ΠΔΤΕ 2560/1.4.2005 - ΦΕΚ
Α/88/11.4.2005
Πλαίσιο ελέγχου από την Τράπεζα της Ελλάδος της
επάρκειας ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων.
ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Αφού έλαβε υπόψη:
α) τα άρθρα 55Α, 55Β, 55Γ και 55Δ του Καταστατικού
της Τράπεζας της Ελλάδος,
β) τα άρθρα 12, 18 και 19, του Ν. 2076/1992
«ανάληψη και άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων και άλλες συναφείς
διατάξεις», όπως ισχύει,
γ) Το Παράρτημα IX του Ν.
2155/1993 για την κύρωση Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ε.Ο.Χ), όπως ισχύει,
δ) τις ΠΔ/ΤΕ
1312/9.6.1988 και 1313/9.6.1988, όπως ισχύουν, που αφορούν στον έλεγχο και στα
στοιχεία που πρέπει να υποβάλουν τα πιστωτικά ιδρύματα στην Τράπεζα της Ελλάδος
σχετικά με την άσκηση του ελέγχου της φερεγγυότητας, της ρευστότητας και
αποδοτικότητας,
ε) την ΠΔ/ΤΕ
2156/10.12.1992, όπως ισχύει, σχετικά με τα στοιχεία που υποβάλλουν τα
πιστωτικά ιδρύματα στην Τράπεζα της Ελλάδος για την άσκηση του ελέγχου της
ρευστότητας,
στ) την ΠΔ/ΤΕ
2258/2.11.1993, όπως ισχύει, σχετικά με τον καθορισμό πλαισίου λειτουργίας και
εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων υπό τη μορφή πιστωτικών συνεταιρισμών του Ν.
1667/1986,
ζ) την ΠΔ/ΤΕ 2438/1998,
όπως ισχύει, «πλαίσιο αρχών λειτουργίας και κριτηρίων αξιολόγησης των
Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου των πιστωτικών ιδρυμάτων και προσδιορισμός των
οργάνων τους στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου»,
η) τη σκοπιμότητα προσαρμογής του ισχύοντος
θεσμικού πλαισίου, για την άσκηση του ελέγχου της ρευστότητας των πιστωτικών
ιδρυμάτων, προς τις εκάστοτε συνθήκες ρευστότητας καθώς και τις βέλτιστες
διεθνείς πρακτικές, αποφάσισε τα εξής:
Α. Δείκτες Ρευστότητας
1. Καθορίζονται υποχρεωτικοί δείκτες ρευστότητας με
τη μορφή ελάχιστων ορίων, τους οποίους οφείλουν να τηρούν τα πιστωτικά
ιδρύματα, ως εξής:
α) Δείκτης Ρευστών Διαθεσίμων: ορίζεται το πηλίκο
του κλάσματος στο οποίο ως αριθμητής λαμβάνεται το σωρευτικό υπόλοιπο των
«ρευστών διαθεσίμων» της χρονικής ζώνης άμεσης λήξης μέχρι και 30 ημέρες όπως
προσδιορίζονται στον Πίνακα Β του Παραρτήματος Ι της Παρούσας Πράξης και ως
παρονομαστής τα «δανειακά κεφάλαια» όπως προσδιορίζονται στον Πίνακα Β του
Παραρτήματος 1 της Παρούσας Πράξης. Το ελάχιστο όριο του δείκτη ορίζεται σε:
(ι) 15% μέχρι την 30.9.2005 και
(ιι) 20% από την
1.10.2005 και εφεξής.
β) Δείκτης Ασυμφωνίας Ληκτότητας
Απαιτήσεων - Υποχρεώσεων, ορίζεται το πηλίκο του κλάσματος στο οποίο ως
αριθμητής λαμβάνεται το σωρευτικό υπόλοιπο της διαφοράς των «απαιτήσεων και
υποχρεώσεων» της χρονικής ζώνης άμεσης λήξης μέχρι και 30 ημέρες όπως
προσδιορίζεται στον Πίνακα Β του Παραρτήματος Ι της Παρούσας Πράξης και ως
παρονομαστής τα «δανειακά κεφάλαια» όπως προσδιορίζονται στον Πίνακα Β του
Παραρτήματος Ι της Παρούσας Πράξης. Το ελάχιστο όριο του δείκτη (με την
επισήμανση του αρνητικού πρόσημου) ορίζεται σε:
(ι) -25% μέχρι την 30.9.2005 και
(ιι) -20% από την
1.10.2005 και εφεξής.
2. Τα στοιχεία απαιτήσεων και υποχρεώσεων
κατατάσσονται σε χρονικές ζώνες κατά τα προβλεπόμενα στους Πίνακες Α1 και Α2
του Παραρτήματος Ι της παρούσας Πράξης και τις αντίστοιχες οδηγίες, οι δε
σχετικοί δείκτες αναφέρονται στον Πίνακα Β του ιδίου Παραρτήματος.
3. Οι κατά τα ανωτέρω Πίνακες Α1, Α2 και Β του
Παραρτήματος Ι συμπληρώνονται συγκεντρωτικά για όλα τα νομίσματα, σε ατομική
βάση, συμπεριλαμβανομένων και των στοιχείων των καταστημάτων των πιστωτικών
ιδρυμάτων με έδρα στην Ελλάδα που λειτουργούν στο εξωτερικό.
Β. Υποβολή Στοιχείων στην Τράπεζα της Ελλάδος
1. Τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να συμπληρώνουν
τους ανωτέρω Πίνακες Α1, Α2 και Β με τα στοιχεία της τελευταίας εργάσιμης ημέρας
κάθε τριμήνου και να τους υποβάλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος - (Δ/νση Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος) εντός είκοσι ημερών
από το τέλος κάθε ημερολογιακού τριμήνου.
2. Επίσης, οι Πίνακες Α1 και Α2 θα συμπληρώνονται
στο τέλος κάθε ημερολογιακού έτους και με βάση τα προϋπολογιζόμενα μεγέθη
ενεργητικού και παθητικού του επόμενου έτους και θα υποβάλλονται με τίτλο «ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΕΝΑ ΜΕΓΕΘΗ», εντός 30 ημερών από το τέλος κάθε
έτους.
3. Η πρώτη υποβολή στοιχείων θα αφορά τα στοιχεία
της 30ης Σεπτεμβρίου 2005.
Γ. Τήρηση Ελάχιστων Ορίων
1. Τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να τηρούν τα
ελάχιστα όρια σε κάθε χρονική στιγμή καθώς και να γνωστοποιούν αμέσως στην
Τράπεζα της Ελλάδος (Δ/νση Εποπτείας Πιστωτικού
Συστήματος), κάθε σημαντική επί έλαττον απόκλιση
(μεγαλύτερη των δύο εκατοστιαίων μονάδων) των υποχρεωτικών δεικτών από τα
ελάχιστα όρια της παραγράφου 1 του ανωτέρω Κεφαλαίου Α. Τα στοιχεία ρευστότητας
(Πίνακες Α1, Α2 και Β) είναι στη διάθεση της Τράπεζας της Ελλάδος και τηρούνται
για δύο έτη.
2. Στην ανωτέρω γνωστοποίηση θα πρέπει επίσης να
αναφέρονται οι λόγοι της απόκλισης καθώς και τα μέτρα που τα πιστωτικά ιδρύματα
έχουν λάβει ή σκοπεύουν να λάβουν για τη συμμόρφωση τους με τα ελάχιστα όρια.
Δ. Βασικές Αρχές Διαχείρισης του Κινδύνου
Ρευστότητας
Τα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να διαθέτουν συστήματα
διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητας τα οποία να βασίζονται και στις αρχές που
αναλυτικότερα παρουσιάζονται στο Παράρτημα II της
παρούσας Πράξης.
Ε. Καταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων που Εδρεύουν σε
Αλλες Χώρες
Υποχρέωση εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων έχουν και
τα καταστήματα, που λειτουργούν στην Ελλάδα, των πιστωτικών ιδρυμάτων που
εδρεύουν σε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.)
καθώς και σε τρίτες (εκτός Ε.Ο.Χ.) χώρες, κατά τις
διατάξεις του Ν. 2076/1992, όπως ισχύει, (άρθρα 19 και 12).
Η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να άρει, κατά
περίπτωση, την υποχρέωση για τήρηση των ελαχίστων ορίων των υποχρεωτικών
δεικτών, υπό την προϋπόθεση ότι τα ανωτέρω πιστωτικά ιδρύματα δεσμεύονται
έναντι της Τράπεζας της Ελλάδος ότι σε κάθε χρονική στιγμή οι αρμόδιες
κεντρικές τους υπηρεσίες θα καλύπτουν τις ανάγκες ρευστότητας των καταστημάτων
τους στην Ελλάδα κατά ισοδύναμο τρόπο.
ΣΤ. Λοιπές Διατάξεις
α) Τα Παραρτήματα Ι, II
και III, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας
Πράξης.
β) Εξουσιοδοτείται η Διεύθυνση Εποπτείας Πιστωτικού
Συστήματος για την παροχή των τυχόν αναγκαίων διευκρινίσεων και οδηγιών για την
εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας Πράξης καθώς και για την εφαρμογή των
διατάξεων του ανωτέρω Κεφαλαίου Ε που αφορούν στην κάλυψη των αναγκών
ρευστότητας από τα πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν σε άλλες χώρες, για τα
καταστήματα τους που λειτουργούν στην Ελλάδα.
γ) Η παρούσα Πράξη ισχύει από της 1ης Ιουλίου 2005,
αφ' ότου και καταργείται η Π.Δ/Τ.Ε 2156/10.12.1992,
όπως ισχύει.
Από τις διατάξεις της παρούσας Πράξης δεν
προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού.
Η Πράξη αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της
Κυβερνήσεως.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
1.Α) ΠΙΝΑΚΕΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ
Β) ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
ΙΙ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ
ΙΙΙ. ΠΙΝΑΚΕΣ ΧΩΡΩΝ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
Α. ΠΙΝΑΚΕΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ
Βλέπε οικείο ΦΕΚ
Διευκρινίζεται ότι για την αξιολόγηση του κινδύνου
ρευστότητας (πέραν των ελάχιστων ορίων), η Τράπεζα της Ελλάδος θα υπολογίζει εσωτερικά
τους δείκτες και για τις υπόλοιπες ζώνες δηλ. άμεσης λήξης έως 7 ημέρες, 3
μήνες, 6 μήνες και 12 μήνες.
Β. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
α. Τα στοιχεία απαιτήσεων και υποχρεώσεων
κατατάσσονται στις χρονικές ζώνες των ανωτέρω Πινάκων Α1 και Α2 ανάλογα με την
εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει τακτή
συμβατική ημερομηνία λήξης για οποιεσδήποτε απαιτήσεις ή υποχρεώσεις τότε αυτές
κατατάσσονται στις χρονικές ζώνες σύμφωνα με τη λογιστική αρχή της συντηρητικότητας,
δηλ. οι απαιτήσεις στη χρονική ζώνη άνω του έτους ενώ οι υποχρεώσεις στη
χρονική ζώνη άμεση λήξη. Εξαίρεση από τους δύο αυτούς κανόνες αποτελούντα
«άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού» καθώς και οι καταθέσεις όψεως και
ταμιευτηρίου, των οποίων η κατάταξη στις χρονικές ζώνες καθορίζεται με βάση
χαρακτηριστικά συμπεριφοράς (behavioral analysis).
β. Στοιχεία ενεργητικού ή παθητικού σε λοιπά
νομίσματα μετατρέπονται σε ευρώ με βάση τις τρέχουσες
ισοτιμίες στο τέλος του μήνα αναφοράς.
Πιο αναλυτικά, τα στοιχεία απαιτήσεων και
υποχρεώσεων κατατάσσονται στις χρονικές ζώνες σύμφωνα με τις ακόλουθες οδηγίες:
ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΕ ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ - ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΟΥΣΙΑΣ
1. ΤΑΜΕΙΟ
α. Τα μετρητά στη ζώνη άμεσης λήξης,
β. Οι επιταγές προς είσπραξη σε ευρώ
στη ζώνη 2-7 ημέρες ενώ αυτές σε λοιπά νομίσματα στη ζώνη 8-30 ημέρες.
2. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ
(α) - (στ). Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια
μέχρι τη λήξη τους.
- Ειδικά για τις καταθέσεις όψεως σε ανταποκριτές
εξωτερικού (περιπτώσεις β και δ), ποσοστό 10% του λογιστικού υπολοίπου στη ζώνη
1-3 μήνες και το υπόλοιπο στη ζώνη άμεσης λήξης.
ζ) Τα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεματικά στην Τράπεζα
της Ελλάδος (Τ.Ε) κατατάσσονται στη ζώνη 8-30 ημέρες.
η) Το τυχόν χρεωστικό υπόλοιπο του τρεχούμενου
λογαριασμού στην Τ.Ε κατατάσσεται στη ζώνη άμεσης
λήξης σύμφωνα με το λογιστικό υπόλοιπο του πιστωτικού ιδρύματος.
3. ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ
3.1) ΑΜΕΣΑ ΡΕΥΣΤΟΠΟΙΗΣΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ
’μεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού είναι τα
στοιχεία τα οποία χρησιμοποιούνται από τα πιστωτικά ιδρύματα για απόκτηση
άμεσης ρευστότητας με τη ρευστοποίηση τους στη δευτερογενή αγορά. Ως άμεσα
ρευστοποιήσιμα στοιχεία καθορίζονται τα παρακάτω με την προϋπόθεση ότι ανήκουν
στο Εμπορικό Χαρτοφυλάκιο και στο Διαθέσιμο προς Πώληση Χαρτοφυλάκιο:
α) Ομόλογα και ομολογίες έκδοσης Κυβερνήσεων χωρών
του Πίνακα Ατού Παραρτήματος III,
β) Ομόλογα και ομολογίες εγγυημένα από Κυβερνήσεις
χωρών του Πίνακα Ατού Παραρτήματος III,
γ) Έντοκα Γραμμάτια έκδοσης Κυβερνήσεων χωρών του
Πίνακα Α του Παραρτήματος III,
δ) Εγκεκριμένα εταιρικά ομόλογα, δηλ. εταιρικά
ομόλογα τα οποία έχουν αναγνωρισθεί ως εγκεκριμένα στοιχεία σύμφωνα με την
παράγραφο δ της ενότητας Δ του Κεφαλαίου Ατού Παραρτήματος Ι της ΠΔ/ΤΕ 2397/1996 όπως τροποποιήθηκε με το Παράρτημα II της ΠΔ/ΤΕ 2494/2002. ε)
Μετοχές εισηγμένες σε οργανωμένες αγορές των χωρών
του Πίνακα Ατού Παραρτήματος III.
στ) Αμοιβαία Κεφάλαια διαπραγματεύσιμα σε αγορές
των χωρών του Πίνακα Α του Παραρτήματος III.
Τα ανωτέρω στοιχεία κατατάσσονται στη χρονική ζώνη
2-7 ημέρες συνολικά ανά κατηγορία, ανεξαρτήτως ληκτότητας,
στην τρέχουσα αξία τους η οποία προσδιορίζεται ως εξής:
Τρέχουσα αξία = Συνολική τρέχουσα αξία των ανωτέρω
κατηγοριών τίτλων
(πλέον) + [τρέχουσα αξία των τίτλων που το πιστωτικό
ίδρυμα έχει αποκτήσει μέσω πράξεων προσωρινής εκχώρησης χρεογράφων (reverse repos) με συμφωνία
υποχρεωτικής επαναπώλησης]. Ταυτόχρονα η απαίτηση από
τις εν λόγω πράξεις θα αφαιρείται από τους λογαριασμούς ενεργητικού όπου
λογιστικά έχει καταχωρηθεί, (μείον) - [τρέχουσα αξία των τίτλων που ανήκουν στο
εμπορικό και διαθέσιμο προς πώληση χαρτοφυλάκιο και το πιστωτικό ίδρυμα έχει
εκχωρήσει μέσω πράξεων προσωρινής εκχώρησης χρεογράφων (repos)
με συμφωνία υποχρεωτικής επαναγοράς. Ταυτόχρονα η
υποχρέωση από τις εν λόγω πράξεις θα αφαιρείται από τους λογαριασμούς παθητικού
όπου λογιστικά έχει καταχωρηθεί.
(μείον) - [τρέχουσα αξία των τίτλων που ανήκουν στο
εμπορικό και διαθέσιμο προς πώληση χαρτοφυλάκιο και το πιστωτικό ίδρυμα έχει
εκχωρήσει στην Τράπεζα της Ελλάδος ως ασφάλεια για τη χρηματοδότηση του μέσω
πράξεων Νομισματικής Πολιτικής (πράξεις ανοικτής αγοράς και πάγιες
διευκολύνσεις) και ενδο-ημερήσιας χρηματοδότησης].
Ταυτόχρονα η υποχρέωση από τις εν λόγω πράξεις θα αφαιρείται από τους
λογαριασμούς παθητικού όπου λογιστικά έχει καταχωρηθεί.
Το αποτέλεσμα των ανωτέρω πράξεων κατατάσσεται εξ'
ολοκλήρου στη ζώνη 2-7 ημέρες μειωμένο κατά τα κάτωθι ποσοστά έκπτωσης ανά
κατηγορία, ώστε να λαμβάνεται υπόψη και η μεταβλητότητα των τιμών των εν λόγω
χρεογράφων.
α) Ομόλογα και ομολογίες: 10%
β) Ομόλογα και ομολογίες εγγυημένα: 10%
γ) Έντοκα Γραμμάτια: 5%
δ) Εγκεκριμένα εταιρικά ομόλογα: 20%
ε) Μετοχές εισηγμένες: 40%
στ) Αμοιβαία κεφάλαια: Κατ' επιλογήν των πιστωτικών
ιδρυμάτων είτε ανάλογα με τη σύνθεση των επενδύσεων του αμοιβαίου κεφαλαίου
είτε με βάση τις κύριες κατηγορίες αμοιβαίων κεφαλαίων που καθορίζονται με την Απόφ. 129/14.4.1998 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως
ισχύει, εφαρμόζοντας τα αντίστοιχα ποσοστά έκπτωσης των ανωτέρω κατηγοριών.
Για λόγους λογιστικής συμφωνίας μεταξύ ενεργητικού
και παθητικού, η διαφορά μεταξύ του ποσού που κατατάσσεται στη ζώνη 2-7 ημέρες
και της αξίας ισολογισμού των τίτλων αυτών κατατάσσεται στη ζώνη άνω του έτους.
3.2) ΛΟΙΠΑ ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ
Τα υπόλοιπα χρεόγραφα που δεν ανήκουν στις
κατηγορίες της ανωτέρω παραγράφου (3.1) κατατάσσονται ως εξής:
ι) Χρεόγραφα ανωτέρω κατηγοριών (α), (β), (γ) που
ανήκουν στο Εμπορικό και Διαθέσιμο προς Πώληση Χαρτοφυλάκιο αλλά είναι έκδοσης ή
εγγύησης Κυβερνήσεων λοιπών χωρών (Πίνακας Β του Παραρτήματος III), καθώς και αυτά που ανήκουν στο Επενδυτικό
χαρτοφυλάκιο, ανεξαρτήτως εκδότη ή εγγυητή, κατατάσσονται ανάλογα με την
εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους στην ονομαστική τους αξία.
ιι) Μη εγκεκριμένα εταιρικά ομόλογα που ανήκουν στο
Εμπορικό και Διαθέσιμο προς Πώληση Χαρτοφυλάκιο, καθώς και εγκεκριμένα και μη
εγκεκριμένα που ανήκουν στο Επενδυτικό χαρτοφυλάκιο, ανάλογα με την
εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους στην ονομαστική τους αξία.
iii) Μετοχές εισηγμένες που
ανήκουν στο Εμπορικό και Διαθέσιμο προς Πώληση Χαρτοφυλάκιο αλλά
διαπραγματεύονται σε αγορές λοιπών χωρών (Πίνακας Β του Παραρτήματος III), μετοχές εισηγμένες που
ανήκουν στο Επενδυτικό χαρτοφυλάκιο και μετοχές μη εισηγμένες,
στη ζώνη άνω του έτους στην αξία ισολογισμού.
ιν) Αμοιβαία Κεφάλαια που ανήκουν στο Εμπορικό και
Διαθέσιμο προς Πώληση Χαρτοφυλάκιο αλλά διαπραγματεύονται σε αγορές λοιπών
χωρών (Πίνακας Β του Παραρτήματος III) και αμοιβαία
κεφάλαια που ανήκουν στο Επενδυτικό χαρτοφυλάκιο, στη ζώνη άνω του έτους στην
αξία ισολογισμού.
ν) Συμμετοχές στο μετοχικό κεφάλαιο πάσης φύσεως
επιχειρήσεων με ποσοστό μεγαλύτερο του 10% κατατάσσονται στη ζώνη άνω του έτους
στην αξία ισολογισμού, αφού αφαιρεθούν από το λογαριασμό απαιτήσεων όπου
λογιστικά έχουν καταχωρηθεί.
νι) Η αξία ισολογισμού των τίτλων των repos με συμφωνία υποχρεωτικής επαναγοράς
καθώς και των εκχωρηθέντων στην Τ.Ε τίτλων, που
ανήκουν στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο, αφαιρείται από τα λοιπά χρεόγραφα σύμφωνα
με τα προβλεπόμενα στη σελίδα 11.
Για τους τίτλους των ανωτέρω εδαφίων (ι) και (ιι), η τυχόν διαφορά μεταξύ της αξίας ισολογισμού και της
ονομαστικής αξίας κατατάσσεται, για λόγους λογιστικής συμφωνίας μεταξύ
ενεργητικού και παθητικού, στη ζώνη άνω του έτους.
4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΛΗΝ
ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ
Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη
τους.
5. ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΝΗΜΕΡΕΣ
α) Χρεολυτικά και τοκοχρεολυτικά δάνεια
Τα υπόλοιπα των χρεολυτικών δανείων και των
τοκοχρεολυτικών χωρίς τον ενσωματωμένο στις δόσεις τόκο κατατάσσονται ανάλογα
με το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής τους.
β) Δάνεια ανοιχτών αλληλόχρεων λογαριασμών
ι) Με τη μέθοδο της μέσης διάρκειας.
Χρηματοδοτήσεις με τη μορφή ανοιχτού αλληλόχρεου
τρεχούμενου λογαριασμού κατατάσσονται στη χρονική ζώνη που αντιστοιχεί στη μέση
διάρκεια τους η οποία προκύπτει από τη σχέση:
Μ.Η.Υ
Μέση διάρκεια =
Μ.Η.Μ.Υ
όπου: Μ.Η.Υ., το Μέσο
Ημερήσιο Υπόλοιπο των λογαριασμών της κατηγορίας αυτής κατά τις αμέσως
προηγούμενες 365 ημέρες περιλαμβανομένης και της ημερομηνίας αναφοράς και, Μ.Η.Μ.Υ η Μέση Ημερήσια Μείωση του Υπολοίπου των
λογαριασμών της κατηγορίας αυτής κατά τις αμέσως προηγούμενες 365 ημέρες
περιλαμβανομένης και της ημερομηνίας αναφοράς. Το Μ.Η.Υ
και Μ.Η.Μ.Υ υπολογίζονται κατά λογαριασμό και όχι
συνολικά ως εξής:
Μ.Η.Υ. ’θροισμα των ημερήσιων υπολοίπων και
365
’θροισμα των μειώσεων των ημερήσιων υπολοίπων
365
ιι) Εναλλακτική μέθοδος - Με βάση καθορισμένα ποσοστά
Σε περίπτωση όπου ο υπολογισμός της μέσης διάρκειας
δεν είναι εφικτός για συγκεκριμένους λόγους που εκ των προτέρων θα
γνωστοποιούνται στην Τ. Ε, τα πιστωτικά ιδρύματα δύνανται εναλλακτικά να
κατατάσσουν τα ανωτέρω στοιχεία ως εξής:
8 50%του συνολικού υπολοίπου στη ζώνη 8-30 ημέρες
και,
* 50% του συνολικού υπολοίπου στη ζώνη 3-6 μήνες.
Η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί το δικαίωμα να
προσαρμόσει τα ως άνω ποσοστά κατανομής σε περιπτώσεις σημαντικών αποκλίσεων
μεταξύ των δύο μεθόδων (ι) και (ιι) ως προς τις
χρονικές ζώνες κατάταξης των στοιχείων.
6. ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Χρηματοδοτήσεις με τρίμηνη τουλάχιστον καθυστέρηση
στην καταβολή τόκων ή κεφαλαίου καθώς και ρυθμισθείσες
χρηματοδοτήσεις μέχρι τη συμπλήρωση εξαμήνου από την ημερομηνία έναρξης της
εξυπηρέτησης τους, κατατάσσονται στη ζώνη άνω του έτους.
7. ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ
* Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη
λήξη τους.
* Οι απαιτήσεις χωρίς τακτή ημερομηνία λήξης,
κατατάσσονται στη ζώνη άνω του έτους.
* Οι δεδουλευμένοι, κατά την ημερομηνία αναφοράς,
τόκοι και άλλα δεδουλευμένα έσοδα κατατάσσονται ανάλογα με το χρονοδιάγραμμα
είσπραξης τους. Αντίθετα, δεν λαμβάνονται υπόψη οι μη δεδουλευμένοι τόκοι και
άλλα έσοδα.
8. ΔΙΑΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΙΚΟΙ
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ
Αν παρουσιάζουν χρεωστικό υπόλοιπο, αυτό
κατατάσσεται στη ζώνη 2-7 ημέρες.
9. ΠΑΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΔΙΟΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ
Στη ζώνη άνω του έτους.
10. ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΥΣ
Πάγια και εμπορεύματα από κατασχέσεις στη ζώνη άνω
του έτους.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ - ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ
α) ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΠΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΣ
ΛΗΦΘΕΝΤΑ ΟΡΙΑ ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΟΥ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ
Κατατάσσονται στη ζώνη άμεσης λήξης σε ποσοστό
μέχρι 50% του αχρησιμοποίητου υπολοίπου και το εναπομένον 50% στη ζώνη άνω του
έτους, υπό τις εξής προϋποθέσεις: ι) Ύπαρξη έγκυρης νομικά σύμβασης, ιι) Αμετάκλητη δυνατότητα άμεσης χρήσης χωρίς προϋποθέσεις,
iii) Ελάχιστη αρχική διάρκεια ισχύος της σύμβασης, 6
μήνες.
ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΕ ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ - ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΟΥΣΙΑΣ
1. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ
(α) - (στ): Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια
μέχρι τη λήξη τους.
ζ. Το τυχόν πιστωτικό υπόλοιπο του τρεχούμενου
λογαριασμού στην Τ. Ε στη ζώνη άμεσης λήξης με βάση το λογιστικό υπόλοιπο του
πιστωτικού ιδρύματος.
2. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΠΕΛΑΤΕΣ
α) Οι καταθέσεις όψεως και οι τρεχούμενοι
λογαριασμοί καταθέσεων κατατάσσονται κατά 20% του συνολικού υπολοίπου τους στη
ζώνη άμεσης λήξης και κατά το εναπομένον 80% στη ζώνη άνω του έτους,
β) Οι καταθέσεις ταμιευτηρίου κατατάσσονται κατά
15% του συνολικού υπολοίπου τους στη ζώνη άμεσης λήξης και κατά το εναπομένον
85% στη ζώνη άνω του έτους,
γ) Οι καταθέσεις προθεσμίας κατατάσσονται ανάλογα
με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους.
3. ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Ανάλογα με
την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη
τους στην ονομαστική τους αξία.
4. ΟΜΟΛΟΓΙΑΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ
ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ
Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη
τους στην ονομαστική τους αξία.
5. ΔΙΑΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΙΚΟΙ
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ
Αν παρουσιάζουν πιστωτικό υπόλοιπο, αυτό
κατατάσσεται στη ζώνη άμεσης λήξης.
6. ΕΠΙΤΑΓΕΣ-ΕΝΤΟΛΕΣ ΠΛΗΡΩΤΕΕΣ Στη ζώνη άμεσης
λήξης.
7. ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ
* Ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη
λήξη τους.
* Οι υποχρεώσεις χωρίς τακτή ημερομηνία λήξης,
κατατάσσονται στη ζώνη άμεσης λήξης.
* Οι δεδουλευμένοι, κατά την ημερομηνία αναφοράς,
τόκοι και άλλα δεδουλευμένα έξοδα κατατάσσονται ανάλογα με το χρονοδιάγραμμα
πληρωμής τους. Αντίθετα, δεν λαμβάνονται υπόψη οι μη δεδουλευμένοι τόκοι και
άλλα έξοδα.
8.
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ
α) Οι γενικές και ειδικές προβλέψεις για επισφαλείς
απαιτήσεις κατατάσσονται στη ζώνη άνω του έτους,
β) Οι προβλέψεις για κινδύνους και βάρη
κατατάσσονται ανάλογα με τον εκτιμώμενο από το πιστωτικό ίδρυμα χρόνο μέχρι να
καταστούν ληξιπρόθεσμες οι δημιουργηθησόμενες
υποχρεώσεις.
9. ΚΕΦΑΛΑΙΑ
ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ Στη ζώνη άνω του έτους.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ - ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ
α) ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΠΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΣ
ΔΟΘΕΝΤΑ ΣΕ ΠΕΛΑΤΕΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΟΡΙΑ ΔΑΝΕΙΩΝ
Στη ζώνη άμεσης λήξης σε ποσοστό 20% του συνολικού
αχρησιμοποίητου υπολοίπου και το εναπομένον 80% στη ζώνη άνω του έτους, εφ'
όσον παρέχεται στους πελάτες αμετάκλητη δυνατότητα άμεσης χρήσης χωρίς
προϋποθέσεις,
β) ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΠΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΣ
ΔΟΘΕΝΤΑ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΟΡΙΑ ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΟΥ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ
Στη ζώνη άμεσης λήξης σε ποσοστό 50% του συνολικού
αχρησιμοποίητου υπολοίπου και το εναπομένον 50% στη ζώνη άνω του έτους, εφόσον
υφίσταται έγκυρη νομικά σύμβαση με ελάχιστη αρχική διάρκεια 6 μήνες και
παρέχεται αμετάκλητη δυνατότητα άμεσης χρήσης χωρίς προϋποθέσεις.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ
1. Για την αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου
ρευστότητας τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν:
α) Εγκεκριμένη από τη Διοίκηση στρατηγική και
πολιτικές διαχείρισης, σε ημερήσια βάση, της ρευστότητας. Στις πολιτικές
διαχείρισης να περιλαμβάνονται όρια ρευστότητας καθώς και οι διαδικασίες
έγκρισης και ανανέωσης τους.
β) Μηχανισμό ενημέρωσης της Διοίκησης, σε τακτική
βάση, για την κατάσταση ρευστότητας του πιστωτικού ιδρύματος.
γ) Κατάλληλη διοικητική δομή για την αποτελεσματική
εφαρμογή της πολιτικής ρευστότητας.
δ) Επάρκεια πληροφοριακών συστημάτων για την
μέτρηση, παρακολούθηση και έλεγχο του κινδύνου ρευστότητας, καθώς και για την
παραγωγή σχετικών αναφορών.
2. Ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει:
α) Να διαθέτουν τις κατάλληλες διαδικασίες και
μεθόδους σε συνεχή βάση για τη:
ι) Μέτρηση και παρακολούθηση των καθαρών
χρηματοδοτικών αναγκών,
ιι) Παρακολούθηση της μεταβλητότητας των καταθέσεων
και ιδίως των μεγάλων καταθετών δηλ. αυτών πού το σύνολο των καταθέσεων εκάστου
υπερβαίνει το 10% των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων του πιστωτικού ιδρύματος,
iii) Αξιολόγηση της διασποράς των πηγών χρηματοδότησης
ανά αντισυμβαλλόμενο, ανά γεωγραφική περιοχή καθώς και ανά χρηματοοικονομικό
κέντρο.
β) Να εφαρμόζουν διάφορα σενάρια προσομοίωσης
καταστάσεων κρίσης (stress testing)
και να αξιολογούν την επίπτωση τους επί της ρευστότητας τους καθώς και επί των
υποχρεωτικών δεικτών, ώστε να είναι σε θέση να διαχειρίζονται τον κίνδυνο
ρευστότητας ακόμα και σε μη κανονικές συνθήκες. Συμπληρωματικά όρια ρευστότητας
θα πρέπει να καθορίζονται και με βάση τα αποτελέσματα των ως άνω σεναρίων. Τα
ελάχιστα σενάρια προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης θα αφορούν α) μείωση
(απόσυρση) καταθέσεων πελατών και β) διακοπή ορίων διατραπεζικού δανεισμού, με
εφαρμογή διαφόρων εναλλακτικών ποσοστών. Τα σενάρια καθώς και τα αποτελέσματα
τους θα γνωστοποιούνται στην Τ.Ε ανά εξάμηνο.
γ) Να διαθέτουν τις κατάλληλες μεθοδολογίες για την
ανάλυση της ρευστότητας με βάση τα προϋπολογιζόμενα μεγέθη ενεργητικού και
παθητικού και να προβαίνουν, σε τακτική βάση, σε επανεξέταση και, όπου είναι
αναγκαίο, αναθεώρηση των υποθέσεων με βάση τις οποίες εκτιμώνται τα εν λόγω
μεγέθη.
δ) Να προβαίνουν σε περιοδική επανεξέταση της
δυνατότητας πρόσβασης στις αγορές, υπό κανονικές και μη συνθήκες, για την
άντληση πόρων χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων τους.
3. Τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν
Σχέδιο Αντιμετώπισης Προβλημάτων Ρευστότητας στο οποίο να περιλαμβάνεται
στρατηγική διαχείρισης προβλημάτων ρευστότητας καθώς και καταστάσεων κρίσης
ρευστότητας.
4. Τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν
επαρκή συστήματα εσωτερικού ελέγχου της διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητας τα
οποία να περιλαμβάνουν:
α) Πολιτικές και διαδικασίες εγκρίσεων και ορίων.
β) Τακτική αξιολόγηση, από την μονάδα Εσωτερικής
Επιθεώρησης, της επάρκειας και αποτελεσματικότητας των συστημάτων εσωτερικού
ελέγχου.
γ) Περιοδική αξιολόγηση, από την μονάδα Εσωτερικής
Επιθεώρησης, των εφαρμοζομένων διαδικασιών για τη διαχείριση του κινδύνου
ρευστότητας.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΠΙΝΑΚΕΣ
ΧΩΡΩΝ
ΠΙΝΑΚΑΣ Α
ΧΩΡΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ /ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ G10
1. Γερμανία 17.
Ισπανία
2. Αυστρία 18.
Σουηδία
3. Ισλανδία 19.
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
4. Βέλγιο 20. Καναδάς
5. Δανία 21.
Ελβετία
6. Φινλανδία 22. Ιαπωνία
7. Γαλλία 23.
Κύπρος
8. Ελλάδα 24. Πολωνία
9. Ιρλανδία 25.
Τσεχία
10. Ιταλία 26.
Ουγγαρία
11. Λιχτενστάιν 27.
Σλοβακία
12. Λουξεμβούργο 28. Σλοβενία
13. Ολλανδία 29. Λιθουανία
14. Νορβηγία 30. Λετονία
15. Πορτογαλία 31. Εσθονία
16. Μεγάλη
Βρετανία 32. Μάλτα
ΠΙΝΑΚΑΣ Β
Ολες οι άλλες χώρες που δεν περιλαμβάνονται στον
ανωτέρω πίνακα Α.