕΧ2 […] ΠΕΧ3 […] ΠΕΧ 10 Γεροτσακούλι. […] Στις περιοχές ΠΕΧ 6 έως ΠΕΧ 10 ισχύουν οι διατάξεις του από 24/31-5-1985 π.δ. “Τροποποίηση των όρων και περιορισμών δόμησης των γηπέδων των κειμένων εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων και εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών” (Δ΄ 270), με μόνη επιτρεπόμενη χρήση την κατοικία (άρθρο 6 του ως άνω π.δ.) σε συνδυασμό με το άρθρο 32 του ν. 4759/2020. Γ. Γενικές Ρυθμίσεις και Κατευθύνσεις. Δ. Ειδικές ρυθμίσεις. 1. Οι εκτάσεις που κατατάσσονται στις ζώνες ΠΕΚ67.1 έως ΠΕΚ67.10, οι οποίες αποτελούν “νησίδες” ή περιλαμβάνονται στο όριο των καθοριζόμενων Πολεοδομικών Ενοτήτων, περιβάλλονται από ρυμοτομική γραμμή στο Ρ.Σ.Ε. Εφόσον κατά την εκπόνηση του Ρ.Σ.Ε. έχει οριστικοποιηθεί ο χαρακτηρισμός τους ως μη δασικών, με το Ρ.Σ.Ε. είναι δυνατή η πολεοδόμησή τους ακόμα και ως οικοδομήσιμων χώρων. Αντίθετα, εφόσον έχει οριστικοποιηθεί ο χαρακτηρισμός τους ως δασικών, χαρακτηρίζονται πάρκα/άλση εντός των ΠΕ. 2. […]. 3.[…]».

30. Επειδή, στις διατάξεις της παραγράφου 15 του άρθρου 2 του ν. 4626/2019 (Α΄ 141), που προστέθηκε με την παράγραφο 6 του άρθρου 102 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92), όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 247 παρ. 1 ν. 5037/2023 (Α΄ 78/28.3.2023), οριζόταν ότι: «Οι εκτάσεις που μεταβιβάστηκαν δυνάμει των αρ. 6165/6-3-1930 και 6166/6-3-1930 συμβολαίων του συμβολαιογράφου Αθηνών…, θεωρείται ότι έχουν απωλέσει τον δασικό τους χαρακτήρα και έχουν καταστεί κλήροι εποικισμού από την έκδοση αποφάσεων του Υπουργού Γεωργίας, που συνοδεύουν τα παραπάνω συμβόλαια και δια των οποίων επετράπη η μεταβίβαση τους. Ως προς τον χαρακτήρα τους θεωρούνται αγροτικές εκτάσεις και δεν επανεξετάζεται, όποια μορφή και αν έχουν σήμερα. Διοικητικές πράξεις που εκδόθηκαν από τις αρμόδιες δασικές υπηρεσίες για την προστασία των παραπάνω εκτάσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, ιδίως πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής, αποφάσεις κήρυξης εκτάσεων ως αναδασωτέων, πρωτόκολλα επιβολής ειδικής αποζημίωσης, ανακαλούνται αυτοδικαίως. Προκειμένου οι παραπάνω εκτάσεις να ταυτοποιηθούν, λαμβάνεται υπόψη τοπογραφικό διάγραμμα θεωρημένο από τη Διεύθυνση Τοπογραφικών Εφαρμογών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας».

31. Επειδή, προβάλλεται ότι από την Σ.Μ.Π.Ε. δεν προκύπτει ότι εξετάστηκε εναλλακτική λύση καθορισμού έτερων χρήσεων, καθώς και η πολεοδόμηση της περιοχής των ιδιοκτησιών των αιτούντων, ενόψει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών αυτής, ούτε εξετάστηκε ως εναλλακτική λύση η εξαίρεση των ιδιοκτησιών τους από το Ε.Π.Σ. έως την έκδοση των οριστικών δασικών χαρτών, όπως θα προκύψουν μετά την έκδοση των αποφάσεων των αρμόδιων διοικητικών Επιτροπών επί ενστάσεων, που έχουν ήδη καταθέσει κατά των προσωρινών δασικών χαρτών. Ειδικότερα, οι αιτούντες προβάλλουν ότι οι ιδιοκτησίες τους αποτελούν τμήμα μείζονος εκτάσεως που ανήκε στην Ιερά Μονή Πεντέλης (απώτερη δικαιοπάροχός τους) και ονομάζεται «Γεροτσακούλι», η οποία ουδέποτε ήταν δασική, όπως προκύπτει από σειρά διοικητικών πράξεων (αποφάσεις του Δασάρχη Αττικής και Πεντέλης, του Υπουργού Γεωργίας, γνωμοδοτήσεις, Προσωρινός Κτηματικός Χάρτης), καθώς και από το γεγονός ότι εντός των ιδιοκτησιών μερικών εκ των αιτούντων (1ης, 2ης, 4ου, 5ης, 9ης, 11ου,14ου, 17ου, 18ου, 19ου και 20ου) βρίσκονται ακίνητα, τα οποία είτε έχουν οικοδομηθεί βάσει οικοδομικής άδειας είτε έχουν υπαχθεί στις διατάξεις περί τακτοποίησης αυθαιρέτων. Επομένως, οι ιδιοκτησίες τους [πλην του 10ου αιτούντος, που η ιδιοκτησία του χαρακτηρίστηκε ως μη δασική (ΑΑ)] μη νομίμως, κατά τα προβαλλόμενα, περιελήφθησαν στον αναρτηθέντα το 2021 δασικό χάρτη της περιοχής ως δασικές εκτάσεις, και για τον λόγο αυτό έχουν ασκήσει αντιρρήσεις κατά του ως άνω δασικού χάρτη, ενώ κατά της 4249/2018 απόφασης του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Δ΄ 415/16.10.2018), με την οποία κηρύχθηκε αναδασωτέα μείζων έκταση 5.808,23 στρεμμάτων, στην οποία περιλαμβάνονται οι ιδιοκτησίες των αιτούντων, έχει ασκηθεί αίτηση ακυρώσεως και έχει εκδοθεί η 940/2022 προδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου. Επίσης, οι αιτούντες ισχυρίζονται ότι οι επίδικες ιδιοκτησίες τους καταλαμβάνονται από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 15 του ν. 4626/2019, που προστέθηκε με το άρθρο 102 παρ. 6 του ν. 4685/2020, και εκ του νόμου θεωρούνται μη δασικές, διότι με τις 161720/1927 και 66576/1929 αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας είχε επιτραπεί η εκποίηση του αγροκτήματος «Γεροτσακούλι - Νταού» σε ομάδα προσφύγων και εντοπίων της περιοχής Χαλανδρίου, καθώς και σε ομάδα γεωργών της περιοχής Σπάτων, συντάχθηκαν δε σχετικές συμβολαιογραφικές πράξεις. Επομένως, κατά τους αιτούντες, η Διοίκηση όφειλε, βάσει των άρθρων 17, 24 παρ. 1 και 2 και 106 του Συντάγματος, είτε να απέχει από την ένταξη των επίδικων περιοχών σε ζώνη είτε να εξετάσει παρεμπιπτόντως τα ανωτέρω ζητήματα. Επιπλέον, προβάλλεται ότι μη νομίμως με το προσβαλλόμενο π.δ. οι επίμαχες εκτάσεις των αιτούντων εντάχθηκαν στη «Ζώνη εκτός πολεοδόμησης» και, ειδικότερα, σε «Περιοχή με Ειδικό Νομικό Καθεστώς (ΠΕΚ)», ΠΕΚ 5, όπου εντάσσονται «οι εκτάσεις που εμπλέκονται με τις διαδικασίες των διατάξεων της δασικής νομοθεσίας ή εμπίπτουν σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος» και ισχύει η χρήση «υπαίθρια δασική αναψυχή και διημέρευση κοινού» (άρθρο 3 παρ. Β περ. 1 του προσβαλλόμενου π.δ/τος), καθιστώντας τις ιδιοκτησίες τους αυτές άνευ αξίας, παρά το γεγονός ότι έχουν απολέσει τον δασικό χαρακτήρα τους και περιλαμβάνονται εντός των κίτρινων περιγραμμάτων του άρθρου 23 του ν. 3889/2010, δηλαδή αποτελούν, κατά τους αιτούντες, οικιστική περιοχή προς πολεοδόμηση και έχουν ανεγείρει σ’ αυτές, κατά τα ανωτέρω, οικίες με νόμιμες οικοδομικές άδειες ή που έχουν τακτοποιήσει με νόμιμες πράξεις και περιάπτονται το τεκμήριο νομιμότητας. Ομοίως, προβάλλεται ειδικότερα, ότι μη νομίμως και κατά πλάνη περί τα πράγματα τμήμα (περίπου 1 στρέμ. από τα 2 στρέμ.) της ιδιοκτησίας του 10ου αιτούντος, η οποία χαρακτηρίζεται στον δασικό χάρτη ως μη δασική (ΑΑ), και τμήμα της ιδιοκτησίας της 12ης αιτούσας χαρακτηρίζονται ως ΠΕΧ 10 (εντός της Ζώνης εκτός πολεοδόμησης).

32. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, για την περιοχή επέμβασης του Ε.Π.Σ. έχει εκδοθεί η 4249/2018 απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Δ΄415), με την οποία κηρύχθηκε και επανακηρύχθηκε ως αναδασωτέα έκταση συνολικού εμβαδού 5.808,23 στρ. στις θέσεις «Νταού Πεντέλης - Λύρειο - Νέος Βουτζάς - Νέος Πόντος - Αγ. Βαρβάρα - Γεροτσακούλι - Σκουφέικα - Μάτι - Κόκκινο Λιμανάκι - Αμπελούπολη - Προβάλινθος» των Δήμων Πεντέλης (ΔΕ Πεντέλης), Ραφήνας - Πικερμίου (ΔΕ Ραφήνας) και Μαραθώνος (ΔΕ Ν. Μάκρης) της ΠΕ Αν. Αττικής, λόγω πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε στις 23.7.2018. Εξαιρέθηκαν της κήρυξης εκτάσεις συνολικού εμβαδού 8.504,77 στρ., που δεν εμπίπτουν για διάφορους λόγους στη δασική νομοθεσία, καθώς και εκτάσεις που την ημέρα της πυρκαγιάς δεν έφεραν δασική βλάστηση και οι οποίες βρίσκονται σε εκκρεμότητα για περαιτέρω έρευνα (Φάση Β) ως προς τη νομιμότητα της αλλαγής χρήσης (2.491 στρέμματα). Περαιτέρω, με την 29801/12.3.2021 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Δασών Ανατολικής Αττικής αναρτήθηκε δασικός χάρτης. Ακολούθως, εκδόθηκε η 61637/2021 απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Δ΄ 396), με την οποία αποφασίστηκε: α) η ανάκληση δεκαοκτώ (18) αποφάσεων κήρυξης αναδάσωσης του Νομάρχη Ανατ. Αττικής και β) η μερική ανάκληση μιας (1) απόφασης κήρυξης, για εκτάσεις συνολικού εμβαδού 165.371,30 τ.μ., ήτοι περίπου 165,37 στρ., οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ως άνω διατάξεων του άρθρου 2 παρ. 15 του ν. 4626/2019, και θεωρούνται αγροτικές, μη υπαγόμενες στη δασική νομοθεσία. Κατά την κατάρτιση του επίδικου Ε.Π.Σ. ελήφθησαν υπόψη τα δεδομένα του ως άνω αναρτηθέντος δασικού χάρτη. Συγκεκριμένα, στις περιοχές προς πολεοδόμηση εντάχθηκαν εκτάσεις που κατά το παρόν στάδιο δεν εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία, ενώ ευρύτερες περιοχές γύρω από αυτές (όπως ιδίως η Αμπελούπολη, ο Προβάλινθος και το Γεροτσακούλι ή Γεροσακούλι), καθώς και έκταση στο παράκτιο μέτωπο, που εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία, εντάσσονται στις περιοχές με ειδικό νομοθετικό καθεστώς (ΠΕΚ 1-10). Επίσης υπάρχουν και πολύ μικρές περιοχές - νησίδες, εντός ή στα όρια των μη δασικών και προς πολεοδόμηση περιοχών (ΠΕΚ 67.1-10), που επίσης εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία και προβλέπεται ότι δύνανται να πολεοδομηθούν εάν τελικά αποχαρακτηρισθούν (βλ. άρθρο 3 παραγρ. Δ΄ υποπαραγρ. 1).

33. Επειδή, κατά συνέπεια, όσον αφορά τον δασικό ή μη χαρακτήρα των ανωτέρω ζωνών, το οποίο είναι κρίσιμο στοιχείο για την πρότασή τους ως πολεοδομούμενων ή υπαγόμενων σε Ειδικό Νομικό Καθεστώς (ΠΕΚ), νομίμως ελήφθησαν υπόψη από τη Διοίκηση τα δεδομένα που προέκυπταν κατά το χρόνο εκπόνησης του προσβαλλόμενου π.δ/τος, ήτοι τα στοιχεία του ήδη αναρτηθέντος δασικού χάρτη. Τυχόν δε τροποποίηση των περιλαμβανόμενων στον ανωτέρω δασικό χάρτη στοιχείων είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη από τη Διοίκηση σε ενδεχόμενο μελλοντικό σχεδιασμό των περιοχών που επηρεάζονται (βλ. και ΠΕ 55/2022 σκ. 28α). Ενόψει τούτων, οι ως άνω προβαλλόμενοι λόγοι, με τους οποίους αμφισβητείται, κατ' ουσίαν, η νομιμότητα της υπαγωγής των ένδικων εκτάσεων στις κηρυχθείσες αναδασωτέες εκτάσεις με την προαναφερθείσα απόφαση κήρυξης αναδάσωσης, καθώς και στον αναρτηθέντα δασικό χάρτη, με επίκληση στοιχείων για την απόδειξη του μη δασικού χαρακτήρα αυτών, πρέπει να απορριφθούν, προεχόντως, διότι η εξέτασή τους θα οδηγούσε σε μη επιτρεπτό παρεμπίπτοντα έλεγχο της νομιμότητας (πρβλ. ΣτΕ 1306/2019 Ολομ. σκ. 10), αφενός της πράξης αναδάσωσης, κατά της οποίας, άλλωστε, ασκήθηκε αίτηση ακυρώσεως, και αφετέρου του δασικού χάρτη, ο οποίος μπορεί να αμφισβητηθεί, όπως έχει ήδη συμβεί (βλ. το Υ.Π.ΕΝ./ΔΔΕΥ/19813/688/28.2.2024 έγγραφο του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Δασικών Χαρτών, Δασολογίου, Απογραφής και Θεματικής Υποστήριξης Δικαιωμάτων Δημοσίου προς το Δικαστήριο) στο πλαίσιο της ειδικής διαδικασίας αντιρρήσεων ή αιτήσεων διόρθωσης προδήλου σφάλματος κατά του περιεχομένου του αναρτηθέντος δασικού χάρτη. Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθούν και οι συναφείς λόγοι περί μη νομιμότητας του προσβαλλόμενου π.δ/τος λόγω μη πρόβλεψης εναλλακτικής λύσης για τις επίδικες περιοχές μέχρι την οριστικοποίηση του δασικού χάρτη, αφού, άλλωστε, δεν θα αποτελούσε νόμιμη εναλλακτική λύση η παραγνώριση των πράξεων αναδάσωσης, που έχουν εκδοθεί και του δασικού χάρτη, που έχει ήδη καταρτισθεί. Εξάλλου, όπως προκύπτει από το 113149/5.3.2024 έγγραφο του Δασάρχη Πεντέλης προς το Δικαστήριο, οι επίδικες εκτάσεις δεν περιλαμβάνονται στις εκτάσεις της παραγράφου 15 του άρθρου 2 του ν. 4626/2019, ο δε περί του αντιθέτου ειδικότερος ισχυρισμός των αιτούντων πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Τέλος, ειδικώς, ως προς τις ιδιοκτησίες του 10ου αιτούντος (με ΚΑΕΚ 051270902013) και της 12ης αιτούσας (με ΚΑΕΚ 051015812003), από το 113149/5.3.2024 έγγραφο του Δασάρχη Πεντέλης προκύπτει ότι μέρος αυτών έχει τον χαρακτηρισμό ΑΑ, και δεν είναι δασικό με το προσβαλλόμενο δε διάταγμα αποδόθηκε ο χαρακτηρισμός ΠΕΚ-5 και ΠΕΧ-10 σε τμήματα των ιδιοκτησιών των εν λόγω αιτούντων, ανάλογα με τον οικείο χαρακτηρισμό τους στον δασικό χάρτη για κάθε τμήμα της ιδιοκτησίας τους. Ως εκ τούτου, ο λόγος αυτός, με τον οποίο δεν είναι δυνατόν, κατά τα ανωτέρω, να αμφισβητηθεί η ορθότητα του δασικού χάρτη, στον οποίο τμήματα των ιδιοκτησιών τους χαρακτηρίζονται ως δασικές, πρέπει να απορριφθεί. Κατά τα λοιπά, ο χαρακτηρισμός άλλων τμημάτων των ιδιοκτησιών τους ως ΠΕΧ-10, όπου ισχύουν ιδιαίτεροι όροι και περιορισμοί δόμησης, κατά των οποίων δεν προβάλλονται, ειδικότερες αιτιάσεις, πρέπει, ομοίως, να απορριφθεί.

34. Επειδή, περαιτέρω, προβάλλεται (9ος λόγος ακυρώσεως) ότι χωροθέτηση «Κέντρου Εκπαίδευσης/ευαισθητοποίησης για την προστασία από φυσικές καταστροφές (ΚεΠΦΚα)» στην πολεοδομική ενότητα Μ-ΠΕ 2 (Μάτι), σε χώρο επί της Λεωφόρου Μαραθώνος, όπως εμφαίνεται στον χάρτη που συνδημοσιεύτηκε με το προσβαλλόμενο π.δ. (άρθρο 3 παρ. 1 περ. δ΄ και άρθρο 2 αυτού), για το οποίο προβλέπεται αυξημένη κάλυψη (60%), κατά τους αιτούντες, θα επιδεινώσει ανεπίτρεπτα το χωροταξικό περιβάλλον της περιοχής και του οικισμού. Συναφώς, προβάλλεται ότι, ενώ, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 παρ. 1 περ. δ΄ του προσβαλλόμενου π.δ/τος, το εν λόγω κτίριο χωροθετείται στην πολεοδομική ενότητα Μ-ΠΕ 2 (Μάτι), στον χάρτη που συνδημοσιεύτηκε με το π.δ. χωροθετείται εντός της περιοχής των ιδιοκτησιών τους (Γεροτσακούλι - Νέος Βουτζάς), και ως εκ τούτου η ρύθμιση αυτή δεν είναι νόμιμη.

35. Επειδή, η δημιουργία «Κέντρου Εκπαίδευσης/ Ευαισθητοποίησης για την Προστασία από Φυσικές Καταστροφές» (ΚεΠΦΚα) που απευθύνεται στον απλό πολίτη με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές ηλικίες, προβλέπεται σε χώρο επί της Λεωφ. Μαραθώνος στην Πολεοδομική Ενότητα Μ-ΠΕ 2 (Μάτι) (βλ. Μελέτη Ε.Π.Σ. σελ. 212). Το ΚεΠΦΚα αποσκοπεί κυρίως στη γνωριμία του πληθυσμού με διάφορες μορφές φυσικών φαινομένων που παρουσιάζονται στην Ελλάδα (σεισμοί, πλημμύρες, φαινόμενα καύσωνα, δασικές πυρκαγιές, κλπ) και στην ευαισθητοποίησή του σχετικά με τους κινδύνους για τις πόλεις και τους οικισμούς και, ειδικότερα, για τους ανθρώπους και τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Η εν λόγω Πολεοδομική Ενότητα Μ-ΠΕ 2 (Μάτι), δεν περιέχει μόνο την περιοχή Μάτι, αλλά εκτείνεται σε ευρύτερη έκταση και περιλαμβάνει και την περιοχή που χωροθετείται το ΚεΠΦΚα, όπως εμφαίνεται στον χάρτη, που συνδημοσιεύεται με το προσβαλλόμενο π.δ. (βλ. τα όρια της Πολεοδομικής Ενότητας με τη διαγράμμιση «Περιοχές βιώσιμης πολεοδόμησης», στο Υπόμνημα του από Ιουλίου 2021 Χάρτη 5: Πρόταση χωρικής ανάπτυξης περιοχής επέμβασης, που συνδημοσιεύτηκε με το προσβαλλόμενο π.δ.). Δεν διαπιστώνεται, επομένως, διάσταση ανάμεσα στον χάρτη και στο κείμενο του π.δ/τος, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα με αυτόν τον λόγο ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα. Περαιτέρω, τα προβαλλόμενα περί της μη νομιμότητας θέσπισης ποσοστού κάλυψης 60% για το ΚεΠΦΚα, λόγω επιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων, προβάλλονται αορίστως, διότι, πάντως, δεν μνημονεύεται αντίστοιχο ισχύον σχέδιο που προβλέπει ποσοστό κάλυψης μικρότερο του 60% έναντι του οποίου και μόνο θα μπορούσε να νοηθεί η επιδείνωση των συνθηκών αυτών. Πρέπει, επομένως, να απορριφθούν.

36. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 8 του ν. 4447/2016, όπως ίσχυε έως και τον χρόνο της 116437/1521/7.12.2020 θετικής εισήγησης της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών Υ.Π.ΕΝ. επί της Μελέτης Οριοθέτησης Ρεμάτων, με την οποία θεωρήθηκαν τα σχέδια οριζοντιογραφίας της μελέτης, ήτοι πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020, (Α 245), οριζόταν ότι: «[…] 4. […] γ) Η έγκριση των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων γίνεται με προεδρικό διάταγμα […]. δ) Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα καθορίζονται και οι οριογραμμές των υφιστάμενων εντός των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων υδατορεμάτων, ύστερα από υποβολή φακέλου οριοθέτησης, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 2 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94), και εγκρίνεται το Πολεοδομικό Σχέδιο εφαρμογής, όπου αυτό απαιτείται. […]». Εξάλλου, με τον ν. 4258/2014 «Διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα - ρυθμίσεις πολεοδομικής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (Α´ 94/14.4.2014) αναμορφώθηκε το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία και οριοθέτηση των υδατορεμάτων και ρυθμίσθηκε η διαδικασία υποβολής και το περιεχόμενο του φακέλου οριοθέτησης (άρθρο 2), η διαδικασία οριοθέτησης υδατορεμάτων χωρίς την κατασκευή έργων διευθέτησης (άρθρο 3 παρ. Α) και με αυτήν (άρθρο 3 παρ. Β), καταργήθηκε δε το άρθρο 6 του ν. 880/1979 (Α΄ 58). Ειδικότερα, στο άρθρο 1 του ν. 4258/2014, δίνονται, μεταξύ άλλων, οι ορισμοί του υδατορέματος κλπ. της κοίτης των γραμμών και της ζώνης πλημμύρας, των οριογραμμών και του καθορισμού τους, της διευθέτησης και οριοθέτησής τους κλπ. Στο άρθρο 2, με τίτλο «Φάκελος Οριοθέτησης - Πρόταση Οριοθέτησης», ορίζεται ότι: «1. Για την οριοθέτηση των υδατορεμάτων απαιτείται η εκπόνηση και υποβολή ... Φακέλου Οριοθέτησης, ο οποίος περιλαμβάνει τα ακόλουθα: α) Οριζοντιογραφικό και υψομετρικό τοπογραφικό διάγραμμα αποτύπωσης […]. β) Υδρολογική και Υδραυλική μελέτη με τις οποίες περιγράφονται οι συνθήκες στη λεκάνη απορροής του υδατορέματος, υπολογίζεται η πλημμυρική παροχή και προσδιορίζονται οι γραμμές πλημμύρας στο τμήμα του υδατορέματος που οριοθετείται. Αν στην υδραυλική μελέτη προβλέπονται έργα διευθέτησης, στο τοπογραφικό διάγραμμα που αναφέρεται στην περίπτωση α, αποτυπώνονται επιπλέον και οι γραμμές πλημμύρας που προκύπτουν με την κατασκευή των εν λόγω έργων. […]. γ) Συνοπτική Τεχνική Έκθεση η οποία περιλαμβάνει: αα) στοιχεία σχετικά με τις γεωλογικές, γεωμορφολογικές συνθήκες της περιοχής του προς οριοθέτηση υδατορέματος, ββ) έκθεση περιβάλλοντος, στην οποία περιγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος της προς οριοθέτηση περιοχής και της λεκάνης απορροής του υδατορέματος. Στη σχετική έκθεση εντοπίζονται και αξιολογούνται τα σημαντικότερα στοιχεία της περιοχής, που επηρεάζουν συνολικά το υδατόρεμα και επηρεάζονται από αυτό, και περιγράφεται η οικολογική κατάσταση του υδατορέματος σε ολόκληρο το μήκος του. δ) Πρόταση για τον καθορισμό των οριογραμμών (Πρόταση Οριοθέτησης) του υδατορέματος, με βάση τις μελέτες και τα στοιχεία που προβλέπονται στα ανωτέρω εδάφια της παρούσας παραγράφου, η οποία συνοδεύεται και από τις προτάσεις για τυχόν έργα διευθέτησης. Η πρόταση αυτή απεικονίζεται στο τοπογραφικό διάγραμμα της περίπτωσης α της παρ. 1 και περιλαμβάνει για συγκεκριμένη περίοδο επαναφοράς: αα) τις γραμμές πλημμύρας, χωρίς την κατασκευή έργων διευθέτησης, ββ) τις γραμμές πλημμύρας με την κατασκευή τυχόν έργων διευθέτησης, γγ) τις οριογραμμές του υδατορέματος χωρίς την κατασκευή έργων διευθέτησης, δδ) τις οριογραμμές του υδατορέματος με έργα διευθέτησης, εφόσον τέτοια προτείνονται. Στην ανωτέρω πρόταση συμπεριλαμβάνονται και οι παρεμβάσεις που τυχόν απαιτούνται με σκοπό την προσπέλαση στο υδατόρεμα για τη συντήρησή του και την κατασκευή έργων διευθέτησης, καθώς και την ενδεχόμενη μελλοντική επέκταση των έργων διευθέτησης. 2. Στη σύνταξη του φακέλου οριοθέτησης λαμβάνονται υπόψη τα μέτρα, οι όροι, οι περιορισμοί και οι δεσμεύσεις που τυχόν προβλέπονται: α) στο σχέδιο διαχείρισης της λεκάνης απορροής ποταμού, […] β) στο σχέδιο διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας της εν λόγω περιοχής λεκάνης απορροής και στους χάρτες κινδύνου και επικινδυνότητας πλημμύρας […]. 3. Η οριοθέτηση μπορεί να γίνεται και σε τμήματα των υδατορεμάτων (τμηματική οριοθέτηση). Στην περίπτωση αυτή ο Φάκελος Οριοθέτησης, συνοδεύεται από υδρολογική μελέτη για το σύνολο του ανάντη τμήματος του υδατορέματος, από υδραυλική μελέτη στην οποία λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της λεκάνης απορροής του υδατορέματος μέχρι το σημείο οριοθέτησης, για τον ασφαλή προσδιορισμό των γραμμών πλημμύρας, καθώς και από έκθεση περιβάλλοντος για την προς οριοθέτηση περιοχή. 4. Ο Φάκελος Οριοθέτησης μπορεί να συντάσσεται με μέριμνα: α) του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Υ.Π.Ε.Κ.Α.) ή […]. 5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές του περιεχομένου του Φακέλου Οριοθέτησης, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου. […]». Περαιτέρω, στο άρθρο 3 με τίτλο «Διαδικασία Οριοθέτησης», στην μεν υποπαρ. Α ρυθμίζεται η διαδικασία οριοθέτησης χωρίς έργα διευθέτησης, στη δε υποπαρ. Β ορίζονται τα εξής: Β. Διαδικασία Οριοθέτησης υδατορέματος σε περίπτωση έργων διευθέτησης επ’ αυτού: 1. Σε περίπτωση που από την υδραυλική μελέτη του φακέλου της οριοθέτησης, προβλέπονται έργα διευθέτησης/ αντιπλημμυρικά έργα, τα οποία κατατάσσονται στην Α΄ κατηγορία έργων, σύμφωνα με την 1958/13.1.2012 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β΄ 21), όπως εκάστοτε ισχύει, τότε για την έγκριση της υδραυλικής μελέτης απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων των έργων αυτών από την αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση υπηρεσία, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. … 2… [Όπως το τελευταίο εδάφιο προστέθηκε με το άρθρο 130 παρ. 4 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92)] Όταν η οριοθέτηση γίνεται στο πλαίσιο εκπόνησης Ειδικού Χωρικού Σχεδίου του άρθρου 8 του ν. 4447/2016 (Α΄ 241), η διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων της υποπαραγράφου 1 ή η διαδικασία υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις της υποπαραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, που κατά περίπτωση απαιτείται, διενεργούνται στο στάδιο έγκρισης του Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής» [η ως άνω παρ. 4 προστέθηκε με το άρθρο 130 παρ. 4 περ. β΄ του ν. 4685/2020 (Α΄ 92/7.5.2020)], στο άρθρο 4 («Εξαιρέσεις από την Οριοθέτηση») ότι: «[…] 2. Για μικρά υδατορέματα, όπως αυτά ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 1 του παρόντος, δεν απαιτείται η οριοθέτησή τους» και στο άρθρο 9 («Μεταβατικές διατάξεις») ότι: «[…] 4. Έως την έκδοση του προεδρικού διατάγματος που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 4067/2012, οι αποστάσεις δόμησης από τις γραμμές πλημμύρας που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 5 του παρόντος ορίζονται ως εξής: Α. Για τις εντός σχεδίου και εντός ορίων οικισμών περιοχές, απόσταση 10 μέτρων από κάθε μία των γραμμών πλημμύρας και Β. για τις εκτός σχεδίου περιοχές, απόσταση 20 μέτρων από κάθε μία των γραμμών πλημμύρας. […]».

37. Επειδή, ακολούθως, εκδόθηκε η 140055/13.1.2017 κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών «Τεχνικές προδιαγραφές σύνταξης του περιεχομένου του φακέλου οριοθέτησης κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του ν. 4258/2014 - Διευκρινίσεις για την εφαρμογή της διαδικασίας οριοθέτησης» (Β΄ 428), με την οποία ορίστηκε, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 3 παρ. 3 ότι: «[…] 3.4. Προσδιορισμός των γραμμών πλημμύρας με την κατασκευή έργων διευθέτησης. Για τα έργα αυτά σε επίπεδο προμελέτης σχεδιασμού εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις με ενέργειες και επεμβάσεις που προτείνονται, κατά το δυνατό φιλικές στο περιβάλλον, και καθορίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά των έργων αυτών ... Βασική αρχή κάθε προτεινόμενης λύσης είναι η, κατά το δυνατόν, διατήρηση της φυσικής κοίτης, η ελαχιστοποίηση των επεμβάσεων και η διαμόρφωση τους με κριτήρια τέτοια, ώστε να ευνοείται η ένταξη τους στο περιβάλλον …» και στο άρθρο 5 ότι: «[…]. 1. 2. Πρόταση χάραξης οριογραμμών με την κατασκευή έργων διευθέτησης: Εάν από την υδραυλική μελέτη κρίνονται αναγκαία έργα διευθέτησης, τότε η πρόταση χάραξης των οριογραμμών στο προς οριοθέτηση τμήμα του υδατορέματος γίνεται με την προϋπόθεση κατασκευής των έργων διευθέτησης που προβλέπονται από την Υδραυλική Μελέτη. Η πρόταση χάραξης των οριογραμμών με την προϋπόθεση κατασκευής έργων διευθέτησης, τεκμηριώνεται με βάση τα συμπεράσματα αφενός της υδραυλικής μελέτης, και αφετέρου των Περιβαλλοντικών Μελετών που απαιτούνται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των έργων αυτών. Μέχρι την κατασκευή των προτεινόμενων έργων διευθέτησης, ισχύουν οι οριογραμμές του υδατορέματος χωρίς την κατασκευή αυτών. […]».

38. Επειδή, όπως παγίως γίνεται δεκτό, τα ρέματα, ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, αποτελούν αντικείμενο συνταγματικής προστασίας (άρθρο 24 παρ. 1 του Συντάγματος), που αποβλέπει στη διατήρηση της φυσικής τους κατάστασης και στη διασφάλιση της επιτελούμενης από αυτά λειτουργίας της απορροής των υδάτων (βλ. ΣτΕ 1013/2016 7μ.). Η ένταξη των ρεμάτων σε πολεοδομική ρύθμιση είναι επιτρεπτή όταν αυτό επιβάλλεται από τις ανάγκες ευρύτερου πολεοδομικού σχεδιασμού και εφόσον διασφαλίζεται η επιτέλεση της φυσικής τους λειτουργίας, προϋποθέτει δε την προηγούμενη αποτύπωσή τους και τον καθορισμό της οριογραμμής τους σύμφωνα με τη διαγραφόμενη από τη νομοθεσία διαδικασία, πριν την εκτέλεση τεχνικών έργων πλησίον ρέματος. Η οριοθέτηση γίνεται επί τοπογραφικού και υψομετρικού διαγράμματος κατάλληλης κλίμακας και κατόπιν ειδικής μελέτης, υδρογεωλογικής και υδραυλικής, η οποία πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τη λειτουργία του ρέματος ως οικοσυστήματος. Η αποτύπωση, δηλαδή, της κοίτης δεν πρέπει να αφορά μόνο την πραγματική κατάστασή της, η οποία, μάλιστα, ενδέχεται να έχει διαμορφωθεί και κατόπιν αυθαίρετων επιχώσεων ή άλλων ανθρωπίνων επεμβάσεων. Τμηματική οριοθέτηση ρέματος επιτρέπεται μόνον κατ’ εξαίρεση, εάν δικαιολογείται από ειδικούς λόγους και υπό τον όρο ότι στις οικείες μελέτες έχουν ληφθεί υπόψη στοιχεία που αφορούν το σύνολο του ρέματος (βλ. ΣτΕ 2145/2020, 5/2020, 2165/2019, 1013/2016 7μ., ΠΕ 148/2023, 210/2021, 90/2021, 159/2020, 138/2017, 59/2016, 259, 106, 80/2014 κ.ά.). Η εκτέλεση των απολύτως αναγκαίων τεχνικών έργων για την διευθέτηση της κοίτης και των πρανών του ρέματος επιτρέπεται μόνο για την διασφάλιση της ελεύθερης ροής των υδάτων (βλ. ΣτΕ 2145/2020, 1979/2017, 1602/2016, 1013/2016 7μ, ΠΕ 51/2019, 77/2016, 259/2014, 116/2014, 19/2014). Εξάλλου, ο ορισμός των έργων διευθέτησης κατά νόμο (άρθρο 1 περ. 13 ν. 4258/2014) περιλαμβάνει ως σκοπό των έργων αυτών τη βελτίωση των συνθηκών ροής, τη μείωση των κινδύνων από πλημμύρες και τον έλεγχο των διαβρώσεων και των αποθέσεων φερτών υλικών και, επομένως, τη διασφάλιση της ελεύθερης ροής των υδάτων και, κατ’ αρχήν, της φυσικής κατάστασης των ρεμάτων. Τούτο άλλωστε προκύπτει και από τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 4 της Κ.Υ.Α. 140055/2017, σύμφωνα με την οποία βασική αρχή κάθε προτεινόμενης λύσης διευθέτησης είναι η, κατά το δυνατόν, διατήρηση της φυσικής κοίτης, η ελαχιστοποίηση των επεμβάσεων και η διαμόρφωση τους με κριτήρια τέτοια, ώστε να ευνοείται η ένταξη τους στο περιβάλλον. Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί (βλ. ΣτΕ 2145/2020, ΠΕ 148/2023 σκ. 9, 137/2022 σκ. 5, 73/2021), η διάταξη του άρθρου 3 παρ. Β΄ του ν. 4258/2014, όπως και οι λοιπές σχετικές διατάξεις του ίδιου νόμου, επιτρέπουν την υποκατάσταση ρέματος από αγωγό μόνον κατ’ εξαίρεση και υπό ειδικές συνθήκες, αναγόμενες ιδίως στην αντιμετώπιση σοβαρών κινδύνων πλημμύρας. Η συνδρομή των συνθηκών αυτών κρίνεται σε κάθε περίπτωση εντός του ως άνω συνταγματικού πλαισίου προστασίας των ρεμάτων. Ως εκ τούτου, κατά την οριοθέτηση ρέματος εντός περιοχής που εντάσσεται σε σχέδιο, είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτό να προβλέπονται τεχνικές επεμβάσεις και κάλυψη της φυσικής κοίτης του σε ορισμένα σημεία εφόσον τούτο είναι απολύτως αναγκαίο και υπό τις εξής προϋποθέσεις: α) από τη συνοδεύουσα την οριοθέτηση ειδική μελέτη, προκύπτει ότι εξασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση η ελεύθερη ροή των υδάτων και η επιτέλεση της φυσικής λειτουργίας του ρέματος και β) η τυχόν απόκλιση των οριογραμμών από τη φυσική κοίτη του ρέματος είναι όλως εντοπισμένη και δεν παρεμποδίζει τη λειτουργία του ρέματος ως οικοσυστήματος (πρβλ. ΣτΕ ΠΕ 148/2023 σκ.9, 205/2014, 151/2010, 275/2007, καθώς και 5/2017, 116/2014, 106/2014, 108/2012). Επιπλέον, για την προστασία του ρέματος προβλέπεται ότι μέχρι την υλοποίηση των έργων διευθέτησης ισχύουν οι γραμμές χωρίς έργα. Στην περίπτωση που προτείνονται έργα διευθέτησης, κατ’ αρχήν απαιτείται η περιβαλλοντική αδειοδότηση αυτών για την έγκριση της υδραυλικής μελέτης. Περαιτέρω, στην ειδική περίπτωση οριοθέτησης κατά την εκπόνηση ΕΠΣ, η περιβαλλοντική αδειοδότηση των τυχόν έργων διευθέτησης, πραγματοποιείται στο στάδιο του Ρ.Σ.Ε. Στο πλαίσιο του Ε.Π.Σ., δηλαδή του σχεδίου υπερκείμενου σε σχέση με το Ρ.Σ.Ε., τυχόν έργα διευθέτησης εξετάζονται, εφ’ όσον συντρέχει περίπτωση, σε προκαταρκτικό στάδιο, και μόνο στον βαθμό που απαιτείται για τη χάραξη των οριογραμμών του ρέματος βάσει των στοιχείων που εξετάζονται από την υδραυλική μελέτη. Συνεπώς, στο στάδιο αυτό η πρόβλεψη των έργων συνιστά διαπίστωση ως προς την κατ’ αρχήν αναγκαιότητά τους λόγω της αδυναμίας της φυσικής κοίτης του ρέματος να καλύψει την πλημμυρική παροχή, χωρίς να εξειδικεύονται οι λεπτομέρειες κατασκευής τους και να εγκρίνεται η υλοποίησή τους, πριν από την οποία πρέπει, βεβαίως, να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους. Τέλος, τυχόν διαφοροποίηση των δεδομένων κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων στο επόμενο στάδιο πολεοδομικού σχεδιασμού είναι δυνατόν να συνεπάγεται μόνο σημειακή προσαρμογή των γραμμών αυτών.

39. Επειδή, ως προς την οριοθέτηση των ρεμάτων της περιοχής του επίδικου Ε.Π.Σ. οι αιτούντες προβάλλουν ότι κατά παράβαση του ισχύοντος άρθρου 2 του ν. 4258/2014, έγινε η οριοθέτηση των ρεμάτων της επίμαχης περιοχής διότι με το άρθρο 1 του προσβαλλόμενου π.δ/τος επικυρώνεται τμηματικός καθορισμός των οριογραμμών οκτώ συνολικά ρεμάτων της περιοχής του επίδικου Ε.Π.Σ., μεταξύ των οποίων τα ρέματα Ν. Βουτζά και Παππά, χωρίς αυτό να δικαιολογείται και χωρίς να προκύπτει από το κείμενο του π.δ/τος ή τις οικείες μελέτες (υδραυλική μελέτη, υδρολογική μελέτη, Σ.Μ.Π.Ε. και μελέτη Ε.Π.Σ.) και τα στοιχεία του φακέλου ότι ελήφθησαν υπόψη στοιχεία που αφορούν το σύνολο των ρεμάτων αυτών. Ειδικότερα, οι αιτούντες ισχυρίζονται ότι δεν προκύπτει εάν η οριοθέτηση εναρμονίζεται με την ανάγκη για την παροχέτευση των υδάτων εκάστου συνολικού ρέματος και με τη φυσική κοίτη των λοιπών τμημάτων του ρέματος, καθώς και εάν ελήφθησαν υπόψη τα ιδιαίτερα υδρολογικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των λοιπών τμημάτων τους και ιδίως το ανάντη τμήμα τους και οι πηγές τους (όρος Πεντελικό). Περαιτέρω, προβάλλεται ότι η οριοθέτηση των δύο ρεμάτων (Ν. Βουτζά και Παππά) δεν αποτυπώνει τη φυσική τους κοίτη, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται σημαντικά η ποσοτική κατάσταση των υπογείων υδάτων, αφού θα εμποδίζεται με την οριοθέτηση η κατείσδυση και η τροφοδοσία των υπόγειων υδροφορέων. Προβάλλεται, ακόμη ότι δεν εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις για την οριοθέτηση τους κατά τρόπο που εναρμονίζεται με τη φυσική τους κοίτη και, ειδικότερα, δεν εξετάστηκε η προτεινόμενη από τον Δήμο Μαραθώνα εναλλακτική λύση για εγκιβωτισμό του ρέματος Ν. Βουτζά στο μεγαλύτερο τμήμα του και για εγκιβωτισμό του ρέματος Παππά από την οδό Πανορμιτών Τήνου έως και την εκβολή του στη θάλασσα, έστω με την ουσιαστική απόκλιση στην κοίτη αυτού. Προβάλλεται ακόμη ότι το προσβαλλόμενο π.δ. δεν είναι νόμιμο, κατά το μέρος που με αυτό οριοθετείται το ρέμα Ν. Βουτζά, το οποίο διαμορφώνεται στο τμήμα ανάντη της Λεωφόρου Μαραθώνος από μικρές μισγάγγειες σε δύο κλάδους, μεσαίο και νότιο, με παροχή 1,5 και 2,5 m3/sec, οι εν λόγω δε παροχές δεν επαρκούν για να καταστήσουν τις ανωτέρω μισγάγγειες ρέμα, ώστε να απαιτείται οριοθέτηση. Τέλος προβάλλεται ότι το προσβαλλόμενο π.δ. δεν είναι νόμιμο, κατά το μέρος, που οριοθετείται το ρέμα Παππά, διότι στο κατάντη τμήμα του ουδέποτε διέθετε διαμορφωμένη κοίτη, δεν έχει συγκεκριμένη αυτοτελή ροή και επομένως, χωρίς τεχνική τεκμηρίωση, διευρύνεται η κοίτη του και αυτό μετατρέπεται σε ρέμα μεσαίου μεγέθους και ανοικτής ροής, ενώ, επιπλέον, το ρέμα αυτό δεν έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας, σύμφωνα με το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Αττικής. Περαιτέρω, προβάλλεται ότι η οριοθέτηση των ρέματος Παππά συνεπάγεται την ανεπίτρεπτη κατάργηση κεντρικών οδών της περιοχής (Αργυράς Ακτής και Πανορμιτών Τήνου) σε αντίθεση με τα σχετικώς διαλαμβανόμενα στην Σ.Μ.Π.Ε., καθώς και ότι με την από Σεπτεμβρίου 2008 εγκεκριμένη υδρολογική μελέτη για την οριστική οριοθέτηση του ρέματος Παππά υπολογίστηκε η μέγιστη παροχή πλημμύρας για το ρέμα στα 8,83 m3/s, ενώ η ένδικη υδρολογική μελέτη και η Σ.Μ.Π.Ε. την υπολογίζουν σε 12,33 m3/s, χωρίς να τεκμηριώνεται η απόκλιση αυτή.

40. Επειδή, για την οριοθέτηση των ρεμάτων, που διέρχονται εντός της περιοχής επέμβασης του Ε.Π.Σ., ήτοι, μεταξύ άλλων, των ρεμάτων του Ν. Βουτζά και του Παππά, εκπονήθηκαν μελέτες (υδραυλική και υδρολογική μελέτη, μελέτη μείωσης πλημμυρικής διακινδύνευσης) με στοιχεία για το σύνολο των λεκανών απορροής των ρεμάτων αυτών, ενώ και στη Σ.Μ.Π.Ε. και στη μελέτη του Ε.Π.Σ. περιλαμβάνονται στοιχεία για τις γεωλογικές - γεωμορφολογικές και εν γένει περιβαλλοντικές συνθήκες της όλης περιοχής από την οποία διέρχονται. Συγκεκριμένα, στα τεύχη των παραπάνω μελετών περιγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση της περιοχής οριοθέτησης των λεκανών απορροής για κάθε οριοθετούμενο ρέμα της περιοχής, μεταξύ των οποίων και τα ρέματα Ν. Βουτζά και Παππά (βλ. σελ. 10-17 της Υδρολογικής Μελέτης και Παράρτημα Τεύχους Υδρολογικής Μελέτης), εξετάζονται, πλην άλλων, τα γεωμορφολογικά και τα μορφομετρικά χαρακτηριστικά της συνολικής λεκάνης απορροής εκάστου ρέματος, τα γεωλογικά δεδομένα και τα περιβαλλοντικά στοιχεία της περιοχής (βλ. σελ. 7, 14-33, 34 -36, 43-47 της Μελέτης Μείωσης Πλημμυρικής Διακινδύνευσης) και προτείνονται έργα διευθέτησης (ακόμη και μικρά έργα ανάντη της Λεωφόρου Μαραθώνος και εκτός της έκτασης του Ε.Π.Σ.), για την ασφαλή διόδευση της πλημμυρικής παροχής προς τα κατάντη, με βασικό στόχο της μείωση της πλημμυρικής διακινδύνευσης των οικισμών και των οδικών αξόνων [βλ. Κεφ. 3.5 και 3.6 (σελ. 58-89) της Υδραυλικής Μελέτης, Κεφ. 5.2.7.5 και 5.2.7.6 (σελ. 245-248) και Κεφ. 3.4.2.5 και 3.4.2.6 (σελ. 76-78) της Μελέτης του Ε.Π.Σ. και Κεφ. 1.4.3 (σελ. 29-32), 1.5.4. (σελ. 50) και 4.4. (σελ. 56-69) της Σ.Μ.Π.Ε.]. Ειδικότερα δε, στο Παράρτημα Τεύχους Υδρολογικής Μελέτης (σελ. 23) τονίζεται ότι «κατά την οριοθέτηση του ρ. Παππά λήφθηκαν υπόψη όλα τα στοιχεία της εξεταζόμενης περιοχής ως τμήμα της συνολικής λεκάνης του ρέματος». Περαιτέρω, στην 116437/1521/7.12.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών προς τη Διεύθυνση Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών (ΔΣΜΠ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (σελ. 9) αναφέρεται ότι «v. Σε όλα τα υδατορέματα της περιοχής του Ε.Π.Σ, για τον έλεγχο της επάρκειας της υφιστάμενης κατάστασης, υπολογίστηκε η πλημμυρική παροχή, χρησιμοποιώντας στοιχεία που περιγράφουν τις υφιστάμενες συνθήκες της περιοχής και υλοποιώντας τις όμβριες καμπύλες του εγκεκριμένου Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας Υδατικού Διαμερίσματος Αττικής, με περίοδο επαναφοράς τα 50 έτη [...]. Στο πλαίσιο της σύγχρονης και ολοκληρωμένης αντιπλημμυρικής προστασίας που προτάσσει το Ε.Π.Σ., εκπονήθηκε η “Μελέτη Μείωσης της Πλημμυρικής Διακινδύνευσης των εκτάσεων του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.) στην περιοχή “Μάτι” Αττικής, ΤΕΕ 2020)”[...]. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, για επιπλέον εξασφάλιση και προστασία των περιοχών από πλημμυρικά φαινόμενα έχουν προβλεφθεί και σχεδιασθεί έργα συγκράτησης και ρύθμισης της ροής στα ανάντη τμήματα των ρεμάτων ώστε οι πλημμυρικές παροχές που παραλαμβάνονται από τα υφιστάμενα έργα να είναι σημαντικά μικρότερες από αυτές του σχεδιασμού των έργων αυτών. Συγκεκριμένα, μελετήθηκαν και προτείνονται μικρά έργα μείωσης της πλημμυρικής διακινδύνευσης στα ρέματα Μάτι, Αμπελούπολη, Παππά, Ζούμπερι και Ν. Βουτζά, σε περιοχές ανάντη και εκτός του Ε.Π.Σ, για την επιπλέον προστασία της περιοχής από πλημμυρικά φαινόμενα. […]. Γενικά, οι επιλεγόμενες λύσεις στοχεύουν στην άρτια τεχνικά διόδευση των πλημμυρικών παροχών σχεδιασμού και την προστασία των περιοχών από πλημμύρες […]». Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η οριοθέτηση των ρεμάτων Ν. Βουτζά και Παππά, η οποία, κατά το μέρος που αυτά βρίσκονται εντός της περιοχής επέμβασης του Ε.Π.Σ., ήταν αναγκαία για την ολοκλήρωσή του, έγινε μετά από μελέτες (υδραυλική και υδρολογική μελέτη, μελέτη μείωσης πλημμυρικής διακινδύνευσης), αφού ελήφθησαν υπόψη όλα τα στοιχεία που, σύμφωνα με τις μελέτες αυτές, αφορούν τις υφιστάμενες συνθήκες απορροής και διόδευσης των πλημμυρικών παροχών για τα πλημμυρικά μεγέθη σχεδιασμού με περίοδο επαναφοράς τα 50 έτη, εξετάστηκαν δε με τις εν λόγω μελέτες και αξιολογήθηκαν οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων στο σύνολό τους, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών ανάντη και εκτός του Ε.Π.Σ.. Κατά συνέπεια, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως κατά το σκέλος που με αυτόν προβάλλεται ότι για την οριοθέτηση των ρεμάτων Ν. Βουτζά και Παππά δεν ελήφθησαν στοιχεία που αφορούν το σύνολο αυτών και ότι δεν τεκμηριώνεται η κατ' εξαίρεση τμηματική οριοθέτησή τους, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

41. Επειδή, σχετικά με τον ισχυρισμό ότι δεν έπρεπε να οριοθετηθούν οι μισγάγγειες στο ανάντη τμήμα του ρέματος Ν. Βουτζά, στο τεύχος της Υδρολογικής Μελέτης (σελ. 8-9) αναφέρεται ως γενική παρατήρηση (σελ. 8-9) ότι «2.1. Γενικά στοιχεία-Διοικητική υπαγωγή. Γενική σημείωση μελετητών. Δηλώνεται ότι τα ρέματα για τα οποία έγινε μελέτη οριοθέτησης είναι αυτά που είναι υπαρκτά και εντάσσονται στις διαδικασίες οριοθέτησης σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία του Ν. 4258/2014 και τις προδιαγραφές της Κ.Υ.Α. οικ. 140055/2017 (ΦΕΚ 428/Β/2017). Ο χαρακτηρισμός ενός ρέματος αποτελεί τοπογραφική και χαρτογραφική εργασία σε συνδυασμό με γεωμορφολογικά και υδρολογικά στοιχεία από ειδικούς στο αντικείμενο. Επιπλέον, για την απόδοση του χαρακτηρισμού “ρέμα” σε πτύχωση του εδάφους, αυτή θα πρέπει να διαθέτει εμφανές ίχνος σε επίσημο χάρτη του κράτους κατάλληλης κλίμακας (π.χ. χάρτης ΓΥΣ κλ. 1:5000) ή/και σε επίσημη φωτοληψία από αρμόδιο φορέα (π.χ. φωτοληψία έτους 1945). Εσφαλμένα πολλές φορές χαρακτηρίζονται ρέματα μισγάγγειες ή πτυχώσεις του εδάφους που υποστηρίζονται από τις υψομετρικές καμπύλες, χωρίς να εξετάζονται συνδυαστικά τα παραπάνω. Το ίδιο ισχύει και για μικρούς κλάδους πολλών ρεμάτων που ουσιαστικά αποτελούν στοιχεία του αναγλύφου στα οποία δεν συνάδει ο χαρακτηρισμός τους ως ρέματα που χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης και οριοθέτησης [.…]. Στην περίπτωση του Ε.Π.Σ. για το Μάτι οι μελετητές αφιέρωσαν μία σημαντική περίοδο για αυτοψίες με εξειδικευμένα συνεργεία ώστε να αναγνωριστούν όλα τα ρέματα της περιοχής και να οριοθετηθούν σύμφωνα με τη νομοθεσία. […]. Σε κάθε περίπτωση, οι ασήμαντες παροχές που προκύπτουν και τα λοιπά χαρακτηριστικά που εξετάστηκαν επιμελώς ένα προς ένα για όλους του κλάδους των ρεμάτων, συντείνουν στην άποψη ανύπαρκτης πλημμυρικής διακινδύνευσης στις γύρω περιοχές με αποτέλεσμα να μην προκύπτει κανένας λόγος οριοθέτησης για τους κλάδους αυτούς των μελετούμενων ρεμάτων» και στο «Παράρτημα τεύχους υδρολογικής μελέτης» (σελ. 3) αναφέρεται ότι: «Γενικές Παρατηρήσεις. Η αναγνώριση των υδατορεμάτων στην περιοχή του Ε.Π.Σ. “Μάτι Αττικής” έγινε μετά από ενδελεχή έλεγχο όλου του αναγλύφου με επίσημους χάρτες, παλαιότερες φωτοληψίες αλλά και με αλλεπάλληλες συστηματικές αυτοψίες μελών της μελετητικής ομάδας ώστε να αναγνωριστούν όλα τα ρέματα της περιοχής και να οριοθετηθούν σύμφωνα με τη νομοθεσία. […]». (βλ. και την 116437/1521/7.12.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σελ. 9-10). Ειδικώς, ως προς το ρέμα Ν. Βουτζά στην Υδρολογική μελέτη (σελ. 12-13), αναφέρεται ότι: «2.2. Σύντομη περιγραφή συνθηκών απορροής υφιστάμενης κατάστασης. Ρέμα Ν. Βουτζά. Η λεκάνη απορροής του ρέματος Ν. Βουτζά ξεκινά από τις υπώρειες του Πεντελικού όρους με την πορεία του υδρογραφικού δικτύου να ακολουθεί κατεύθυνση από δυτικά προς ανατολικά. Η διαδρομή του ρέματος τέμνεται από τη Λεωφόρο Μαραθώνος περίπου κάθετα στη ροή των επιφανειακών νερών. Το ρέμα Ν. Βουτζά διαμορφώνεται από μικρές μισγάγγειες στον οικισμό του Ν. Βουτζά που καταλήγουν σε τρεις κλάδους του ρέματος σε μισγάγγειες του αναγλύφου. Οι δύο από αυτούς τους κλάδους ενώνονται ακριβώς πριν την Λεωφόρο Μαραθώνος με διασυνδετήριο αγωγό κυκλικής διατομής διαμέτρου 0,8 m από σκυρόδεμα, μήκους 35 m. Ο ενοποιημένος αγωγός κυκλικής διατομής διαμέτρου 1,2 m από σκυρόδεμα τέμνει κάθετα τη Λ. Μαραθώνος. [...]» [βλ. και σελ. 58 επ. της Yδραυλικής Mελέτης και Κεφ. 3.4.2.5. και 3.4.2.6. (σελ. 76-77) της Μελέτης Ε.Π.Σ.]. Βασική δε αρχή που εφαρμόστηκε, εν προκειμένω, για την οριοθέτηση των ρεμάτων είναι η διακρίβωση από τους μελετητές ποιες από τις υφιστάμενες μισγάγγειες έχουν τα χαρακτηριστικά ρέματος και χρήζουν οριοθέτησης, κατόπιν ενδελεχούς επισκόπησης όλων των εδαφών με αυτοψία των μελετητών στην περιοχή και με βάση ιστορικά στοιχεία από χάρτες της ΓΥΣ, φωτοληψίες παρελθόντων ετών και ορθοφωτογραφίες. Επομένως, ανεξαρτήτως του ότι οι μικρές μισγάγγειες στον οικισμό του Ν. Βουτζά δεν περιελήφθησαν στην οριοθέτηση του ρέματος αυτού, αλλά διαμορφώνουν το ρέμα που καταλήγει σε τρεις κλάδους (βόρειο, μεσαίο και νότιο) και, ειδικότερα, «ο βόρειος κλάδος του ρέματος Ν. Βουτζά οριοθετείται στο τμήμα του από το τεχνικό (2xΦ800) στο ύψος της οδού Ισμήνης (που αποτελεί και το όριο του σχεδιαζόμενου Ε.Π.Σ.), στη Χ.Θ. 0+720 (με αφετηρία τη Λεωφ. Μαραθώνος)» (βλ. σελ. 59 της Υδραυλικής Μελέτης), ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος με το οποίο προβάλλεται ότι μη νομίμως οριοθετήθηκαν οι μισγάγγειες στο ανάντη τμήμα του ρέματος Ν. Βουτζά, μη αποτελούσες ρέμα, πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως απαράδεκτος, διότι με αυτόν αμφισβητείται ακυρωτικά η ανέλεγκτη τεχνική κρίση της Διοίκησης ως προς την εξέταση εάν συγκεκριμένες μισγάγγειες έχουν τα χαρακτηριστικά ρέματος που χρήζει οριοθέτησης, κατόπιν τοπογραφικής και χαρτογραφικής εργασίας σε συνδυασμό με την εκτίμηση των γεωμορφολογικών και υδρολογικών στοιχείων από τους ειδικούς στο αντικείμενο μελετητές (βλ. σελ. 7 της Υδρολογικής Μελέτης με αναφορά στους επιστήμονες που συγκροτούν την Ομάδας μελέτης) (πρβλ. ΣτΕ 1305/2019 Ολομ. σκ. 36, 689/2023 σκ. 28, 1425/2022 σκ. 13, 771/2022 σκ. 13, 1394/2021 7μ. σκ. 12, 14, 558/2020 σκ. 22, 1063/2008 σκ. 7 κ.ά.).

42. Επειδή, σχετικά με τον ισχυρισμό ότι η ένδικη οριοθέτηση των ρεμάτων Ν. Βουτζά και Παππά δεν διατηρεί τη φυσική τους κοίτη, στην Υδρολογική Μελέτη (σελ. 12, 13, 14, 15, 33, 37 και 38) αναφέρεται ότι: «2.2. Σύντομη περιγραφή συνθηκών απορροής υφιστάμενης κατάστασης. […]. Ρέμα Ν. Βουτζά. Η λεκάνη απορροής του ρέματος Ν. Βουτζά ξεκινά από τις υπώρειες του Πεντελικού όρους με την πορεία του υδρογραφικού δικτύου να ακολουθεί κατεύθυνση από δυτικά προς ανατολικά. Η διαδρομή του ρέματος τέμνεται από τη Λεωφόρο Μαραθώνος περίπου κάθετα στη ροή των επιφανειακών νερών. Το ρέμα Ν. Βουτζά διαμορφώνεται από μικρές μισγάγγειες στον οικισμό του Ν. Βουτζά που καταλήγουν σε τρεις κλάδους του ρέματος σε μισγάγγειες του αναγλύφου. Οι δύο από αυτούς τους κλάδους ενώνονται ακριβώς πριν την Λεωφόρο Μαραθώνος με διασυνδετήριο αγωγό κυκλικής διατομής διαμέτρου 0,8 m από σκυρόδεμα, μήκους 35 m. Ο ενοποιημένος αγωγός κυκλικής διατομής διαμέτρου 1,2 m από σκυρόδεμα τέμνει κάθετα τη Λ. Μαραθώνος. Στη συνέχεια (κατάντη της Λεωφ. Μαραθώνος), ο αγωγός ακολουθεί πορεία κάθετη στη Λεωφόρο Μαραθώνος διαμέσου της Λ. Διανέλλου (πρώην Παπαφλέσσα) μέχρι την οδό Κύπρου. Στην υφιστάμενη κατάσταση σημειώνεται ότι υπάρχει τάφρος μεταξύ ιδιοκτησιών (μεταξύ των οδών Τρίτωνος και Λαυρέντη Διανέλλου (πρώην Παπαφλέσσα) μέχρι την οδό Κύπρου. Στην οδό Κύπρου ο κλειστός αγωγός μεταφέρει τα όμβρια ύδατα κατά μήκος της οδού αυτής για 1050 m. Στη συνέχεια ο αγωγός ακολουθεί την οδό Καλογεροπούλου για 250 m, την οδό Δωδεκανήσου για 130 m και τέλος για 380 m την οδό Μικράς Ασίας πριν την εκβολή του στη θάλασσα. Ο τρίτος βορειότερος κλάδος του ρέματος Ν. Βουτζά εμφανίζει μεγαλύτερο μήκος διαδρομής ξεκινώντας από υψηλότερα υψόμετρα και ακολουθεί πορεία κάθετη στη Λεωφ. Μαραθώνος. Στο ύψος αυτό, καταλήγει σε τεχνικό από σκυρόδεμα κυκλικής διατομής διαμέτρου 1,20 m. Μέσω του αγωγού αυτού, τα πλημμυρικά νερά μεταφέρονται στο κεντρικό συλλεκτήρα της οδού Παπαφλέσσα και ακολουθεί την πορεία του αγωγού των δύο προαναφερόμενων κλάδων μέχρι την οδό Μικράς Ασίας και την εκβολή του στη θάλασσα. Σημειώνεται ότι στο κατάντη της Λεωφ. Μαραθώνος τμήμα της λεκάνης απορροής του ρέματος τόσο στον ορθοφωτοχάρτη της Ελληνικό Κτηματολόγιο Α.Ε. που έχει προκύψει από φωτοληψίες του έτους 1945, όσο και στους χάρτες της ΓΥΣ 1:5000 του έτους 1972 διακρίνεται το ίχνος της ιστορικής κοίτης του ρέματος παρά το γεγονός ότι σήμερα και παρά τις επαναλαμβανόμενες αυτοψίες το ίχνος αυτό παραμένει σε ορισμένα τμήματα δυσδιάκριτο. Με γνώμονα την κατά το δυνατόν ανασύσταση του ρέματος με τη διαμόρφωση διατομών και τη φυσική ροή εξετάστηκε λεπτομερώς στην παρούσα μελέτη η διευθέτηση του ρέματος στην ιστορική του κοίτη, όπως περιγράφεται στην αντίστοιχη παράγραφο. Ρέμα Παππά. Το ρέμα Παππά εντοπίζεται στα όρια των Δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας - Πικερμίου. Η αρχή του ρέματος εντοπίζεται στο Πεντελικό Όρος. Στη συνέχεια, η κοίτη του διέρχεται από τον οικισμό του Νέου Βουτζά, διασχίζει κάθετα την οδό Αττάλου μέσω σωληνωτού οχετού Φ1000 και έπειτα τη Λεωφόρο Μαραθώνος μέσω κατασκευασμένου σωληνωτού οχετού Φ1400. Κατάντη της Λεωφόρου Μαραθώνος, διασχίζει χέρσα περιοχή με σχετικά διαμορφωμένη κοίτη για μήκος 650 μ., στη συνέχεια η κοίτη διέρχεται διαμέσου δομημένης περιοχής για μήκος 780 μ. περίπου και τελικά εκβάλλει στη θάλασσα. Η συνολική λεκάνη απορροής του ρέματος Παππά έχει έκταση 1,57 km2 […] Για την εκπόνηση της μελέτης οριοθέτησης του ρέματος Παππά λήφθηκαν υπόψη τα εξής: Α) Μελέτη οριοθέτησης από οδό Αττάλου έως Λεωφόρο Μαραθώνος […]. Β) Υδραυλική Μελέτη […]. Γ) Σχετική Περιβαλλοντική Μελέτη […] Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, στην παρούσα μελέτη επαναπροσδιορίστηκε ο σχεδιασμός των έργων και προτείνεται η εφαρμογή ανοικτής διατομής, κατά κύριο λόγο, η οποία χαρακτηρίζεται ως φιλικότερη προς το περιβάλλον, διατηρεί το οικοσύστημα, ακολουθεί την υφιστάμενη οδό απορροής των ομβρίων υδάτων και αποτελεί εξορθολογισμένη λύση όσον αφορά στον τρόπο και το κόστος κατασκευής. Στο τεύχος της υδραυλικής μελέτης που συνοδεύει την παρούσα μελέτη περιγράφεται αναλυτικά η προτεινόμενη λύση». […]. 3.7. Διερεύνηση ιστορικής κοίτης. Κατά περίπτωση, στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η ύπαρξη ή μη ιστορικής κοίτης για τα μελετώμενα ρέματα. Ειδικότερα, εξετάστηκαν οι περιπτώσεις των ρεμάτων Ματιού και Ν. Βουτζά στα κατάντη της Λ. Μαραθώνος τμήματά τους, όπου το ίχνος της κοίτης δεν είναι ευδιάκριτο στην υφιστάμενη κατάσταση. Από τη διερεύνηση παλαιότερων διαγραμμάτων διαπιστώθηκε ότι το ρέμα Ματιού δεν διαθέτει ιστορική κοίτη στο κατάντη τμήμα του […]. Αντίθετα, το ρέμα Ν. Βουτζά διαθέτει ιστορική κοίτη η οποία εντοπίστηκε και χαράχθηκε με βάση ορθοφωτοχάρτη της Ελληνικό Κτηματολόγιο Α.Ε[…]. Ακολούθως παρουσιάζεται και η υφιστάμενη κατάσταση του ρ. Ν. Βουτζά, όπου παρατηρείται πυκνή δόμηση και το ίχνος είναι δυσδιάκριτο. Περαιτέρω ανάλυση σε σχέση με την ιστορική κοίτη και την προτεινόμενη λύση για την ανασύσταση του ρέματος αυτού γίνεται στο τεύχος υδραυλικής μελέτης που συνοδεύει την παρούσα. 3.8. Πιέσεις από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις και έργα. Εντός των περιοχών άμεσης επιρροής και επέμβασης εντοπίζονται ειδικές ζώνες όπου καταγράφονται σημαντικές συγκρούσεις χρήσεων γης και πιέσεις, που κατά κύριο λόγο προέρχονται από την διαχρονική επέκταση περιοχών κατοικίας, κυρίως παραθεριστικής. Η ανάπτυξη της παραθεριστικής αλλά και κύριας κατοικίας γίνεται κατά κανόνα χωρίς προϋφιστάμενες πολεοδομικές ρυθμίσεις και στις περισσότερες περιπτώσεις η αύξηση των οικιστικών συγκεντρώσεων δεν συνοδεύεται από την κατάλληλη διαμόρφωση του δημόσιου κοινόχρηστου χώρου ή και τις απαραίτητες υποστηρικτικές λειτουργίες, υποδομές και εξυπηρετήσεις. Με βάση τα παραπάνω και σε συνδυασμό με τις αυτοψίες που πραγματοποιήθηκαν στα υπό μελέτη υδατορέματα διαπιστώθηκε η ύπαρξη ανθρωπογενών παρεμβάσεων, οι περισσότερες εκ των οποίων αποτυπώνονται ως ακολούθως. Ρέμα Παππά. Όπως φαίνεται και από τις αντίστοιχες φωτοληψίες παρακάτω, εντός της κοίτης του ρέματος υφίστανται διάφορες παρεμβάσεις όπως μαντρότοιχοι, κατασκευασμένοι δρόμοι στη βαθιά γραμμή του ρέματος και κατασκευασμένοι οχετοί. [παράθεση εικόνων] [...]». Επίσης, στην Υδραυλική Μελέτη αναφέρεται ότι [σελ. 58, Κεφ. 3.5.2. (σελ.71-72) 3.6.2. (σελ. 84-86), βλ. και Σ.Μ.Π.Ε. 4-64 έως 4-67): «[…] Με γνώμονα την κατά το δυνατόν ανασύσταση του ρέματος με τη διαμόρφωση διατομών και τη φυσική κοίτη καταλήξαμε στο συμπέρασμα μιας λύσης που ακολουθεί την ιστορική κοίτη με ανοικτή διατομή περιλαμβάνοντας τμήματα με πλακοσκεπείς αγωγούς […]. 3.5 Ρέμα Ν. Βουτζά. […]. 3.5.2. Πρόταση οριοθέτησης-διευθέτησης. Κλάδοι ανάντη της Λ. Μαραθώνος ρ. Ν. Βουτζά. Στα ανάντη της Λεωφ. Μαραθώνος τμήματα του ρέματος Ν. Βουτζά που διαθέτουν επαρκή ανοικτή φυσική διατομή η οριοθέτηση ακολουθεί τους κανόνες οριοθέτησης των φυσικών διατομών. […]. Κατάντη της Λ. Μαραθώνος τμήμα ρ. Ν. Βουτζά. Η προτεινόμενη λύση κατάντη της Λεωφ. Μαραθώνος περιλαμβάνει έργα διευθέτησης για την ανασύσταση του ρέματος στην ιστορική κοίτη και την επακόλουθη οριοθέτησή της. […]. Με τη λύση αυτή ακολουθείται ουσιαστικά η ιστορική κοίτη με σημαντικό της τμήμα να παραμείνει ανοικτό, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό, και στο υπόλοιπο να προτείνεται κλειστή διατομή. Στο τμήμα του προτεινόμενου κλειστού αγωγού σημειώνεται ότι η σημερινή διαμόρφωση του αναγλύφου δεν αφήνει περιθώρια για άλλες εναλλακτικές λύσεις με ανοικτή διατομή που να είναι δόκιμες και τεχνικά άρτιες. Συμπληρωματικά, με γνώμονα την προστασία της ζώνης πέριξ της ιστορικής κοίτης από πλημμυρικά φαινόμενα, η προτεινόμενη λύση είναι η απολύτως ενδεδειγμένη με βάση το κριτήριο της πλημμυρικής διακινδύνευσης της περιοχής. Σημειώνεται ότι στη διαδρομή της ιστορικής κοίτης βρίσκεται σήμερα ένας μεγάλος αριθμός κατοικιών και άλλων κατασκευών που ανεβάζουν το διακύβευμα που απειλείται από πλημμυρικά φαινόμενα σε υπέρμετρα μεγάλο μέγεθος, τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνικοοικονομική άποψη. Επιπλέον, η οποιαδήποτε θεωρητική «λύση» με ανοικτή διατομή σε όλο το μήκος της ιστορικής κοίτης, που θα μπορούσε να εξεταστεί, έχει να «αντιμετωπίσει» πολλαπλές διελεύσεις μέσω υφιστάμενων και προγραμματιζόμενων οδών (σύμφωνα με την συγκοινωνιακή μελέτη του Ε.Π.Σ.), που πρακτικά σημαίνει πολλαπλές διελεύσεις μέσω τεχνικών ανά λίγα μέτρα μήκους. Ειδικότερα, στην κρίσιμη ζώνη εκατέρωθεν της βαθιάς γραμμής της ιστορικής κοίτης εντοπίζονται στην υφιστάμενη κατάσταση τουλάχιστον 20 κτήρια κατοικιών και πολλές άλλες κατασκευές. Με την προτεινόμενη λύση που χρησιμοποιεί τμήματα με κλειστό αγωγό και με δεδομένο τον επανασχεδιασμό του οδικού δικτύου της περιοχής (με βάση τη συγκοινωνιακή μελέτη του Ε.Π.Σ.) επηρεάζονται συνολικά 2 κτίσματα και μερικές αυλές κατοικιών. Τέλος, σημειώνεται ότι το τμήμα του δικτύου που προτείνεται με κλειστή διατομή θα λειτουργήσει και ως συλλεκτήρας δικτύου ομβρίων που θα πρέπει να μελετηθεί και να υλοποιηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.[…]. 3.6. Ρέμα Παππά. […]. 3.6.2. Πρόταση διευθέτησης. Για την απρόσκοπτη λειτουργία του ρέματος Παππά και με γνώμονα την ασφάλεια της περιοχής έναντι πλημμυρών και με βάση την προσομοίωση λειτουργίας του ρέματος για αιχμή πλημμύρας περιόδου επαναφοράς 50 έτη, διαπιστώθηκε ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη για πρόταση έργων διευθέτησης της κοίτης του ρέματος στο μεγαλύτερο μέρος του εξεταζόμενου τμήματός του. Πιο συγκεκριμένα, προτείνεται η διευθέτηση του ρέματος σε συνολικό μήκος 1754 μ., από τα ανάντη του υφιστάμενου οχετού της οδού Αττάλου έως την εκβολή του στη θάλασσα, και η αντικατάσταση των ανεπαρκών τεχνικών που περιλαμβάνονται στο τμήμα αυτό. Η προτεινόμενη χάραξη, μέχρι τη θέση που η φυσική κοίτη συναντά την οδό Ψηλορείτη και εκφυλίζεται, ακολουθεί τη φυσική κοίτη. Επίσης, στη συνέχεια ακολουθεί την οδό Ψηλορείτη, καθώς αυτή έχει διαμορφωθεί ήδη σαν τεχνητή κοίτη του ρέματος. Από τη διασταύρωση με την οδό Καρπάθου και μέχρι την εκβολή του ρέματος Παππά στη θάλασσα, προτείνεται από την παρούσα μελέτη υβριδική προσέγγιση, με συνδυασμό ανοικτών διατομών και τμήματα κλειστών διατομών όπου απαιτείται, που πλησιάζουν κατά το δυνατόν τη “βαθιά γραμμή” του εδάφους. Στόχος είναι να περιοριστούν κατά το δυνατόν αρνητικές οικονομικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιστορική κοίτη στο τμήμα αυτό έχει πλήρως αλλοιωθεί. Σε κάθε περίπτωση επιτυγχάνεται δια της πρότασης η άρτια τεχνικά διόδευση των πλημμυρικών παροχών σχεδιασμού και η προστασία της περιοχής από πλημμύρες. Στο σύνολο του μήκους της προτεινόμενης χάραξης, όπου αυτή διαμορφώνεται με ανοικτή διατομή, στη στέψη της τάφρου, εκατέρωθεν αυτής, προτείνεται η κατασκευή πεζοδρόμων πλάτους 3,0μ. έκαστος, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα κυκλοφορίας κατά μήκος της κοίτης και συντήρησης αυτής […]». Εξάλλου, στην 116437/ 1521/7.12.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (σελ. 8) γίνεται και αναφορά στο από 25.9.2020 Απαντητικό Υπόμνημα Τεχνικής Τεκμηρίωσης των μελετητών (στοιχείο 14 του προοιμίου της εισήγησης αυτής), κατά το οποίο «η φιλοσοφία που ακολουθήθηκε είναι αυτή των ανοικτών ρεμάτων και της διατήρησης του οικοσυστήματός τους που οδηγεί σε προστασία και διασφάλιση των υδατορεμάτων ως φυσικών σχηματισμών και όχι με στόχο την πολεοδομική τακτοποίηση ανθρωπογενών παρεμβάσεων σε βάρος τους. Οι όποιες παρεκκλίσεις υιοθετήθηκαν ήταν οι απολύτως αναγκαίες για να προταθούν λύσεις τεχνικά δόκιμες και ευσταθείς για την εξασφάλιση επαρκούς αντιπλημμυρικής προστασίας της περιοχής». Επίσης, ειδικά για τα ρέματα Ν. Βουτζά και Παππά (σελ. 13-15) αναφέρονται τα εξής: «Περιεχόμενο και ειδικά χαρακτηριστικά της μελέτης οριοθέτησης υδατόρεμα. […]. Υδατόρεμα Ν. Βουτζά. Το υδατόρεμα εκτείνεται ανάντη και κατάντη της Λ. Μαραθώνος. Το ανάντη τμήμα αποτελείται από τρεις κλάδους, τον βόρειο, το μεσαίο και το νότιο. Για το σύνολο των τριών αυτών κλάδων, η προτεινόμενη οριοθέτηση περιλαμβάνει πρόταση οριοθέτησης χωρίς έργα διευθέτησης με διατήρηση της φυσικής κοίτης σε όλο το μήκος τους. Σύμφωνα με το (14) σχετικό υπόμνημα: “Οι τρεις κλάδοι (βόρειος, μεσαίος και νότιος), ανάντη της Λ. Μαραθώνος, εισέρχονται στο δίκτυο ομβρίων της Λ. Μαραθώνος μέσω κατασκευασμένων τεχνικών και μέσω του δικτύου ομβρίων καταλήγουν στη θάλασσα με κλειστό αγωγό, όπως αναλυτικά περιγράφεται στις σελ. 12-13 του τεύχους υδρολογικής μελέτης. Επομένως, στην υφιστάμενη κατάσταση, διευκρινίζεται ότι δεν υπάρχει σύνδεση των ανάντη κλάδων με το κατάντη της Λ. Μαραθώνος τμήμα του ρ. Ν. Βουτζά, δημιουργώντας ασυνέχεια στο ίχνος του ρέματος”. Κατάντη της Λ. Μαραθώνος οι τρεις κλάδοι ενώνονται σε έναν και η προτεινόμενη οριοθέτηση, για το σύνολό αυτών, περιλαμβάνει πρόταση οριοθέτησης χωρίς έργα και πρόταση οριοθέτησης με έργα διευθέτησης. Η πρόταση οριοθέτησης με έργα διευθέτησης περιλαμβάνει έργα διευθέτησης για το σύνολο του υδατορέματος, κατά το μεγαλύτερο μέρος με κλειστό αγωγό και, κατά το λοιπά, με τραπεζοειδή διατομή με συρματοκιβώτια. Σύμφωνα με το (14) σχετικό υπόμνημα: «Τα δύο τμήματα των αντίστοιχων κλάδων του ρέματος κατάντη της Λ. Μαραθώνος α) από Χ.Θ 0+250 έως τη Λ. Μαραθώνος για το βόρειο κλάδο και β) από Χ.Θ 0+0,00 έως τη Λ. Μαραθώνος για το νότιο και μεσαίο κλάδο δεν χρήζουν οριοθέτησης (στην περίπτωση της πρότασης ανασύστασης με έργα διευθέτησης) με δεδομένη τόσο την πολύ μικρή λεκάνη απορροής που σχηματίζεται στο τμήμα αυτό (σχεδόν ανύπαρκτη πλημμυρική διακινδύνευση) όσο και την λειτουργικότητα των σχεδιαζόμενων έργων (τα έργα δεν θα μαζεύουν όμβρια ύδατα εφόσον δεν θα υπάρχει αξιόλογη λεκάνη απορροής ανάντη). Στα παραπάνω σημειώνεται επιπλέον ότι στα τμήματα αυτά δεν προέκυψαν στοιχεία ύπαρξης φυσικού οικοσυστήματος ρέματος στην υφιστάμενη κατάσταση. Ωστόσο, στην προτεινόμενη οριοθέτηση χωρίς έργα διευθέτησης, για την ασφάλεια των κατοίκων και την προστασία των τμημάτων αυτών έγινε ένταξή τους εντός της ζώνης των οριογραμμών συμπεριλαμβανομένης και της ιστορικής κοίτης. […]. Υδατόρεμα Παππά. Η προτεινόμενη οριοθέτηση, για το σύνολό του υπό μελέτη υδατορέματος, περιλαμβάνει πρόταση οριοθέτησης χωρίς έργα και πρόταση οριοθέτησης με έργα διευθέτησης. Η πρόταση οριοθέτησης με έργα διευθέτησης περιλαμβάνει για το μεγαλύτερο τμήμα του υδατορέματος τραπεζοειδή διατομή με συρματοκιβώτια και για μικρότερο τμήμα με κλειστό αγωγό, ενώ για σχετικά άλλο μικρό τμήμα του υδατορέματος προτείνεται διατήρηση της κοίτης στη φυσική της κατάσταση. Σε τμήμα του υδατορέματος ανάντη της Λ. Μαραθώνος (από ΧΘ 1+450 έως 1+754) υπήρχε επικυρωμένη οριοθέτηση με Απόφαση Νομάρχη Ανατολικής Αττικής Τ.Υ 3116/22-6-1998 (ΦΕΚ 481Δ/1998). Στο τμήμα αυτό μετά την […] θετική γνωμοδότηση της Δ/νσης Υδάτων, κατά το άρθρο 5 του Ν. 4258/2014, γίνεται επανοριοθέτηση. […]. Σύμφωνα με το (14) σχετικό υπόμνημα: “Η έγκριση της οριοθέτησης με την Απόφαση Νομάρχη Ανατολικής Αττικής Τ.Υ 3116/22-6-1998 (ΦΕΚ 481/Δ/1998) δεν αναφέρεται στην περιοχή ανάντη της οδού Αττάλου. Από την παρούσα μελέτη οριοθέτησης, μετά από έλεγχο, διαπιστώθηκε η επάρκεια της υφιστάμενης κοίτης του, οπότε στο τμήμα αυτό του ρέματος δεν προτείνονται έργα διευθέτησης. Στο τμήμα από Χ.Θ 1+754 έως Χ.Θ 0+533,80, ανάντη και κατάντη της Λ. Μαραθώνος, το ρέμα κατά την υδραυλική προσομοίωση με περίοδο επαναφοράς 50 έτη παρουσιάζει υπερχείλιση της κοίτης σε διάφορα τμήματα, όπως περιγράφεται στο τεύχος υδραυλικής μελέτης και φαίνεται στις επισυναπτόμενες διατομές. Η συγκεκριμένη πρόταση για τη διαμόρφωση της κοίτης προκύπτει από τα υδραυλικά στοιχεία (ταχύτητες ροής) και το διαθέσιμο εύρος κατάληψης (φρύδι φυσικής κοίτης, πλάτος οδού κ.λπ.). Στο τμήμα από Χ.Θ 0+533,80 έως εκβολή: Η βαθιά γραμμή που καθορίστηκε στο ΦΕΚ 346Δ/25-6-2019, έχει γενικά ληφθεί υπόψη στην οριζοντιογραφική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του υδατορέματος και βρίσκεται σε όλο το μήκος της μεταξύ των γραμμών πλημμύρας. Κάποιες μικρές αποκλίσεις του άξονα για την υδραυλική προσομοίωση της υφιστάμενης κατάστασης, έγιναν με βάση τα στοιχεία της αποτύπωσης (π.χ. στη Χ.Θ. 0+230 έως Χ.Θ. 0+250, η υφιστάμενη βαθιά γραμμή διέρχεται μέσα από δύο κτίσματα, ενώ έχει διαμορφωθεί σαφώς αυλάκι για τη διέλευση του νερού). Οι αποκλίσεις αυτές δεν επηρεάζουν την υδραυλική επίλυση της ανομοιόμορφης ροής και επομένως τον καθορισμό των γραμμών πλημμύρας. Η διαμόρφωση της κοίτης με κλειστό αγωγό ή με επενδεδυμένη ανοικτή κοίτη προτείνεται συνεκτιμώντας τα υδραυλικά στοιχεία της ροής (παροχετευτικότητα και μέγιστες επιτρεπόμενες ταχύτητες) καθώς και το μέγεθος των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων […]. Τα έργα συναρμογής και γενικότερα τα λεπτομερειακά κατασκευαστικά στοιχεία, αποτελούν αντικείμενο επόμενου σταδίου της μελέτης των έργων διευθέτησης. Οι γραμμές οριοθέτησης προσαρμόστηκαν ώστε να καταλήγουν στη θεσμοθετημένη γραμμή αιγιαλού […] σύμφωνα με τις υποδείξεις της Υπηρεσίας […]».

43. Επειδή, από το σύνολο των εκτιθέμενων στην προηγούμενη σκέψη στοιχείων προκύπτει ότι βασική αρχή της οριοθέτησης των ρεμάτων, εν προκειμένω, είναι η, κατά το δυνατόν, διατήρηση και προστασία της υφιστάμενης φυσικής κοίτης, σε συνδυασμό με τεχνικά έργα κάτω από οδούς, όπου διαπιστώνεται υδραυλική ανεπάρκεια αυτής να παροχετεύσει με ασφάλεια την πλημμυρική παροχή ή όπου διαπιστώνεται εξαφάνιση της ιστορικής κοίτης των ρεμάτων, οπότε επιλέγεται η κατασκευή έργων διευθέτησης για τη διάνοιξή της και την ανασύσταση των ρεμάτων που έχουν εξαφανιστεί, καταπατηθεί και είναι δυσδιάκριτα στη σημερινή κατάσταση. Κατ’ εξαίρεση, όπου κρίνεται απολύτως αναγκαίο και επιστημονικά - τεχνικά απαραίτητο προτείνονται κλειστοί αγωγοί ή υβριδικές προσεγγίσεις. Η επιλογή της διατήρησης της φυσικής κοίτης είναι σύμφωνη με την νομοθεσία περί ρεμάτων, όπως αυτή έχει ερμηνευθεί υπό το φως των σχετικών συνταγματικών διατάξεων. Σε κάθε περίπτωση εξασφαλίζεται η ελεύθερη ροή των υδάτων και η επιτέλεση της φυσικής λειτουργίας του ρέματος, ενώ τυχόν μικρή απόκλιση από τη βαθιά γραμμή ή τη φυσική κοίτη του ρέματος είναι όλως εντετοπισμένη και δεν παρεμποδίζει τη λειτουργία του ως οικοσυστήματος. Ειδικότερα, σύμφωνα με την προτεινόμενη οριοθέτηση του ρέματος Ν. Βουτζά στο ανάντη τμήμα δεν προβλέπονται έργα διευθέτησης, αλλά διατήρηση της φυσικής κοίτης σε όλο το μήκος των τριών κλάδων του ρέματος. Στο τμήμα κατάντη, σύμφωνα με τα ανωτέρω (βλ. Υδραυλική Μελέτη σελ. 71-72), το ρέμα αποτελούμενο πλέον από δύο κλάδους, κατόπιν ενοποίησης του μεσαίου με τον νότιο κλάδο, εισέρχεται από κάποιο σημείο και μετά σε υφιστάμενο κλειστό αγωγό που μεταφέρει τα όμβρια ύδατα κατά μήκος διαφόρων οδών μέχρι την εκβολή τους στη θάλασσα. Ως προς το τμήμα αυτό η προτεινόμενη οριοθέτηση περιλαμβάνει πρόταση οριοθέτησης χωρίς έργα και πρόταση οριοθέτησης με έργα διευθέτησης. Στο πλαίσιο της πρότασης οριοθέτησης με έργα ακολουθείται η ιστορική κοίτη, η οποία ανασυστήνεται, με σημαντικό της τμήμα να παραμένει ανοικτό, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό, και στο υπόλοιπο τελευταίο τμήμα (από Χ.Θ. 0+305.9) μέχρι την έξοδο προς τη θάλασσα να προτείνεται κλειστή διατομή. Ως προς την επιλογή της λύσης του κλειστού αγωγού στο εν λόγω τμήμα, κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα στην υδραυλική μελέτη, η σημερινή διαμόρφωση του αναγλύφου δεν αφήνει περιθώρια για άλλες εναλλακτικές λύσεις με ανοικτή διατομή που να είναι δόκιμες και τεχνικά άρτιες, επομένως η προτεινόμενη λύση του κλειστού αγωγού είναι η απολύτως ενδεδειγμένη με βάση το κριτήριο της πλημμυρικής διακινδύνευσης της περιοχής, ιδίως στη ζώνη πέριξ της ιστορικής κοίτης, όπου σήμερα υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός κατοικιών. Όσον αφορά το ρέμα Παππά η προτεινόμενη χάραξη ακολουθεί τη φυσική κοίτη μέχρι την οδό Ψηλορείτη, όπου εκφυλίζεται. Στη συνέχεια, η χάραξη ακολουθεί την οδό Ψηλορείτη, καθώς αυτή έχει διαμορφωθεί ήδη σαν τεχνητή κοίτη του ρέματος και από τη διασταύρωση με την οδό Καρπάθου και μέχρι την εκβολή του ρέματος Παππά στη θάλασσα, όπου το ρέμα διέρχεται μέσα από ιδιοκτησίες, η δε κοίτη έχει καταπατηθεί και εκφυλίζεται σε αβαθές χαντάκι που διακόπτεται για μεγάλα διαστήματα. Προτείνεται δε υβριδική προσέγγιση, με συνδυασμό ανοικτών διατομών και τμήματα κλειστών διατομών, όπου απαιτείται, που πλησιάζουν κατά το δυνατόν τη «βαθιά γραμμή» του ρέματος. Η προτεινόμενη χάραξη έχει ως αποτέλεσμα την ανασύσταση του ρέματος, του οποίου η ιστορική κοίτη έχει πλήρως αλλοιωθεί. Σε δύο σημεία η χάραξη προβλέπεται σιγμοειδής μέσα από ιδιοκτησίες και περιλαμβάνει μικρά τμήματα κλειστών αγωγών, με μικρή απόκλιση από τη βαθιά γραμμή της φυσικής κοίτης του ρέματος, η οποία ωστόσο βρίσκεται εντός της μισγάγγειας και των γραμμών πλημμύρας χωρίς έργα. Σε κάθε περίπτωση, επιτυγχάνεται με την πρόταση η άρτια τεχνικά διόδευση των πλημμυρικών παροχών σχεδιασμού και η προστασία της περιοχής από πλημμύρες. Με τα δεδομένα αυτά ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι η ένδικη οριοθέτηση των δύο ρεμάτων (Ν. Βουτζά και Παππά) δεν αποτυπώνει τη φυσική τους κοίτη, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Επίσης, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο ειδικότερος ισχυρισμός των αιτούντων ότι δεν εξετάστηκε η εναλλακτική λύση της κλειστής διατομής στο κατάντη τμήμα του ρέματος Ν. Βουτζά, διότι, όπως προεκτέθη, στην Υδραυλική Μελέτη (σελ. 71-72) ως προς το τμήμα κατάντη του ρέματος Ν. Βουτζά η προτεινόμενη οριοθέτηση περιλαμβάνει πρόταση οριοθέτησης με βάση την αρχή της διατήρησης και της προστασίας της φυσικής κοίτης του ρέματος, η οποία αποτελεί λύση προτιμητέα, κατά την έννοια του νόμου, κατά τρόπο ώστε, εάν αυτή παρίσταται εφικτή, να παρέλκει η εξέταση του ενδεχομένου κλειστής διατομής ως εναλλακτικής λύσης.

44. Επειδή, εξάλλου, στην Υδραυλική Μελέτη [βλ. 3.6.1. σελ. 78-79 και 3.6.2 (σελ. 84-86)] αναφέρονται τα εξής: «3.6.1 Συνθήκες και προσομοίωση υφιστάμενης κατάστασης. Στο τμήμα μέχρι τη Χ.Θ. 0+860 το ρέμα διασχίζει περιοχή αραιής δόμησης, μέσω φυσικά διαμορφωμένης κοίτης, η οποία παρουσιάζει τοπικά ανεπάρκειες. Στο τμήμα από Χ.Θ. 0+860 έως Χ.Θ. 0+510, καθώς το ρέμα εισέρχεται σε περιοχή δομημένη εκατέρωθεν αυτού, την κοίτη του αποτελεί η οδός Ψηλορείτη, έως ότου αυτή διακοπεί από την οδό Ζεφύρου. Στο τμήμα αυτό, το ρέμα υπερχειλίζει προς τις παρόδιες ιδιοκτησίες. Στο τμήμα από Χ.Θ. 0+510 έως Χ.Θ. 0+120, το ρέμα διέρχεται μέσα από ιδιοκτησίες. Η κοίτη έχει καταπατηθεί και εκφυλίζεται σε αβαθές χαντάκι, το οποίο διακόπτεται για μεγάλα διαστήματα. Περί τη Χ.Θ. 0+120 η κοίτη εμφανίζεται σαν αβαθής τάφρος παράπλευρη στην οδό Αργ. Ακτής, που δεν είναι ικανή να διοδεύσει τις συνήθεις πλημμυρικές ροές. Περί τη Χ.Θ. 0+060 το ρέμα εκτρέπεται, με αδιαμόρφωτη κοίτη, περνάει ... την άσφαλτο στην οδό Ποσειδώνος και εκβάλλει στη θάλασσα, μέσα από δίοδο μεταξύ κτισμάτων». Ακολούθως, παρουσιάζονται οι παραδοχές και τα αποτελέσματα της υδραυλικής προσομοίωσης για την υφιστάμενη κατάσταση, σε ενδεικτικές διατομές του ρέματος. Στο σύνολο του μήκους της φυσικής κοίτης του ρέματος υπάρχει έντονη φυτική κάλυψη. Περαιτέρω, αναφέρεται ότι «3.6.2. Πρόταση διευθέτησης. Για την απρόσκοπτη λειτουργία του ρέματος Παππά και με γνώμονα την ασφάλεια της περιοχής έναντι πλημμυρών και με βάση την προσομοίωση λειτουργίας του ρέματος για αιχμή πλημμύρας περιόδου επαναφοράς 50 έτη, διαπιστώθηκε ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη για πρόταση έργων διευθέτησης της κοίτης του ρέματος στο μεγαλύτερο μέρος του εξεταζόμενου τμήματός του. Πιο συγκεκριμένα, προτείνεται η διευθέτηση του ρέματος σε συνολικό μήκος 1754 μ., από τα ανάντη του υφιστάμενου οχετού της οδού Αττάλου έως την εκβολή του στη θάλασσα, και η αντικατάσταση των ανεπαρκών τεχνικών που περιλαμβάνονται στο τμήμα αυτό. Η προτεινόμενη χάραξη, μέχρι τη θέση που η φυσική κοίτη συναντά την οδό Ψηλορείτη και εκφυλίζεται, ακολουθεί τη φυσική κοίτη. Επίσης, στη συνέχεια ακολουθεί την οδό Ψηλορείτη, καθώς αυτή έχει διαμορφωθεί ήδη σαν τεχνητή κοίτη του ρέματος. Από τη διασταύρωση με την οδό Καρπάθου και μέχρι την εκβολή του ρέματος Παππά στη θάλασσα, προτείνεται από την παρούσα μελέτη υβριδική προσέγγιση, με συνδυασμό ανοικτών διατομών και τμήματα κλειστών διατομών όπου απαιτείται, που πλησιάζουν κατά το δυνατόν τη «βαθιά γραμμή» του εδάφους. Στόχος είναι να περιοριστούν κατά το δυνατόν αρνητικές οικονομικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιστορική κοίτη στο τμήμα αυτό έχει πλήρως αλλοιωθεί. Σε κάθε περίπτωση επιτυγχάνεται δια της πρότασης η άρτια τεχνικά διόδευση των πλημμυρικών παροχών σχεδιασμού και η προστασία της περιοχής από πλημμύρες. Στο σύνολο του μήκους της προτεινόμενης χάραξης, όπου αυτή διαμορφώνεται με ανοικτή διατομή, στη στέψη της τάφρου, εκατέρωθεν αυτής, προτείνεται η κατασκευή πεζοδρόμων πλάτους 3,0μ. έκαστος, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα κυκλοφορίας κατά μήκος της κοίτης και συντήρησης αυτής. Αναλυτικά προτείνονται τα παρακάτω έργα (από τα ανάντη προς τα κατάντη): … Χ.Θ. 0+402,27 - Χ.Θ. 0+268,25 Το τμήμα αυτό, προτείνεται να διαμορφωθεί με ανοικτή τραπεζοειδή διατομή, επενδεδυμένη με συρματοκιβώτια, πλάτους πυθμένα 3,0 μ και ύψους 2,0 μ., με πεζοδρόμους εκατέρωθεν. Τα πρανή της διαμορφώνονται με ιδεατή κλίση ο:κ = 0.5:1.0. Η χάραξη στα ανάντη του τμήματος αυτού τοποθετείται μέσα σε ιδιοκτησίες και στη συνέχεια ακολουθεί την οδό Πανορμιτών Τήνου, εκτεινόμενη δεξιά και αριστερά του ορίου της οδού. Η χάραξη αυτή εξασφαλίζει, αφενός τις ελάχιστες ακτίνες καμπυλότητας που απαιτούνται για την υδραυλική επάρκεια της διατομής, αφετέρου ότι δεν θίγονται υφιστάμενα κτίσματα, παρά μόνο μάντρες και λοιπές διαμορφώσεις. Χ.Θ. 0+268,25 - Χ.Θ. 0+204,50. Το τμήμα αυτό, προτείνεται να διαμορφωθεί με κλειστή ορθογωνική διατομή, με διαστάσεις ΒΧΗ = 3,0Χ2,0. Ο αγωγός, ακολουθεί σιγμοειδή χάραξη στο όριο των ιδιοκτησιών, για να μεταβεί από την οδό Πανορμιτών Τήνου στην οδό Αργ. Ακτής. Η προτεινόμενη χάραξη εξασφαλίζει, αφενός τις ελάχιστες ακτίνες καμπυλότητας που απαιτούνται για την υδραυλική επάρκεια της διατομής, αφετέρου ότι δεν θίγονται υφιστάμενα κτίσματα, παρά μόνο μάντρες και λοιπές διαμορφώσεις.·Χ.Θ. 0+204,50 - Εκβολή. Το τμήμα αυτό, προτείνεται να διαμορφωθεί με τραπεζοειδή διατομή, επενδεδυμένη με συρματοκιβώτια, πλάτους πυθμένα 3,0 μ και ύψους 2,0 μ., με πεζοδρόμους εκατέρωθεν. Τα πρανή της διαμορφώνονται με ιδεατή κλίση ο:κ = 0.5:1.0. Η χάραξη στο τμήμα αυτό ακολουθεί την οδό Αργ. Ακτής, εκτεινόμενη δεξιά και αριστερά του ορίου της οδού, ενώ περί τη Χ.Θ. 0+060 στρέφει προς τα ΝΑ για να εκβάλει στη θάλασσα. Η χάραξη αυτή εξασφαλίζει, αφενός τις ελάχιστες ακτίνες καμπυλότητας που απαιτούνται για την υδραυλική επάρκεια της διατομής, αφετέρου ότι δεν θίγονται υφιστάμενα κτίσματα, παρά μόνο μάντρες και λοιπές διαμορφώσεις» (βλ. και Μελέτη Ε.Π.Σ. Κεφ. 5.2.7.6. σελ. 246-249)». Επίσης, στη Σ.Μ.Π.Ε. του επίδικου Ε.Π.Σ. αναφέρεται ότι: «4.4. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΡΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ. 4.4.1. Γενικές αρχές οριοθέτησης ρεμάτων. Η σύγχρονη άποψη για την οριοθέτηση των ρεμάτων βασίζεται στην αρχή της προστασίας της φύσης και στο ότι η ζώνη κάθε ρέματος αποτελεί χώρο που ανήκει στο ρέμα για την πραγματοποίηση του πολλαπλού του ρόλου δηλαδή της διόδευσης των επιφανειακών (και εν μέρει υπόγειων και πηγαίων) νερών με ασφάλεια στους τελικούς αποδέκτες, αλλά και της διατήρησης των αντίστοιχων οικοσυστημάτων. Συμπληρωματικά ο ρόλος των ρεμάτων περιλαμβάνει και τη διατήρηση ζωνών για βλάστηση, αναψυχή και ανανέωση του αέρα στις δομημένες περιοχές. […]. Α) Στις περιοχές που δεν υπάρχουν έργα διευθέτησης ή άλλα έργα διόδευσης των πλημμυρικών παροχών αλλά υπάρχει ιστορική κοίτη που διαπιστώνεται από παλαιότερα σχέδια, χάρτες ή φωτοληψίες, διαμορφώνεται η κοίτη στο ίχνος της ιστορικής κοίτης (ανασύσταση ρέματος), με ανοικτή διατομή κατά το δυνατόν και τα απαραίτητα τεχνικά διέλευσης, αρχικά ως χωμάτινη ή αν τεχνικά αυτή η επιλογή δεν είναι δόκιμη, με υλικά φιλικά στο περιβάλλον (από πέτρα, συρματοκιβώτια κ.λπ.). Η λύση αυτή απαιτεί την απομάκρυνση κτισμάτων και εμποδίων (νόμιμων ή αυθαίρετων) στη διαδρομή που για δομημένες περιοχές μπορεί να έχει μεγάλες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Β) Στο πλαίσιο της αρχής της βιωσιμότητας, σε περιπτώσεις όπου κρίνεται επιστημονικά απαραίτητο προτείνονται υβριδικές προσεγγίσεις (με ανοικτές διατομές και τμήματα κλειστών διατομών όπου απαιτείται) που πλησιάζουν κατά το δυνατόν την ιστορική κοίτη, λαμβάνοντας υπόψη αφενός τις περιπτώσεις που λόγω της ιστορικής κοίτης αναγνωρίζονται στοιχεία φυσικού οικοσυστήματος και αφετέρου το στόχο να περιοριστούν κατά το δυνατόν αρνητικές οικονομικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Σε κάθε περίπτωση επιτυγχάνεται δια της πρότασης η άρτια τεχνικά διόδευση των πλημμυρικών παροχών σχεδιασμού και η προστασία των περιοχών από πλημμύρες. Στις περιοχές ήπιου αναγλύφου χωρίς μισγάγγειες και χωρίς ιστορική κοίτη ο μελετητής επιλέγει τον τρόπο διόδευσης των πλημμυρικών παροχών με χάραξη ανοικτών αγωγών (τάφρων ή επενδεδυμένων) αν η λύση αυτή είναι τεχνικά πρόσφορη. Εναλλακτικά, και κυρίως σε περιπτώσεις μικρών παροχών και επίπεδου αναγλύφου μπορεί οι πλημμυρικές παροχές να διοχετεύονται στον τελικό αποδέκτη με δίκτυο ομβρίων με κλειστούς αγωγούς που σχεδιάζεται σε εγκεκριμένα πολεοδομικά σχέδια. […]. 4.4.7 Ρέμα Παππά. Η παροχή σχεδιασμού του ρέματος Παππά όπως προκύπτει από την Υδρολογική Μελέτη για περίοδο επαναφοράς T=50 έτη, είναι • Q=7,86 m3/s, για το τμήμα ανάντη της οδού Μαραθώνος και • Q=12,33 m3/s, για το τμήμα κατάντη της οδού Μαραθώνος. H Μελέτη οριοθέτησης από οδό Αττάλου έως και Λεωφόρο Μαραθώνος είχε εκπονηθεί το 1998 από τον ... και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 481Δ/10-07-1998 ενώ είχαν καταρτιστεί και οι λοιπές απαιτούμενες υδραυλικές και περιβαλλοντικές μελέτες, όπως αναλυτικά αναφέρονται στο Κεφάλαιο 5 της παρούσας μελέτης. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης επαναπροσδιορίστηκε ο σχεδιασμός των έργων και προτείνεται η εφαρμογή ανοικτής διατομής, κατά κύριο λόγο, η οποία χαρακτηρίζεται ως φιλικότερη προς το περιβάλλον, διατηρεί το οικοσύστημα, ακολουθεί την υφιστάμενη φυσική οδό απορροής των ομβρίων υδάτων και αποτελεί εξορθολογισμένη λύση όσον αφορά στον τρόπο και το κόστος κατασκευής. […]. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ. […]. 5.3.2. Ρέματα. Αποδεκτές από περιβαλλοντική άποψη εναλλακτικές λύσεις εξετάζονται […] στο ρέμα Παππά.. [...]. 5.3.2.2. Ρέμα Παππά.. Λύση 1 -Εναλλακτική. Για το εν λόγω ρέμα είχαν εκπονηθεί οι ακόλουθες μελέτες, οι οποίες ελέγχθηκαν προκειμένου να υιοθετηθούν στο σχεδιασμό του ΕΠΣ. Α) Μελέτη οριοθέτησης από οδό Αττάλου έως και Λεωφόρο Μαραθώνος, η οποία εκπονήθηκε το 1998 από τον ... και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 481Δ/10-07-1998. Β) Υδραυλική Μελέτη με τίτλο “Επικαιροποίηση υδραυλικής μελέτης, τοπογραφική αποτύπωση και μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την Οριστική Οριοθέτηση του ρέματος Παππά Δήμων Ν. Μάκρης και Ραφήνας” (εφεξής “μελέτη 1”), που εκπονήθηκε από τη σύμπραξη των γραφείων … και αφορούσε στην οριστική οριοθέτηση τμήματος μήκους 700 μ., περίπου, ανάντη της οδού Αττάλου και του τμήματος κατάντη της Λ. Μαραθώνος έως την εκβολή του υδατορέματος στη θάλασσα, επί του οποίου, στα τελευταία 900 μ., περίπου, έχουν προταθεί έργα διευθέτησης. Γ) Σχετική Περιβαλλοντική Μελέτη. Δεδομένου λοιπόν ότι, το 2012 εγκρίθηκε η Α.Ε.Π.Ο., η οποία ισχύει έως το 2022, με την οποία αδειοδοτείται η προτεινόμενη διευθέτηση της ως άνω Υδραυλικής Μελέτης, και του όψιμου σταδίου ωρίμανσης της εν λόγω λύσης, εξετάστηκε πιθανή υιοθέτησή της. Ωστόσο, σημειώνονται τα ακόλουθα: Από τη μελέτη 1 προτάθηκε διευθέτηση του ρέματος με μόνο κριτήριο να μη θιγεί κανένα κτίσμα στην οικιστική περιοχή. Σύμφωνα με την πρόταση της μελέτης 1, διατηρείται η φυσική κοίτη του ρέματος από την εκβολή του τεχνικού της Λ. Μαραθώνος, έως την οδό Ψηλορείτη, όπου ξεκινάει η οικιστική περιοχή. Από τη θέση αυτή, το ρέμα διέρχεται με κλειστή ορθογωνική διατομή αποκλειστικά από διανοιγμένους δρόμους, μέχρι την εκβολή του στη θάλασσα. Η πρόταση διευθέτησης της μελέτης 1 ελέγχθηκε κατ’ αρχήν ως προς την υδραυλική της επάρκεια. Ο έλεγχος έγινε με βάση την πλημμυρική παροχή που υπολογίστηκε για την παρούσα μελέτη, σύμφωνα με τις όμβριες καμπύλες του εγκεκριμένου Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας ΥΔ Αττικής. Ο έλεγχος αυτός δείχνει ότι η προτεινόμενη από τη μελέτη 1 διατομή, παρουσιάζει πλήρη υδραυλική ανεπάρκεια στο μεγαλύτερο μήκος της. Επίσης, η χάραξη της διευθέτησης που προτείνεται από τη μελέτη 1, απαιτεί σε δυο τμήματα, μήκους 100 και 150 μ., μεγάλα βάθη εκσκαφής, που ξεπερνούν και τα 6,0 μ., καθιστώντας την κατασκευή του αγωγού δυσχερή. Επιπλέον, η πρόταση της μελέτης 1, προβλέπει διευθέτηση με κλειστή διατομή για συνεχές μήκος σχεδόν 900 μ., γεγονός που σύμφωνα με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές αντιλήψεις πρέπει κατά το δυνατόν να αποφεύγεται. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, στην παρούσα μελέτη επαναπροσδιορίστηκε ο σχεδιασμός των έργων και προτείνεται η εφαρμογή ανοικτής διατομής, κατά κύριο λόγο, η οποία χαρακτηρίζεται ως φιλικότερη προς το περιβάλλον, διατηρεί το οικοσύστημα, ακολουθεί την υφιστάμενη φυσική οδό απορροής των ομβρίων υδάτων και αποτελεί εξορθολογισμένη λύση όσον αφορά στον τρόπο και το κόστος κατασκευής. Λύση 2 - Προτεινόμενη. Για την απρόσκοπτη λειτουργία του ρέματος Παππά [παρατίθεται η «Πρόταση διευθέτησης» που περιλαμβάνεται στην Υδραυλική Μελέτη υπό στοιχεία 3.6.2. (βλ. ως άνω σκέψη 35)] προτείνεται η απόρριψη της λύσης 1 και η υιοθέτηση της λύσης 2 για λόγους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς».

45. Επειδή, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, για την οριοθέτηση του ρέματος Παππά στο κατάντη τμήμα, ελήφθησαν υπόψη, μεταξύ άλλων, η Υδραυλική Μελέτη και η Υδρολογική Μελέτη, διαπιστώνεται δε από τους μελετητές ότι η κοίτη του ρέματος Παππά στο κατάντη τμήμα (από τη διασταύρωση με την οδό Καρπάθου και μέχρι την εκβολή στη θάλασσα), όπου το ρέμα διέρχεται μέσα από ιδιοκτησίες, έχει καταπατηθεί και εκφυλίζεται σε αβαθές χαντάκι. Η προτεινόμενη χάραξη έχει ως αποτέλεσμα την ανασύσταση του ρέματος του οποίου η ιστορική κοίτη έχει πλήρως αλλοιωθεί, ιδίως δε στις οδούς Πανορμιτών Τήνου και Αργυράς Ακτής, που μετατρέπονται σε ανοικτή διατομή για τη διόδευση του ρέματος. Στόχος είναι να περιοριστούν κατά το δυνατόν αρνητικές οικονομικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιστορική κοίτη στο τμήμα αυτό έχει πλήρως αλλοιωθεί και για το λόγο αυτό δεν θίγονται στο σημείο αυτό κτίσματα, παρά μόνον μάντρες και λοιπές διαμορφώσεις, στην έννοια των οποίων περιλαμβάνονται οι οδοί. Εξάλλου, στη Σ.Μ.Π.Ε. εξετάστηκαν εναλλακτικές δυνατότητες (Κεφάλαιο 5) και ειδικότερα εξετάστηκε η προαναφερόμενη «Λύση 1», η οποία, όμως, αποκλείστηκε, διότι παρουσιάζει πλήρη υδραυλική ανεπάρκεια στο μεγαλύτερο μήκος της, απαιτεί σε δυο τμήματα, μήκους 100 και 150 μ., μεγάλα βάθη εκσκαφής, που ξεπερνούν και τα 6,0 μ., καθιστώντας την κατασκευή του αγωγού δυσχερή και προβλέπει διευθέτηση με κλειστή διατομή για συνεχές μήκος σχεδόν 900μ., γεγονός που σύμφωνα με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές αντιλήψεις πρέπει κατά το δυνατόν να αποφεύγεται, ενώ προκρίθηκε η Λύση 2, ήτοι η εφαρμογή ανοικτής διατομής, κατά κύριο λόγο, η οποία χαρακτηρίζεται ως φιλικότερη προς το περιβάλλον, διατηρεί το οικοσύστημα, ακολουθεί την υφιστάμενη φυσική οδό απορροής των ομβρίων υδάτων και αποτελεί εξορθολογισμένη λύση όσον αφορά στον τρόπο και το κόστος κατασκευής. Επομένως, ο λόγος ακυρώσεως, κατά το μέρος που προβάλλεται ότι το ρέμα Παππά στο κατάντη τμήμα του ουδέποτε διέθετε διαμορφωμένη κοίτη, ενώ η όποια κοίτη του μετατρέπεται σε ρέμα μεσαίου μεγέθους και ανοικτής ροής χωρίς τεχνική τεκμηρίωση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι με την προτεινόμενη χάραξη επιχειρείται η ανασύσταση του ρέματος βάσει της ιστορικής του κοίτης και επιλέγεται η ανοικτή διατομή, όπου αυτό είναι εφικτό, λαμβανομένου υπόψη των τυχόν αρνητικών οικονομικών και κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων. Πρέπει, εξάλλου να απορριφθεί ο λόγος αυτός και κατά το σκέλος που προβάλλεται ότι με την οριοθέτηση του ρέματος Παππά μη νομίμως καταργούνται οι κεντρικοί οδοί Αργυρής Ακτής και Πανορμιτών Τήνου, δεδομένου ότι η κατάργηση μέρους των οδών αυτών στόχο έχει την ανασύσταση του ρέματος, του οποίου η ιστορική κοίτη έχει πλήρως αλλοιωθεί στο σημείο αυτό από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις (πρβλ. ΠΕ 197/2017 σκ. 5), ουδόλως δε προκύπτει από την από Ιουνίου 2020 Συγκοινωνιακή Μελέτη ότι οι οδοί αυτοί αποτελούν πρωτεύουσες, δευτερεύουσες ή συλλεκτήριες αρτηρίες στην περιοχή αυτή (βλ. σελ. 68 επ. της Συγκοινωνιακής Μελέτης), τέλος δε, προβλέπεται εκατέρωθεν του ρέματος η κατασκευή πεζοδρόμων πλάτους τριών (3) μέτρων έκαστος, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα κυκλοφορίας κατά μήκος της κοίτης και συντήρησης αυτής. Εξάλλου, η προαναφερθείσα Υδρολογική Μελέτη είχε τεθεί υπόψη των μελετητών και εξετάστηκε, κατά τα ανωτέρω, στη Σ.Μ.Π.Ε. η εφαρμογή αυτής της εναλλακτικής λύσης (Λύση 1), τόσο ως προς την υδρολογική της επάρκεια, όσο και ως προς την προτεινόμενη διευθέτηση με κλειστή διατομή. Την ίδια λύση περί εγκιβωτισμού από την οδό Πανορμιτών Τήνου έως και την εκβολή του ρέματος στη θάλασσα είχε προτείνει, άλλωστε, ο Δήμος Μαραθώνα με την 159/2020 απόφασή του. Ωστόσο, στη Σ.Μ.Π.Ε. προκρίθηκε η προτεινόμενη Λύση 2, ως φιλικότερη προς το περιβάλλον, η επιλογή δε αυτή παρίσταται νόμιμη. Τέλος, ο ισχυρισμός των αιτούντων ότι το ρέμα Παππά δεν βρίσκεται εντός της Ζώνης Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ) πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής, διότι από τις διατάξεις του ν. 4258/2014 και της οικ.140055/13.1.2017/15.2.2017 (Κ.Υ.Α. Β΄ 428), βάσει των οποίων γίνεται η οριοθέτηση των ρεμάτων, με στόχο την εξασφάλιση της απρόσκοπτης απορροής των επιφανειακών υδάτων και την περιβαλλοντική προστασία των υδατορεμάτων, που οριοθετούνται, δεν προκύπτει ότι προϋπόθεση για την οριοθέτηση ρέματος ή τμήματος αυτού αποτελεί αυτό να βρίσκεται εντός της ΖΔΥΚΠ. Το εγκεκριμένο «Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Αττικής (Β΄ 2693/6.7.2018) (βλ. σελ. 24 της Υδρολογικής Μελέτης), νομίμως, παρά ταύτα αξιοποιήθηκε από τους μελετητές για την εκπόνηση της Υδρολογικής και Υδραυλικής Μελέτης, ήτοι αντλήθηκαν στοιχεία για τον υπολογισμό των πλημμυρικών παροχών σύμφωνα με τις όμβριες καμπύλες του εγκεκριμένου Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας ΥΔ Αττικής, με περίοδο επαναφοράς τα 50 έτη, στο πλαίσιο της σύγχρονης και ολοκληρωμένης αντιπλημμυρικής προστασίας που προτάσσει το Ε.Π.Σ., νομίμως δε εκπονήθηκε η «Μελέτη Μείωσης της Πλημμυρικής Διακινδύνευσης των εκτάσεων του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) στην περιοχή «Μάτι» Αττικής, ΤΕΕ 2020)» (βλ. σελ. 14 της Υδρολογικής Μελέτης, σελ. 5-6 της Υδραυλικής Μελέτης και σελ. 9 της εισήγησης της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής).

46. Επειδή, κατόπιν αυτών, και καθώς δεν προβάλλεται άλλος λόγος ακυρώσεως, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Δ ι ά τ α ύ τ α

Απορρίπτει την αίτηση.

Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.

Δέχεται την παρέμβαση.

Επιβάλλει στους αιτούντες τη δικαστική δαπάνη του καθ’ ού Ελληνικού Δημοσίου, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ, και αυτήν του παρεμβαίνοντα Δήμου, που ανέρχεται σε εξακόσια σαράντα (640) ευρώ.

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 2024

Ο Προεδρεύων ΑντιπρόεδροςΗ Γραμματέας

Χρήστος ΝτουχάνηςΓεωργία Σιμάτη

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 6ης Μαΐου 2026.

Ο Πρόεδρος του Ε´ ΤμήματοςΗ Γραμματέας

Χρήστος ΝτουχάνηςΓεωργία Σιμάτη